Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атмосфералық қысымның төмендеген ұзын аймағы
Elongated region of low atmospheric pressure
Құлама – жабық изобарлық контуры жоқ, салыстырмалы түрде төмен атмосфералық қысымның ұзын аймағы, ол төмен қысым аймағы ретінде анықталмайды. Төмен қысым қысым бетіндегі төмен биіктікті білдіргендіктен, құламалар мен қырқалар топографиялық картадағы сияқты бірдей мағынаны білдіреді. Құламалар жер бетінде немесе жоғарыда, биіктікте орналасуы мүмкін. Жер бетіндегі құламалар кейде бұлттармен, жаңбырмен және жел бағытының өзгеруімен байланысты ауа райы фронтын көрсетеді. Жоғары қабаттағы құламалар, қанағат ағынында (суретте көрсетілгендей), циклоникалық айналу филаменттерін көрсетеді. Олардың қозғалысы жоғары қабаттағы желдің таралуына, алдындағы (төмен ағыстағы) ауаны көтеріп, салқындатуға және бұлтты және жаңбырлы жағдайлардың пайда болуына ықпал етеді. Фронттардан айырмашылығы, құламалардың жер бетіндегі ауа райы талдау картасында жалпы белгісі жоқ. Кейбір елдерде немесе аймақтарда құламалар сызықпен белгіленеді. АҚШ-та құламалар пунктирлі немесе қалың сызықпен көрсетілуі мүмкін. Ұлыбританияда, Гонконгта және Фиджиде құламалар төмен қысым орталығынан немесе екі төмен қысым орталығы арасынан жүргізілген қалың сызықпен бейнеленеді; Макаода және Австралияда бұл пунктирлі сызық. Егер белгіленбесе, құламалар төмен қысым орталығынан алыс изобарлардың кеңеюі ретінде де анықталуы мүмкін.
A trough is an elongated region of relatively low atmospheric pressure without a closed isobaric contour that would define it as a low pressure area. Since low pressure implies a low height on a pressure surface, troughs and ridges refer to features in an identical sense as those on a topographic map. Troughs may be at the surface, or aloft, at altitude. Near surface troughs sometimes mark a weather front associated with clouds, showers, and a wind direction shift. Upper level troughs in the jet stream (as shown in diagram) reflect cyclonic filaments of vorticity. Their motion induces upper level wind divergence, lifting and cooling the air ahead (downstream) of the trough and helping to produce cloudy and rain conditions there. Unlike fronts, there is not a universal symbol for a trough on a surface weather analysis chart. The weather charts in some countries or regions mark troughs by a line. In the United States, a trough may be marked as a dashed line or bold line. In the UK, Hong Kong and Fiji, it is represented by a bold line extended from a low pressure center or between two low pressure centers; in Macau and Australia, it is a dashed line. If they are not marked, troughs may still be identified as an extension of isobars away from a low pressure center.
Сипаттама
Құйыс – ауа қысымы төмендеген, созылған аймақ. Қысым желмен тығыз байланысты болғандықтан, құйыс арқылы жел бағыты өзгеруі жиі кездеседі. Егер құйыс орташа ендікте қалыптасса, онда құйыстың екі жағы арасында белгілі бір температура айырмашылығы болады және ол ауа райы фронтына айналуы мүмкін. Дегенмен, мұндай ауа райы фронты тропиктердегі немесе субтропиктердегі құйыстарға (мысалы, тропикалық толқынға) қарағанда әдетте аз конвективті болады. Керісінше, кейде ыдыраған фронталдық жүйелер құйысқа айналады. Сонымен қатар, екі жоғары қысым орталығы арасындағы аймақ, жер бетінде байқалатын желдің өзгеруі болған жағдайда, құйыс сипатын қабылдауы мүмкін. Егер желдің өзгеруі болмаса, онда бұл аймақ екі таудың арасындағы географиялық қыратқа ұқсас, жолақ деп аталады.
A trough is an elongated area of lower air pressure. Since pressure is closely linked to wind, there are often changes in wind direction across a trough. If a trough forms in the mid latitudes, a temperature difference at some distance between the two sides of the trough usually exists and the trough might become a weather front at some point. However, such a weather front is usually less convective than a trough in the tropics or subtropics (such as a tropical wave). Inversely, sometimes collapsed frontal systems will degenerate into troughs. Sometimes the region between two high pressure centers may also assume the character of a trough when there is a detectable wind shift noted at the surface. In the absence of a wind shift, the region is designated a col, akin to a geographic saddle between two mountain peaks.
