Кіріспе
Біріккен Корольдікте өздігінен жарияланған комикстер. Британдық шағын баспасөз комикстері, бұрын стрипзин деп аталатын, әуесқой карикатуристер мен комикс жасаушылардың өздігінен жариялаған комикстері, әдетте Ұлыбританияда қысқа тіражбен шығарылады. Олар американдық миникомикстер мен жапондық доджинси сияқты халықаралық деңгейдегі ұқсас қозғалыстармен салыстырылады. "Шағын баспасөз комиксі" – комикстерден тұратын, негізінен журнал сияқты нәрсе. Бұл термин 1980-ші жылдардың басында комикстер туралы журналдардан оларды ажырату үшін пайда болды. Британдық шағын баспасөз комикстерінде мансабын бастаған белгілі суретшілерге Эдди Кэмпбелл, Пол Грист, Риан Хьюз, Джейми Хьюлетт, Алан Мартин, Филип Бонд және Энди Уотсон жатады. Шағын баспасөз комикстері көбінесе пошта арқылы сатылады, аудиторияға жету үшін пікірлер мен жарнамалар, веб-сайттар, электрондық пошта тізімдері және ауызша тарату қолданылады. Ұлыбританияда әдетте бір немесе бірнеше пошта арқылы тапсырыс беру қызметі жұмыс істейді, ол көбінесе "дистро" деп аталады. Олар кең ауқымдағы атауларды ұсынады және мұқаба бағасының бір бөлігін алады. Екі негізгі белсенді дистро – Samu және SmallZone. Олар конвенциялар мен фестивальдарда да сатылады, мұнда бірдей ойлы жаратылыстанушылардың шағын топтары көбінесе төмен бағамен бір үстелді бөліседі. Арнайы шағын баспасөз іс-шараларына Оксфордтағы CAPTION (1992 жылдан 2017 жылға дейін өткізілді) және Лондондағы UK Web & Mini Comix Thing (2004 жылдан 2010 жылға дейін өткізілді) кірді. Жаратылыстанушылар көбінесе осы тарату формаларына басқа елдерде халықаралық байланыстар орнатады және керісінше. Дәстүрлі дистрибьюторлар (мысалы, Diamond) арқылы комикс дүкендеріне тарату сирек. Дүкендер көбінесе жергілікті жаратылыстанушылардың туындыларын сатады, бірақ кейбіреулері, атап айтқанда, Лондондағы Gosh! және Нотингемдегі Page 45, кеңірек таңдау ұсынады. Соңғы уақытта шағын баспасөз туындылары Лондонның Borders және Foyles сияқты ірі кітап дүкендерінде де сатылады. Дәстүрлі формат – көшірмеленген және тігілген кітапша, әдетте А5 форматында. Бұл американдық миникомикстерге ұқсас, бірақ басқа өлшемдер де белгілі. Кейбір жаратылыстанушылар осы стильдегі басылымдарды шығаруды жалғастырып, қолмен жасалғандығын баса көрсетеді және әр дананы қолмен безендіреді. Соңғы жылдары цифрлық баспаның кеңінен қолжетімділігі қысқа тіраждар үшін кәсіби баспаны қолжетімді етті. Шағын баспасөз комикстерінің рухын қазір вебкомикстерде де табуға болады.
British small press comics, once known as stripzines, are comic books self published by amateur cartoonists and comic book creators, usually in short print runs, in the UK. They're comparable to similar movements internationally, such as American minicomics and Japanese doujinshi. A "small press comic" is essentially a zine composed predominantly of comic strips. The term emerged in the early 1980s to distinguish them from zines about comics. Notable artists who have had their start in British small press comics include Eddie Campbell, Paul Grist, Rian Hughes, Jamie Hewlett, Alan Martin, Philip Bond and Andi Watson. Small press comics are traditionally sold by mail, using reviews and classified adverts, websites, email lists and word of mouth to reach an audience. There is usually one or more mail order service, commonly known as a "distro", operating in the UK. These will hold a wide range of titles and take a cut of the cover price. The two main active distros are Samu and SmallZone. They are also sold at conventions and festivals, with small groups of like minded creators often sharing a table at a reduced rate. Specialist small press events included CAPTION in Oxford (produced from 1992 to 2017), and the UK Web & Mini Comix Thing in London (produced from 2004 to 2010). Creators will often make international links to these forms of distribution in other countries and vice versa. Distribution into comic book stores via traditional distributors (such as Diamond) is rare. Stores will often stock titles by local creators though some, notably Gosh! in London and Page 45 in Nottingham, stock a wider range. In recent times small press titles have sold in larger bookstores such as Borders and Foyles in London. The traditional format has been a photocopied and stapled booklet, usually at A5 size. This is similar to American minicomics, although other sizes are known. Some creators continue to produce publications in this style, emphasizing the hand made aspect and often decorating each copy by hand. In recent years the increasing availability of digital printing has made professional printing affordable for short run publications. Some of the spirit of small press comics can now also be found in webcomics.
