Кіріспе

Дөңгелек құрт түрлері

Соя цисталық нематодасы (SCN), Heterodera glycines, АҚШ-та соя егімінің өнімділігіне ең зиянды зиянкес болып табылады. Аз ғана тоқтау және сарғаю салдарынан көптеген шаруалар осы белгілерді қоршаған ортаның проблемалары деп жаңылыстыруы мүмкін, бірақ шын мәнінде бұл SCN-нің салдары. Соя цисталық нематодалары топырақта өзіндік қозғалыс арқылы бірнеше сантиметр ғана жылжи алады, сондықтан олар көбінесе топырақ өңдеу немесе өсімдіктерді ауыстыру арқылы таралады. Инфекцияның осы аймағы біркелкі емес және дақтанған болып көрінеді, бұл шаруаларға диагноз қоюды қиындатады. Жұмыртқалардың жиынтығы тамырларда ақ немесе сары "інжу-мәржан" түрінде көрінуі керек. Тамырлар қаншалықты кеш тартылса, диагноз қою соншалықты қиын болады, себебі SCN аналықтары өліп, қара түске өзгереді және "циста" пайда болады. Соя SCN-нің негізгі қоректігі болғанымен, басқа бұршақтар да қоректік орта ретінде қызмет ете алады.

Аурудың циклі

Соялық цисталы нематодалар өте зиянды, себебі олардың тіршілік циклы көбейіп-көбеюге өте қолайлы. Олардың тіршілік кезеңдері алты, бұл барлық нематодалар үшін қалыпты жағдай. Осы кезеңдерге: жұмыртқа, дернәсіл (J1-J4) және ересек нематода жатады, және олар бір өсу маусымында бірнеше циклді аяқтауға қабілді.

Менеджмент

Соялық цисталы нематодаларды басқару өте қиын болуы мүмкін. Симптомдарды ерте анықтау қиын болғандықтан және оларды толық жою мүмкін емес (тек басуға болады). Соялық цисталы нематодалардың егістікке енуін болдырмау үшін шаруашылық құрал-жабдықтарын мұқият тазалау және егін алмастыру арқылы оларды оңай болдырмауға болады. Топырақ өңдеуді азайту СКН-ді тек зақымдалған аймаққа оқшаулауға көмектеседі, себебі олар кішкентай және алысқа жылдам қозғалмайды. Циста түріндегі СКН-нің жұмыртқаларының шамамен 50% жыл сайын шайқалады, сондықтан егер бірнеше жыл бойы жұқтыруға қожайын болмаса, олардың саны айтарлықтай азаяды. (PI 88788, Пекин және PI 90763 ұсынған тұяқтылық гендері 1997 жылы сипатталған.) Masonbrink, R. және басқалар. 2019 жыл. Соялық цисталы нематоданың (Heterodera glycines) геномы паразиттік гендердің эволюциясына қатысты қайталанудың күрделі үлгілерін ашады. BMC Genomics. Tylka, G. 1995. Соялық цисталы нематода. Айова мемлекеттік университеті, Университет кеңейтуі.