Томас Вейнанди: Американдық католик ділдары және теолог ғалымы

Кіріспе

Томас Джерард Вайнанди (12 қаңтар 1946 жылы Огайо штатының Делфос қаласында туған) – американдық рим-католик дін қызметкері және көрнекті ғалым. Ол академиялық және көпшілік назарына арналған мақалалар, кітаптар мен оқу курстарын қоса алғанда, көптеген еңбектердің авторы.

Өмірбаян

Вайнанди 1966 жылы Капуцин орденіне кірді, 1970 жылы солемді түрде уәде берді және 1972 жылы дін қызметкеріне тоғыстырылды. 1969 жылы Пенсильвания штатындағы Герман қаласындағы Санкт-Фиделис колледжінде философия бакалавры, 1972 жылы Вашингтон теологиялық одағында жүйелі теология магистрі, ал 1975 жылы Лондон Корольдік колледжінде тарихи теология докторы дәрежесін алды. Оксфорд университетінде оқыту үшін кеткенге дейін 14 жыл бойы Вашингтондағы Құдай анасы қауымының белсенді мүшесі болды. Оның негізгі мамандану салалары – христология тарихы, әсіресе патристикалық, ортағасырлық және заманауи, үштік теология тарихы, құтқару тарихы және Құдай туралы философиялық ұғымдар. Ол Джорджтаун университетінде, Мэриленд штатының Эмитсбург қаласындағы Маунт-Сент-Мэри университетінде, Стеубенвиллдегі Францискан университетінде және Балтимордағы Лойола колледжінде академиялық қызметтер атқарды. Вайнанди 1991 жылдан 2005 жылға дейін Оксфорд университетінде жұмыс істеді. Ол Грейфриарстың сақшысы (1993–2004; 2004 жылдан бастап құрметті мүше) және теология факультетінде тарих және ілім бойынша оқытушы және лекторы болды. 1997 жылдан 1999 жылға дейін теология факультетінің төрағасы болды. Ол Америка Католик теологиялық қоғамының, Католик ғалымдар қауымдастығының, Ұлыбритания Католик теологиялық қоғамының, Солтүстік Америкалық Патристикалық қоғамының және Халықаралық Патристикалық зерттеулер қауымдастығының, сондай-ақ Католик теология академиясының мүшесі. 2005 жылдан бастап ол 2013 жылдың басында қызметтен алынғанға дейін АҚШ Католик епископтары конференциясының (USCCB) ілім және пастырлық практикалар жөніндегі хатшылығының атқарушы директоры болды. Хатшылық USCCB ілім, пастырлық практикалар және ғылым мен адам құндылықтары комитеттеріне, сондай-ақ денсаулық сақтау мәселелері жөніндегі арнайы комитеттерге және Киелі кітаптардың аудармаларын қарауға қолдау қызметтерін көрсетеді. Смитсондар институтының «Адамның шығу тегі» жобасы Вайнандиді әртүрлі діни қауымдардан құралған кең әлеуметтік әсерлер комитетінің мүшесі ретінде «Адам болу дегеніміз не?» көрмесі және адамның шығу тегі туралы қоғамдық пікір білдіруге шақырды. 2010 жылдың қазан айында Вайнанди Индиана штатының Генривилл қаласында өткен Католик-реформаторлық диалогтың жетінші раундына қатысты. Бұл диалогты USCCB Экуменикалық және дінаралық қатынастар комитеті, Солтүстік Америкадағы Христиандық реформаторлық шіркеуі, АҚШ-тағы Пресвитериан шіркеуі, Америкадағы реформаторлық шіркеуі және Біріккен Христиандық шіркеуі бірлесіп демеушілік етті. Вайнанди католиктерді мойындау рәсімі арқылы жетелеуге арналған iPhone қосымшасының мазмұнын әзірлеуге көмектесті, бұл АҚШ Католик шіркеуі алғаш рет бекіткен деп есептеледі. «Оны епископ Кевин Роудс мақұлдады», - деді Вайнанди. 