Өмірбаян
Дәстүрлі түрде, шағын баспа – бұл көбінесе үйде қолмен баспа машинасымен жұмыс істейтін, шағын көлемде өндіріс жасайтын баспагер болатын. Олар ірі, коммерциялық бағытталған баспагерлер бас тартатын басылымдарды шектеулі тиражбен шығарды. Британдық шағын баспа комикстерінің тарихы 1960 жылдардағы андеграунд баспасөзбен, Oz және International Times сияқты басылымдармен тығыз байланысты. Британдық андеграунд комикс сахнасын 1970 жылдардағы Nasty Tales және Knockabout Comics, сондай-ақ 1970 жылдардың соңында панк-зиндердің танымалдылығы қалыптастырды. Соңғысы арзан және қолжетімді ксерокопиялау арқасында кең аудиторияға ие болды. Технологиялық бәрікөлдердің күрт төмендеуі кез келген адамның коммерциялық әлеуетіне қарамастан, басылым шығаруға мүмкіндік берді. 1970 және 1980 жылдардың басында британдық комикс ортасында комикстерге арналған көптеген зиндер болды, олар негізінен американдық супергеройларға назар аударды. Комикстерді сатуға арналған дүкендердің аздығынан, бұл зиндер пошта арқылы тапсырыс қабылдап, тарату үшін пошта қызметіне сүйенді. Олардың біріншісі және ең танымал – «Фантазия жарнамашысы». Сонымен қатар, суретшілер мен жанкүйерлердің кездесу орны ретінде қызмет ететін тұрақты базарлар немесе «марттар» болды. Осылар шағын баспа комикстерінің негізіне айналды.
1970-ші жылдар
Ең алғашқы британдық шағын баспа комикстерінің бірі – "Бим Готэламп туралы әңгіме". Онда қартайған джаз музыкантының әңгімесі айтылады. Оған әлемнің соңында соңғы трубаны ойнау міндеті жүктелген, ал бұл міндетті бас періште Жәбірейіл берген. Оны Эдди Кэмпбелл 1975 жылы "Роланд Банн" псевдонимімен жариялаған. Кевин О'Нилл және оның әріптес жазушысы Джек Адриан 1976 жылы "Мек естеліктерін" шығарды. Бұл 12 беттік "стрипзин" робот соғысы туралы, және оны О'Ниллдің кейінгі 2000 AD жұмысының алғы күші деп қарастыруға болады. Near Myths – 1978-1980 жылдары Эдинбургте жарық көрген андеграунд комикстер антологиясы. Ол бес нөмірге дейін жарық көрді және Грант Моррисон, Грэм Мэнли және Тони О'Доннелдің алғашқы кәсіби жарияланған жұмыстарын ұсынды. Сонымен қатар, Брайан Талботтың көрнекті "Лютер Аркрайттың оқиғалары" графикалық романының бастауы осы комиксте болды. Жасөспірім Грант Моррисонның "Гидеон Старгрейв" атты туындысы кейін Моррисонның Vertigo сериясы "The Invisibles" құрамына енді. Бәлкім, британдық шағын баспа комикстерінің ең табыстысы – 1979 жылы Ньюкаслде алғаш жарық көрген ересектерге арналған юморлық комикс Viz. Ол панк фанзин қозғалысынан өркендеп, сәтті газет стендтерінде жарияланып, бүгінгі күнге дейін жалғасуда.
