Кіріспе

Американдық компьютерлік бағдарламашы (туған жылы 1935)

Ли Чен Ванг (туған жылы 1935) – американдық компьютерлік инженер, ең белгілісі Intel 8080 негізіндегі микрокомпьютерлер үшін жасаған Palo Alto Tiny BASIC бағдарламасымен танымал. Ол Homebrew Computer Club мүшесі болды және Tandy Corporation және Cromemco компанияларының алғашқы микрокомпьютер жүйелеріне арналған бағдарламалық қамтамасыз етуге маңызды үлес қосты. Ол 1976 жылдың маусым айында Palo Alto Tiny BASIC тарату хабарламасында "@COPYLEFT ALL WRONGS RESERVED" деген жазу арқылы "copyleft" сөзін алғаш рет қолданды.

Үйдегі компьютерлік клуб

Homebrew Computer Club BASIC-ті дамыту ортасы болды, мүшелері Altair BASIC-ке зор қызығушылық танытты. Сол қауымдастықтың мүшелері Стив Возняк және Том Питтман өздерінің BASIC тілдерін (Integer BASIC және 6800 Tiny BASIC) жасады. Ван Altair BASIC кодын талдап, Tiny BASIC Extended-ке өзгерістер енгізді. Ван 8080 үшін жүктеуші бағдарламаны жариялады, сонымен қатар хоббистерге арналған ашық хатқа қатысты пікір білдірді: text=Altair Basic жиырма немесе жиырма бір байттан тұратын бастапқы жүктеушіге ие. Принцип бойынша, сіз осы бастапқы жүктеушіні өз жүктеушіңізді жүктеу үшін пайдалана аласыз, ал ол сіздің бағдарламаңызды жүктейді. Бірақ, Билл Гейтс мырза өзіне жеткілікті төлем жасалмағанын айтып, адамдарды ұры деп айыптауға бейім. (HBCC жаңалықтары '12 1-ге қараңыз.) Сондықтан мен өзім кодтауға бел будым. Нәтижесінде 16 байттық бастапқы жүктеуші пайда болды. Бұл әлі де тым ұзын, мүмкін біздің кәсіби мамандар оны қысқарта алады. Қазіргі уақытта сіздер менің кодымды көшіре аласыздар, мен сіздерді ұры деп атамаймын (оның ішінде Гейтс мырза да бар).

Palo Alto Tiny BASIC (Пало-Альто шағын BASIC)

Palo Alto Tiny BASIC – Dr. Dobb's Journal of Computer Calisthenics & Orthodontia журналында жарияланған Tiny BASIC интерпретаторының төртінші нұсқасы, бірақ ең әсерлісі. Ол 1976 жылғы мамыр айындағы 1-том, 5-шығарылымында жарық көрді және жадты үнемдеу үшін командаларды қысқартудың жаңа тәсілімен және массивтік айнымалыны («@») қосу арқылы Tiny BASIC-тің басқа нұсқаларынан ерекшеленді. Интерпретатор 1,77 килобайт жадты пайдаланды және пайдаланушының енгізу-шығаруын телетайп машинасы (TTY) арқылы жүзеге асырды. Бастапқы мақаладағы қателіктер туралы хабарлама Dr. Dobb's журналының маусым/шілде айларындағы (1-том, 6-шығарылымы) санында жарияланды. Бұл мақалада сонымен қатар Processor Technology компаниясының VDM бейне дисплейі үшін кодты мысал ретінде келтіре отырып, қосымша I/O құрылғыларын қосу туралы ақпарат бар. Ван 1976 жылғы маусымда «копилефт» сөзін алғаш қолданғандардың бірі болды. Palo Alto Tiny BASIC-тің тарату туралы хабарламасында ол «@COPYLEFT ALL WRONGS RESERVED» деп жазған. Ван сондай-ақ өзінің Tiny BASIC-те STARTREK бағдарламасын жазды, ол 1976 жылғы шілдедегі People's Computer Company Newsletter-де жарияланды.

Танди корпорациясы

Чарльз Тэндиге идеяны ұсыну үшін көрсетілген ТРС 80 I үлгісінің алғашқы прототипі Ли Ченнің BASIC тілінде жұмыс істеді. Ванның қолтаңбасы TRS 80 Model I үшін жасалған Exatron Stringy Floppy ROM-да және оның сыртында да кездеседі. Embedded Systems бағанашысы Джек Креншоу 14К оқу/жазу жылдамдығына жеткен Ванның Манчестерлік кодтауын "шығармашылықтың шедеврi" деп атайды.

Кроммко

Cromemco компаниясы әзірлеген және Dazzler деп аталатын микрокомпьютерлер үшін алғашқы түсті графикалық интерфейс 1976 жылы Ван жазған "Калейдоскоп" атты демонстрациялық бағдарламамен бірге ұсынылды. BYTE журналының мәліметінше, 8080 тілінде құрастырылған бағдарламаның көлемі бар болғаны 127 байтты құрады. Бірақ осы шағын бағдарлама Нью-Йорктегі 5-ші авенюдегі қозғалысты тоқтатты. Стен Вайт Нью-Йорктегі "Компьютер Март" дүкенінің иесі болды. Ол дүкенінің терезесіне Dazzler және Ванның бағдарламалық қамтамасы арқылы жасалған түрлі-түсті, үздірімсіз өзгеріп тұратын калейдоскоптық суреттерді көрсету үшін түсті теледидар орнатты. Вайттың сөзінше: "Көшеден өтетін адамдар тоқтап, таң қалды – олар бұрын мұндай нәрсені көрген емес. Ұзақ уақыт өтпей Dazzler 5-ші авенюде көлік кептелісін тудырды!" Полиция ғимараттың иесіне хабарласып, теледидарды өшіруге мәжбүр етті. Ван сондай-ақ Cromemco үшін "3K Control Basic" бағдарламасын жасады.

Басқа салымдар

Ван сонымен қатар WSFN ("Ешнәрсе білдірмейтін") атты роботтарды басқаруға арналған бағдарламалау тілін жасады және оны 1977 жылдың қыркүйегінде доктор Доббс журналында жариялады. 2001 жылы Ван Инфрақызыл деректер қауымдастығының техникалық және сынақ комитетінің төрағасы қызметіне екінші мерзімге қайта сайланды. 2004 жылы Ван Калифорния штатының Фримонт қаласындағы ACTiSYS компаниясында бас техникалық директор болып жұмыс істеді, ол IR/мобильді өнімдерге бағытталған еді.