2011 жылдың наурыз айында Вайнанди Папа Бенедикт XVI-ның «Назареттен келген Иса» кітабы жарыққа шығарған күні католик, протестант және еврей ғалымдарымен телефон арқылы баспасөз конференциясына қатысты. Вайнанди Папа Бенедикттің «Исаны әлем кездесуге асығатын адам ретінде көреді және осы мүмкіндікті ұсынуға бар күшін салады» деді. 2011 жылдың мамыр айында Вашингтондағы Католик теология академиясында сөйлеген сөзінде Вайнанди католик теологиясындағы «дағдарыс» туралы ескертті, оны «дәстүрлі түсінілген және қазіргі уақытта шіркеуде мойындалған иманның құпияларына көбінесе аз құрметпен қарайтын дінтанушылар тудырды». Доктриналық хатшылық бұрын Нью-Йорктегі Фордэм университетінің Санкт-Джозеф аға Элизабет Джонсонның Үштік туралы кітабын сынаған болатын, бұл Джонсонды көптеген дінтанушылар мен Фордэм факультетінің қорғауына әкелді. Вайнандидің сөзінде есімдері аталған дінтанушылар жоқ. «Теология, шынында да, пәнді білмей-ақ, теолог болып саналатын жалғыз академиялық сала болуы мүмкін», - деді ол. «Кейде теологқа Құдайды білудің қажеті жоқ сияқты көрінеді». Теологиялық дағдарысты сипаттап, Вайнанди былай деді: «Қазіргі католик теологиясы деп есептелетін нәрселердің көп бөлігі жиі киелі жазбаларда жарияланған және шіркеудің тірі ілімдері мен моральдық дәстүрі аясында дамыған аянның құдайлық депозитіне сеніммен негізделмейді». Вайнанди 2012 жылдың шілдесінде «Newsweek» журналында теориялық физик Лоуренс Краустың Хиггс бөлшегінің бар екендігін растау табиғаттан тыс жаратушының идеясынан қалай арылуы мүмкін екенін сипаттаған мақаласына жауап берді. «Хиггс бөлшегі масса мен материя арасындағы қатынасты түсінуге көмектессе де, Хиггс бөлшегінің өзінің неге бар екенін түсіндірмейді», - деді Вайнанди. «Оның болуын талап ететін және осының арқасында басқа жаратылыстарды жаратуға қабілетті бір нәрсе болуы керек». 2013 жылы Папа Франциск Вайнандиді Папа және Шіркеу үшін жасаған еңбегі үшін «Pro Ecclesia et Pontifice» медалімен марапаттады, бұл Католик шіркеуіндегі ең жоғары наградалардың бірі. Вайнанди Вашингтондағы Доминикан зерттеу үйінде және Римдегі Грегориан университетінде оқытады. 2014 жылы Папа Франциск Вайнандиді бес жылдық мерзімге Халықаралық теологиялық комиссияға тағайындады. 2017 жылы Вайнанди Францисктің «әдеттегі жағдайды тудырып жатқаны», «доктринаның маңыздылығын кемсінткені», «сенушілерді күдікті «оқыту және пастырлық практикасымен» қорқытатын епископтарды тағайындағаны», қарсылық білдірген басшыларға «шеттетіліп немесе одан да жаман» болатыны туралы ой қалыптастырғаны және көптеген адал католиктердің «өз жоғары басшысына сенімсіздікке ұшырауына» себеп болғаны туралы хат жазды. Вайнанди АҚШ Католик епископтары конференциясының ілім комитетіндегі кеңесші қызметінен кетті.