1980 жылдар
Британдық шағын баспасөз комикстерінің алғашқы өркендеуі 1981 жылы Лондондағы Вестминстер комикс-мартында Пол Грейветтің дүкені ретінде басталган Fast Fiction-ге тікелей байланысты. Кейіннен ол антологияға, пошта арқылы тапсырыс беру қызметіне және жаңалықтар парағына айналды, түрлі форматтарда 1990 жылға дейін жалғасты. Бұл ортамен байланысты суретшілердің қатарында Эдди Кэмпбелл, Фил Эллиотт, Гленн Дакин, Пол Грист, Эд Хиллэйер, Вудроу Феникс, Риан Хьюз, Боб Линч, Эд Пинсент және жасөспірім Уоррен Эллис болды. Кемпбелл поэзия фестивалінде ұқсас басылымдар үшін қолданылған «шағын баспасөз» терминін көргеннен кейін, әріптестерін өз басылымдарын «фанзин» емес, «шағын баспасөз комикстері» деп атауға көндіргенін айтады. Грейвет және Питер Стэнбери 1983 жылдан 1989 жылға дейін Escape Magazine журналында көптеген Fast Fiction суретшілерінің туындыларын жариялады. 1983 және 1995 жылдар аралығында Бристольде орналасқан, пошта арқылы тапсырыс беру, комикс-маркет қызметі және басылымдарға маманданған Zine Zone (кейін Zine Zone International) компаниясы Ұлыбританиядағы шағын баспасөз комикстеріне халықаралық назар аударды және D'Israeli мен Дункан Фегредо сияқты бірнеше суретшінің кең танылуына көмектесті. 1987 жылы Джейми Хьюлетт, Филип Бонд және Алан Мартин (содан кейін Northbrook College, Worthing студенттері) Atomtan атты шағын баспасөз комиксінің екі нөмірін шығарды. Бұл Брет Эвинстің назарына ілігіп, оларды 1988 жылы жарық көрген жаңа комикс журналы Deadline-ға материалдарымен қатысуға шақырды. Хьюлетт пен Мартин журналдың басты кейіпкерін, Tank Girl-ді жасады, ал Хьюлетт анимация саласында жұмыс істеді, ең әйгілісі – Gorillaz мультфильмдік рок-тобын құрды.
1990 жылдар
Эд Пинсент Fast Fiction-ның соңғы нұсқасын аяқтағаннан кейін, суретші Люк Уолш (кейін Люк Темпл Уолш деп танылды) және оқырман Майк Кидсон Zum! жаңа шолу журналын бастады, оның тізіміне жазылушылар көшті. Бірінші саны 1991 жылдың тамызында жарық көрді. Zum! сыншылар тобына жіберілген комикстердің көшірмелерін таратты, көбінесе суретшілердің өздері, оларды маңызды ұзақтықтағы сындық пікірлер жазуға ынталандырды. Сондай-ақ, ол қаралып отырған комикстердің көшірмелерін де ұсынды. Zum! қазірде Пол Шрёдер басқаратын веб-сайт ретінде жалғасуда. Джени Скотт редакциялаған, кішкентай баспа комикстеріне арналған zine және APA сияқты Caption, 1992 жылдан 1998 жылға дейін жұмыс істеді және 1992 жылдан 2017 жылға дейін Оксфордта жыл сайын өткізілетін Caption кішкентай баспа комикстерінің конвенциясын құрды. 1990 жылдары Fantasy Advertiser үлгісінде комикстер туралы фанзиннің қайта жандануы байқалды. Энди Брюэр редакциялаған Battleground бастапқыда американдық супергерой комикстеріне бағытталған, бірақ ол кішкентай баспа комикстеріне шолулар мен мақалалар, сондай-ақ суретшілермен сұхбаттарды да жариялады. Пит Эштон редакциялаған Vicious көбірек еркін стильде болды және ұсынылған барлық материалды басып шығаруға уәде берді. 1995 жылы Эштон TRS (The Review Sheet) құрды, ол кішкентай баспа комикстерінің қысқаша шолуларын және байланыс ақпаратын жинады. 1996 жылы ол BugPowder тарату қызметін құрды, ол британдық кішкентай баспа комикстерін сатты, сондай-ақ АҚШ және Еуропадан таңдалған кітаптарды импорттады. 