Құрылу
Атмосферадағы ауа қозғалысының нәтижесінде ойыс пайда болады. Жер бетіне қарай жоғары бағытталған қозғалыс және биіктіктегі дивергенция болатын аймақтарда масса жоғалады. Осы тұста қысым төмендейді. Атмосфераның жоғарғы қабаттарында мұндай жағдай, жұқа жолақ – фронталды бароклиндік аймақта салқын және ыстық ауа массаларының кездесуінен туындайды. Осы кезде суық ауаны экваторға, ал ыстық ауаны полюстерге қарай итеретін реактивті ағын қалыптасады. Бұл айналымда толқынды тудырады, ол Россби толқыны деп аталады. Осы толқындар биіктіктегі ойыстар мен шыңдарды құрайды. Жалпы, абсолютті айналу адвекциясы осы екі құбылыстың арасында оң, бірақ қырға жақын, ал ойыстың артында теріс болады. Жер бетінде оң айналу адвекциясының әсерінен көтерілген ауа, ойыстар мен төмендеулердің пайда болуымен көрінеді. Сондықтан барометриялық биіктік пен жердегі биіктік арасында еңіс пайда болады, бұл еңіс биіктіктегі суық ауа массасына қарай (әдетте Полюсқа қарай) бағытталған болады.
A trough is the result of the movements of the air in the atmosphere. In regions where there is upward movement near the ground and divergence at altitude, there is a loss of mass. The pressure becomes lower at this point. At upper levels of the atmosphere, this occurs when there is a meeting of a mass of cold air and another hot one along a thin ribbon called a frontal baroclinic zone. We then have the creation of a jet stream that plunges the cold air towards the equator and hot air towards the poles, creating a ripple in the circulation that is called a Rossby wave. These undulations give the hollows and peaks of altitude. In general, absolute vorticity advection is positive between these two features, but closer to the ridge, whereas it is negative just behind a trough. At the surface, lifting air under positive vorticity advection is reflected by the formation of depressions and troughs. There will therefore be a slope between the barometric high altitude and that on the ground, this slope going towards the mass of cold air at high altitude (generally towards the Pole).
Оң/терс еңіс
Тро́гтардың полюстерге қатысты бағыты сирек Солтүстік-Оңтүстік болады. Солтүстік жарты шарда оң көлбеулі трогтар ең төменгі қысымнан солтүстік-шығысқа қарай оңтүстік-батысқа дейін созылады, ал теріс көлбеулі трогтар солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталады. Оңтүстік жарты шарда оң көлбеу оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа, ал теріс көлбеу оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай болады. Тро́г әдетте оң көлбеулі басталады, өйткені суық ауа экваторға қарай жылжиды.
Troughs have an orientation relative to the poles which is rarely North South. In the Northern Hemisphere, positively tilted troughs will extend from the lowest pressure northeast to southwest while negatively tilted troughs have a northwest to southeast orientation. In the Southern Hemisphere, the positive tilt will be southeast to northwest and the negative one southwest to northeast. A trough will usually begin with a positive tilt as cold air moves toward the Equator.
Ауа райымен байланысты
Конвективті жасушалар қысым белдеуінің жанында пайда болып, тропикалық циклонға бастауы мүмкін. Филиппин немесе Оңтүстік Қытай сияқты тропикалық немесе субтропикалық аймақтардың кейбіреулері қысым белдеуі бойындағы конвекциялық жасушалардың әсерінен үлкен зардап көреді. Орташа ендіктегі батыс желдерінде жоғарғы деңгейдегі қысым белдеулері мен жоталар көбінесе жоғары амплитудалы схемада кезектеседі. Батыс желдеріндегі қысым белдеуі үшін, белдеу осінің батысындағы аймақ әдетте жинақталатын желдер мен төмен түсетін ауа – демек, жоғары қысым – аймағы, ал белдеу осінің шығысындағы аймақ жылдам, таралатын желдер мен төмен қысым аймағы болып табылады. Тропикалық толқындар – бұл шығыс ағымдарының бір түрі, пассат желдерінің циклоникалық солтүстікке қарай бұрылуы.
Convective cells may develop in the vicinity of troughs and give birth to a tropical cyclone. Some tropical or subtropical regions such as the Philippines or south China are greatly affected by convection cells along a trough. In the mid latitude westerlies, upper level troughs and ridges often alternate in a high amplitude pattern. For a trough in the westerlies, the region just west of the trough axis is typically an area of convergent winds and descending air – and hence high pressure –, while the region just east of the trough axis is an area of fast, divergent winds and low pressure. Tropical waves are a type of trough in easterly currents, a cyclonic northward deflection of the trade winds.