Кіріспе
Американдық астроном Джордж Винсент Койн, С. Дж. (19 қаңтар 1933 - 11 ақпан 2020) – американдық иезуит священнигі және астроном, 1978 жылдан 2020 жылға дейін Ватикан обсерваториясын басқарды және Аризона университетіндегі зерттеу тобына жетекшілік етті. 2012 жылдың қаңтарынан қайтыс болғанға дейін Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласындағы Ле Мойн колледжінде оқытумен айналысты. Оның мансабы теология мен ғылымды үйлестіруге арналды, ал Қасиетті Жазуға қатысты ұстанымы нақты болды: "1994 жылы ол былай деді: «Қасиетті Жазу ғылыми оқулық емес. Ол мифтерден, поэзиядан, тарихтан тұрады. Бірақ ол ғылымды үйретпейді»".
George Vincent Coyne, S. J. (January 19, 1933 – February 11, 2020) was an American Jesuit priest and astronomer who directed the Vatican Observatory and headed its research group at the University of Arizona from 1978 to 2020. From January 2012 until his death, he taught at Le Moyne College in Syracuse, New York. His career was dedicated to the reconciliation of theology and science, while his stance on scripture was absolute: "One thing the Bible is not," he said in 1994, "is a scientific textbook. Scripture is made up of myth, of poetry, of history. But it is simply not teaching science."
Алғашқы жылдар және білім
Джордж Койн 1933 жылғы 19 қаңтарда Балтимор қаласында сегіз баланының үшіншісі болып дүниеге келді. Ол Мэриленд штатының Блейкфилд қаласындағы Лойола орта мектебінде оқып, 1951 жылы стипендиямен бітіргеннен кейін, Пенсильвания штатының Вернерсвилл қаласындағы иезуиттік жаңашылдығына қабылданды. 1958 жылы Фордэм университетінде математикадан бакалавр және философиядан лицензиат алды. 1962 жылы Джорджтаун университетінде астрономия ғылымынан докторлық диссертациясын қорғау үшін Айдың бетін спектрофотометриялық тұрғыдан зерттеді. 1963 жылғы жазда Гарвард университетінде зерттеу жұмыстарын жүргізді, 1964 жылғы жазда Скрантон университетінде Ұлттық ғылым қорының лекторы, ал 1965 жылғы жазда Аризона университетінің Ай және планеталар зертханасында (UA LPL) қонақ зерттеуші профессор болып жұмыс істеді. Вудсток колледжінде қасиетті теологиядан лицензиат алып, 1966 жылы дін қызметкеріне тоғыстырылды. Койн 1966-67 және 1968-69 жылдары UA LPL-де ассистент профессор, ал 1967-68 жылдары Ватикан обсерваториясында қонақ астроном болып қызмет етті.
Ватикан обсерваториясының директоры
Койн 1969 жылы Ватикан обсерваториясына астроном ретінде қосылды және 1970 жылы LPL-де ассистент-профессор болды. 1976 жылы ол LPL-де аға ғылыми қызметкер және UA астрономия кафедрасының лекторы болды. Келесі жылы ол UA-ның Каталина обсерваториясының директоры және LPL-дің директордың орынбасары болып қызмет етті. Папа Иоанн Павел I оны 1978 жылы Ватикан обсерваториясының директоры және UA Стюард обсерваториясының директордың орынбасары етіп тағайындады. 1979-80 жылдары UA Стюард обсерваториясының және астрономия бөлімінің директоры және басшысы қызметін атқарды. Ол жылына бес айды Аризона университетінің астрономия кафедрасында доцент ретінде Тусон қаласында өткізді. Ватикан обсерваториясының директоры ретінде ол бірнеше жаңа білім беру және ғылыми-зерттеу бастамаларына дем берді. Ол бүкіл әлем бойынша жас астрономдарды тартты және әйелдерге қатысуға мүмкіндік беретін резидент емес қызметкерлерді тағайындау бағдарламасын құрды. Астрономия мамандығының аспиранттары үшін екі жылда бір рет өткізілетін Ватикан обсерваториясының жазғы мектебіне қатысушылардың шамамен жартысы әйелдер болды. 