Кіріспе

Amiga диск файлы (ADF) – Amiga компьютерлері мен эмуляторларында дискеттік дискілердің бейнелерін сақтау үшін қолданылатын файл форматы. Ол Amiga-ның өзінен бастап дерлік пайда болып келді, бірақ бастапқыда оны ерекше атаумен атамаған. ADF деп аталудан бұрын, ол коммерциялық ойын өндірісінде, резервтік көшірме жасауда және дискіні виртуализациялауда қолданылған. ADF – Amiga операциялық жүйесі дискінен оқыған деректердің жол-жол түсірілген көшірмесі, сондықтан "форматы" – AmigaDOS дерек жолдарының белгілі бір енімен бірінен кейін бірі тіркеліп, файлда сақталған түрі. Мұндай файл, әдетте, дискі сияқты Amiga Old File System (OFS) форматында форматталады.

АДҚ

ADF файлдарының көпшілігі Amiga форматындағы тректердің қарапайым бейнелері болып табылады, олар стандартты екі есе тығыздықты дискетаның 0-ден 79-ға дейінгі цилиндрінде сақталады, Amiga терминдерінде 880 KiB диск деп те аталады. ADF-тің мөлшері бейнеленген тректердің санына байланысты өзгереді, бірақ практикада 901,120 байт емес ADF файлдарын табу сирек кездеседі (80 цилиндр × 2 бастық × 11 сектор × 512 байт/сектор). Amiga бағдарламаларының көп бөлігі екі есе тығыздықты дискеталарда таралды. Сонымен қатар, 1,76 МБ дерек сақтай алатын 3,5 дюймдік жоғары тығыздықты дискеталар да бар, бірақ олар жиі кездеспейді. Amiga-да 5,25 дюймдік екі есе тығыздықты дискілер де болды. WinUAE Amiga эмуляторы үш дискілік форматты да қолдайды, бірақ 3,5 дюймдік екі есе тығыздық ең көп таралған. ADF файлдарын жүктеп алып, EasyADF қосымшасы және Интернетте тегін қол жетімді басқа да қосымшалар арқылы Amiga дискілеріне көшіруге болады. Олар қарапайым дискілік бейнелер болғандықтан, Unix-тің dd құралымен де өңдеуге болады. Linux және NetBSD жүйелерінде, ең көп таралған Amiga файлдық жүйелерін қолдайтын, ADF файлдарын тікелей орнатуға болады. ADF Opus деп аталатын Microsoft Windows негізіндегі бағдарлама бар, ол пайдаланушыларға өздерінің ADF файлдарын жасауға мүмкіндік береді. Бұл бағдарлама екі есе тығыздықты (ең көп таралған 880 КБ ADF файлдары) және жоғары тығыздықты (1,76 МБ) ADF файлдарын жасауды қолдайды. ADF Opus сонымен қатар ADF файлдарын ADZ файлдарына түрлендіруге мүмкіндік береді. unADF деп аталатын GPL лицензиясымен таратылатын командалық жол бағдарламасы да бар, ол ADF файлынан файлдарды шығаруға мүмкіндік береді. Amitools құралдар жинағында xdftool деп аталатын бағдарламалар жиынтығы бар. Бұл бағдарлама GPL лицензиясымен шығарылады және ADF бейнелерін оқуға, жазуға, пішімдеуге және басқа да операцияларды орындауға мүмкіндік береді.

АДЖ

ADZ файлы – gzip арқылы сығылған ADF файлы. Әдеттегі файл кеңейтімі adz, ол adf.gz-дан шығарылған.

IPF

ADF файл форматы заңды AmigaDOS форматталған іздері бар дискілерді ғана сақтай алады. Стандартты емес іздері бар дискілер, әдеттегі AmigaDOS томдық құрылымын жасау үшін бұзылған болса да, ADF форматында болуы мүмкін. Дегенмен, Amiga өзі осы стандартты іздерде деректерді сақтаумен шектелмеді. Amiga-ның дискеталық дискілік контроллері өте қарапайым, бірақ түсінікті болды, сондықтан басқа және арнайы форматталған дискілерді оқуға және жазуға мүмкіндік беретін өте икемді болды. Дискілерді басқару қазіргі заманғы компьютерлердегідей қатаң түрде шектелмеген, сондықтан дискілерді оқу және жазу жұмысының көп бөлігін операциялық жүйе өзі атқарады. Алайда, бағдарламашылар операциялық жүйелік процедураларды пайдалануға міндетті болмағандықтан, ойын жасаушылар үшін өздерінің дискі форматтарын жасау және түрлі көшірмеден қорғау шараларын қолдану жиі кездесетін жағдай болды. Көптеген коммерциялық Amiga ойындары арнайы дискі форматтарымен және/немесе көшірмеден қорғаумен жабдықталған. Осы себепті көптеген коммерциялық Amiga ойындарын өзгеріссіз ADF файлдарында сақтау мүмкін емес, бірақ осы мақсат үшін арнайы жасалған Interchangeable Preservation Format (IPF) деп аталатын балама формат бар. Бағдарламалық жасақтаманы сақтау қоғамының алмастырылатын сақтау форматы (.IPF) – бұл ашық формат, оның бастапқы коды ресми кітапханада қолжетімді.

ДМС

ADF файлдары кейде Disk Masher System жүйесі арқылы қысылып, нәтижесінде dms файлдары түзілді.

ТШИ

FDI (Formattalğan Disk Keýni) — 2000 жылы Винсент Жоген бастапқыда жариялаған әмбебап дискілік кескін файл пішімінің сипаттамасы. FDI форматы ашық түрде құжатталған және ашық кодты қол жетімді құралдармен бірге келеді. Формат шикі, төменгі деңгейдегі деректерді сақтай алады, мысалы, көшірмеден қорғау схемаларын және басқа стандартты емес форматтарды қолдау үшін қажет болғандықтан, FDI файлдары басқа форматтардағы дискілік кескіндерден үлкен болуы мүмкін. Әдеттегі файл кеңейтімі fdi. FDI форматының әмбебап дизайнының арқасында ADF, ADZ және DMS сияқты басқа дискілік кескіндер форматтарындағы файлдар теориялық тұрғыдан FDI-ге түрлендірілуі мүмкін.