Кіріспе
Бургундия соғыстарының бір бөлігі (1476)
Шайқас
Непсонды алғаннан кейін, Карл қаланың солтүстігіне лагерь құрып, жақын жерде екі гарнизон орнатып оны қорғады. Швейцариялықтар бастапқыда олжаларының құндылығын толыққанды түсінбеді. Осы керемет олжаның шағын бөлігі бүгінде Швейцарияның әртүрлі мұражайларында көрсетілуде, ал қалған бірнеше артиллериялық құралдары Швейцарияның Невшатель қаласының жанындағы Ла-Нёввиль мұражайында сақталған.
Салдары
Соғыстан кейін швейцариялық әскерлер Грандсонда ағаштардан әлі де асылып тұрған отандастарының денелерін тапты. Оқиғаның куәгері Питерман Эттерлин оқиғаны былай сипаттады: text=Қас-қалдың алдындағы ағаштарда, тиран өлтірген құрметті адамдар қайғылы түрде табылды, олар әлі де асылып тұрды. Бұл қорқынышты, өкінішті көрініс еді. Бір бұтаққа он-жиырма адам ілінген. Ағаштар иіліп, толығымен толы болды. Міне, осы жерде әке мен бала жанынан, ал онда екі бауыр немесе басқа достары асылып жатыр. Оларды таныған, достары, туыстары, ағайындары келді де, оларды қайғылы жағдайда асылып жатқан күйінде тапты. Бірінші кезде ашу мен қайғыдан жылап, еңіреп зар тартты. Карл швейцариялықтардың рухын басып тастау үшін ұстаған отандастарын өлтіруге тырысты. Бірақ, керісінше, оларды бұрынғыдан да біріктірді. 1476 жылғы маусымда Морат (неміс тілінде Муртен) шайқасында бургундтықтар швейцариялықтармен кездескенде, швейцариялықтар олардың әскерін құртты.
text=There were found sadly the honorable men still freshly hanging on the trees in front of the castle whom the tyrant had hanged. It was a wretched, pitiable sight. There were hung ten or twenty men on one bough. The trees were bent down and were completely full. [H]ere hanged a father and a son next to each other, there two brothers or other friends. And there came the honorable men who knew them; who were their friends, cousins and brothers, who found them miserably hanging. There was first anger and distress in crying and bewailing. Charles had attempted to break the will of the Swiss by killing any of their countrymen whom he could apprehend. Instead, he united them as never before. When the Burgundians met the Swiss at the Battle of Morat (Murten in German) in June 1476, the Swiss annihilated his army.
Анықтамалар және қосымша оқу
Генрих Бренвальд, Швейцар хроникасы, (Базель: Базельдік кітап және антиквариат сату орталығы, 1910) 2: 244–249. Филипп де Комьен, "Естеліктер: Людовик XI билігі" (Балтимор: Penguin Books, 1972), 280–282-беттер. Джеральд Эдлибах, Хроника, (Цюрих: Meyer, 1847), 150–151-беттер. Петтерлин Эттерлин, Kronika von der loblichen Eidgnoschaft, (Базель: Eckenstien, 1752), 89–91-беттер. Йоханнес Кнебель, Бургундия соғыстары дәуірінің хроникасы, (Базель: Bahnmaier, 1851) 2: 357–360. "Панигарола және Герцог (Галеаццо Мария Сфорца) фон Орбе", 1476 жылғы 4 наурызда Вильгельм Оэхсли бас редакторымен жарияланған. Quellenbuch zur Schweizergeschichte, (Цюрих: Schulthess, 1901), 232–234-беттер. Дибольд Шиллинг, Берн хроникасы, (Берн: Wyss,) 1: 373–375. Альберто Винклер, Швейцария және соғыс: қоғамның Швейцария әскеріне тигізген әсері XIV және XV ғасырларда, жарияланбаған PhD диссертациясы, Бригам Янг Университеті, 1982, 73–76-беттер. Ричард Воган, Чарльз Батыл: Бургундияның соңғы Валуа герцогы. Лондон, Longman Group Ltd., 1973. Флоренс Дюхлер, Бургундия тонауы: 1476/1477 жылғы Грансон, Муртен және Нэнси шайқастарынан алынған олжалардың тізімі, Verlag Stämpfli & Cie, Берн 1963.