1990 жылдары ол Обсерваторияның Кастель-Гандольфодағы штаб-пәтерінде конференция ұйымдастырды, оның ішінде Калифорниядағы Берклидегі Теология және жаратылыстану ғылымдары орталығымен бірлесіп ұйымдастырылған "Адамның ғаламдағы іс-әрекеті" атты конференциясы бар еді. Оның бір ізбасары Койн өзінің жалдаған қызметкерлерінен тек "жақсы ғылым" жасауды талап еткенін және "Ол біз бәріміз сол ғылымды еркін жүргізе алатын орта жасады. Ол бізді және Ватиканның қиындықтарын араластырмау үшін қорғады. Ол бізді, әріптестерімізді және қонақтарымызды құшақтап қарсы алды" деді. Койн эволюцияның классикалық түріндегі ғылыми көзқарастың, оның кездейсоқтығымен бірге, католик ілімімен үйлесімді екенін жақтады. 2005 жылдың тамызында ол кардинал Кристоф Шонборнның бұл ұстанымға күмән келтірген мақаласын сынады. Ол былай деп жазды: "Егер олар заманауи ғылымның нәтижелерін және қазіргі заманғы Киелі кітап зерттеулерінің ең жақсыларын құрметтесе, дінге сенушілер диктаторлық Құдай немесе дизайнерлік Құдай, Ньютондық Құдай туралы түсініктерден бас тартуы керек, ол ғаламды тұрақты түрде жұмыс істейтін сағат ретінде жасады". Ол Құдайдың жаратушы ретіндегі рөлін басқаша қарастырды: "Құдай өзінің шексіз бостандығында осы бостандықты эволюциялық процестің барлық деңгейлерінде көрсететін әлемді үздіксіз жасайды. Ол үнемі араласпайды, керісінше, рұқсат береді, қатысады, сүйеді". 2005 жылдың қарашасында ол "Ақылды дизайн ғылым емес, тіпті ол болып көрінсе де. Егер сіз мектептерде оқытқыңыз келсе, онда ғылым емес, дін немесе мәдениет тарихы оқытылатын кезде ақылды дизайн туралы оқытылуы керек" деді. 2007 жылдан 2011 жылға дейін Койн Ватикан обсерваториясы қорына жетекшілік етті. Фунес Койннің Шонборнмен болған дауы оның зейнетке шығуына қатысы жоқ деген таблоидтық болжамдарды жоққа шығарды. 73 жастағы Койн бұл ойдың "ешқандай шындығы жоқ" екенін айтты. Зейнеткерлікте Койн өзінің Мәсіхке деген сенімін мультивұшпан, Үлкен жарылыс, жұлдыздық нуклеосинтез, күн тұмандылығы теориясы, геологиялық уақыт шкаласы, абиогенез, эволюция және ғарыштағы өмір сияқты ғылыми тақырыптармен үйлестіруде қиындықтар туындамағанын және басқа да христиандардың да қиындықтар туындамауы керектігін талқылады. 2008 жылы Майкл Хеллермен бірге "Түсінікті ғалам: ғылым мен теологияның өзара әрекеттесуі" атты кітапты жазды. 2008 жылы саяси комментатор Билл Маердің "Дінге қатысты" атты деректі фильмінде сұхбаттасқан Койн барлық жазбалар шамамен б.з.д. 2000 және б.з. 200 жылдары арасында жазылғандықтан және қазіргі заманғы ғылым тек соңғы жүз жыл ішінде пайда болғандықтан, жазбаларда ғылым жоқ және оларды ғылым ретінде оқытуға болмайды деді. Ол былай деді: 2015 жылы Койн папа Францискті қоршаған ортаға қамқорлық жасаудың маңыздылығын талқылағаны және христиандардың адамның қызметінен туындаған климаттың өзгеру мәселесін шешу қажеттілігін қарастырғаны үшін құттықтады. Ол Францисктің "Laudato Si'" энцикликасын "XIX ғасырдың басында және XX ғасырдың басында папа Лев XIII мен папа Пий XI әлеуметтік энцикликаларынан кейін капитал мен еңбектің құқықтары мен міндеттерін талқылаған ең қиын энциклика" деп сипаттады. Койн бұл "Шарльз Дарвиннің заманынан бері ғылым мен дін арасындағы ең маңызды диалогтардың біріне себепші болуы мүмкін" деп ойлады. Койн 2020 жылдың 11 ақпанында 87 жасында Сиракузадағы ауруханада қабынудан қайтыс болды.
In 2015 Coyne applauded Pope Francis for discussing the importance of caring for the environment and addressing the need for Christians to tackle the issue of climate change caused by human activity. He described Francis' encyclical Laudato Si' as "probably the most challenging encyclical since the great social encyclicals of Pope Leo XIII and Pope Pius XI in the 19th and early 20th centuries, which discussed the rights and duties of capital and labor". Coyne thought it "may very well provoke one of the most important dialogues between science and religion since the days of Charles Darwin". Coyne died of bladder cancer on February 11, 2020, at a hospital in Syracuse at the age of 87.