Weinandy entered the Order of Friars Minor Capuchin in 1966, was solemnly professed in 1970, and was ordained to the priesthood in 1972. He earned a BA in philosophy at St. Fidelis College, Herman, Pennsylvania, in 1969, an MA in systematic theology at Washington Theological Union in 1972, and a doctorate in historical theology at King's College London in 1975. He lived in and was an active member of the Mother of God Community, Washington, for 14 years before leaving to teach at Oxford University. His major fields of specialty are history of Christology, especially patristic, medieval and contemporary, history of trinitarian theology, history of soteriology, and philosophical notions of God. He has held academic positions at Georgetown University, Mount St. Mary's University in Emmitsburg, Maryland, Franciscan University of Steubenville, and Loyola College, Baltimore. Weinandy served at the University of Oxford from 1991 to 2005. He was the Warden of Greyfriars (1993–2004; Honorary Fellow 2004) and tutor and lecturer in history and doctrine in the Faculty of Theology. He was chairman of the Faculty of Theology from 1997 to 1999. He is a member of the Catholic Theological Society of America, the Fellowship of Catholic Scholars, the Catholic Theological Society of Great Britain, the North American Patristics Society and the Association Internationale D'Etudes Patristiques, as well as the Academy of Catholic Theology. Since 2005, he has been the Executive Director of the Secretariat for Doctrine and Pastoral Practices of the United States Conference of Catholic Bishops (USCCB), until he was replaced in early 2013. The Secretariat provides staff support for USCCB Committees on Doctrine, on Pastoral Practices, and on Science and Human Values, as well as for Ad Hoc Committees on Health Care Issues and the Review of Scripture Translations. The Human Origins Initiative of the Smithsonian Institution invited Weinandy to participate as a member of the Broader Social Impacts Committee, made up of individuals from diverse religious communities, to reflect publicly on the exhibition ‘What Does It Mean To Be Human?’ and on human origins. In October 2010, Weinandy participated in the Seventh Round of the Catholic Reformed Dialogue concluded in Henryville, Indiana. That dialogue was jointly sponsored by the USCCB Committee on Ecumenical and Interreligious Affairs, the Christian Reformed Church in North America, the Presbyterian Church USA, the Reformed Church in America, and the United Church of Christ. Weinandy assisted in the development of content for an iPhone app to guide Catholics through the act of confession, understood to be the first endorsed by the U. S. Catholic Church. "It has been approved by Bishop Kevin Rhoades", said Weinandy. In March 2011, Weinandy participated in a telephone press conference with scholars from Catholic, Protestant, and Jewish backgrounds the day before the release of Pope Benedict XVI's book Jesus of Nazareth: Holy Week. Weinandy said that Pope Benedict "sees Jesus as someone the world is longing to meet, and he’s doing his best to try to provide that opportunity." In a May 2011 address to the Academy of Catholic Theology in Washington, DC, Weinandy, warned of a "crisis" in Catholic theology, precipitated by theologians who "often appear to possess little reverence for the mysteries of the faith as traditionally understood and presently professed within the church." The Secretariat for Doctrine had previously criticized a book on the Trinity by St. Joseph Sr. Elizabeth Johnson of Fordham University in New York, leading to a defense of Johnson by many theologians as well as Fordham faculty. Weinandy's address did not mention any theologian by name. "Theology may be the only academic pursuit where one can seemingly be considered a theologian without actually having to know the subject matter," he said. "It would appear at times that a theologian need not actually know God." Describing the theological crisis, Weinandy said: "Much of what passes for contemporary Catholic theology, often is not founded upon an assent of faith in the divine deposit of revelation as proclaimed in the sacred scriptures and developed within the living doctrinal and moral tradition of the church." Weinandy responded to a July 2012 article in Newsweek written by theoretical physicist Lawrence Krauss describing how confirmation of existence of the Higgs Boson particle could get rid of the idea of a supernatural creator permanently. "While the Higgs particle may help us in understanding the relationship between mass and matter, it does not explain why the Higgs particle itself exists," Weinandy said. "There must be a being whose very nature demands that it exists and, because of this, is able to bring other beings into existence." Pope Francis honored Weinandy with the Pro Ecclesia et Pontifice medal for his work on behalf of the Pontiff and the Church, one of the highest honors in the Catholic Church, in 2013. Weinandy teaches at the Dominican House of Studies in Washington, DC, and the Gregorian University in Rome. In 2014, Pope Francis appointed Weinandy to the International Theological Commission for a five year term. In 2017, Weinandy wrote a letter charging that Francis is fostering "chronic confusion", "demeaning" the importance of doctrine, appointing bishops who "scandalize" believers with dubious "teaching and pastoral practice", giving prelates who object the impression they will be "marginalized or worse" if they speak out, causing many faithful Catholics to "lose confidence in their supreme shepherd". Weinandy resigned from his position as consultant to the U. S. Conference of Catholic Bishops' Committee on Doctrine.

Жарияланымдар

Оның дін туралы кейбір кітаптары румын және поляк тілдері сияқты бірнеше тілге аударылған. Ол сонымен қатар The Thomist, New Blackfriars, Communio, First Things, Pro Ecclesia, Logos: Католик ой-пікірлері мен мәдениеті журналы, және Халықаралық жүйелі теология журналы секілді түрлі журналдарда көптеген ғылыми мақалалар жариялаған. Ол New Covenant, National Catholic Register, Pastoral Life, Canadian Catholic Review, New Oxford Review, Arlington Catholic Herald және The Family сияқты басылымдарда көптеген танымал мақалалардың авторы. Вайнанди – Бенедикт XVI: Эсселер мен оның папалығы туралы ойлар кітабына үлес қосқан көптеген көрнекті авторлардың бірі. Оның «Бүгінгі күндік үміт» атты эссесінде: «[Поп Бенедикт] бүгінгі күні барлық ерлер мен әйелдердің үмітке қатты мұқтаж екенін және үміт табуға тырысатынын түсінеді. Ол нағыз, шынайы үмітті Иса Мәсіхтің Ілгі хабарында табуға болатынына сенімді» делінген.