1998 жылы TRS тоқтатылды, бірақ Эндрю Люк оны TRS2 ретінде қайта жаңғыртты. BugPowder 2000 жылы дистрибьютор ретінде жабылды, бірақ BugPowder блогы британдық кішкентай баспа қызметіне, соның ішінде қазіргі онлайн TRS2-ге назар аударуын жалғастырды. Slab O Concrete австралиялық тротуар суретшісі Питер Пейвмент және Дэйв Ханна 1990 жылдардың басында құрған пошта арқылы тапсырыс беру және баспагерлік компаниясы болды. Оның бірінші туындысы Пейвменттің өзінің Pavement Pizza болды, ол көп ұзамай Брайтон мен Хоувтағы базарларда британдық кішкентай баспа комикстерін (Эд Хиллердің Time Warp: The End of the Century Club, Вудров Финикстің Sugar Buzz және Лорна Миллердің Witch сияқты атауларды қоса) және zine-дарды сата бастады, сондай-ақ АҚШ, Австралия және Еуропадан кітаптар импорттады. Slab O Concrete кітап дүкендер нарығы үшін кішкентай баспа комикстерін қайта жинап, жаңа жұмыстарды жасайтын толыққанды баспагерге айналды. Ол комикс дүкендерінің тікелей нарығынан аулақ болып, астыртын баспагерлермен, zine-дер жасаушылармен, тәуелсіз пластинкалармен және басқа субмәдениеттермен байланыс орнатты. Slab O Concrete 2001 жылы ақша ағыны мәселелеріне байланысты тоқтатылды. Басқа топтарға Энди, сондай-ақ Энди Конки Кру атымен танылған Энди басқарған Dachshund кірді, ол Ли Кеннеди және басқалардың комикс түріндегі шолуларын ұсынатын Graphic Reviews шолу журналын және A8 өлшемді Itsy Bitsy антологиясын жариялады. Эндрю Мортон 1992 жылы кішкентай баспа дистрибьюторы Massive-ті құрды, сондай-ақ The Comics Cut Quarterly журналын шығарды. Psychopia - 1994 жылы суретші Б. Пэтсон құрған журнал және дистрибьютор, ол әлі де онлайн жұмыс істейді. Басқа суретшілер өздерінің жұмыстарын Comics International журналындағы жарнамалар арқылы сатты. 90-шы жылдардың танымал өзіндік комикстеріне Пол Гристтің Kane, Гэри Спенсер Миллидждің Strangehaven, Дейв Маккиннон мен Терри Уайлидің Sleaze Castle және Метафрогтың Strange Weather Lately кірді, олардың барлығы Diamond Comic Distributors арқылы кеңінен таралды.
2000-шы жылдар
2000 жылдан 2011 жылға дейін Metaphrog негізгі бұқаралық ақпарат құралдарының назарын және кітап дүкендерінің таралымын алған Louis толық түсті графикалық романдар сериясын жариялады. Жақында шағын баспа арқылы іске қосылған авторлардың бірі – Гари Нортфилд, оның Дерек қойы Beano журналында тұрақты орын алды. Жазушы Джейсон Кобли 90-шы жылдардың ортасынан бері өзінің "Bulldog" комикстерін шығарып келеді, ал бұрынғы "Bulldog Empire" суретшісі Нилл Кэмерон қазір "The DFC" және "Classical Comics" үшін жұмыс істейді. 1990 жылдары шағын баспа комикстерінде жұмыс істеген Гарен Юинг, жақында Egmont UK баспасында жарық көретін The Rainbow Orchid веб-сайтына көшті және The DFC-ге де үлес қосады. Этерингтон ағайындылары (Робин және Лоренцо), шағын баспа комиксінің авторлары "Malcolm Magic", The DFC үшін "Monkey Nuts", "Dandy" үшін "Yore" және Random House үшін "Baggage" комикстерін жасады. PJ Holden, Al Ewing, Arthur Wyatt және David Baillie (комикстер) шағын баспадан шығып, 2000 AD үшін жұмыс істеуге мүмкіндік алды. Қазіргі кездегі маңызды дистрибьюторлардың бірі – 1999 жылы Шейн Чебси құрған SmallZone, ол шағын баспа авторларына баспа қызметтерін ұсынады. Чебси мен Эндрю Ричмонд "Scar Comics" таңбасымен комикстер жариялайды. 2006 жылы алғашқы "Scar Comics" графикалық романы, Бен Диксонның "Falling Sky" шығармасы, Ain't It Cool News сайтында "Ең жақсы инди жаңалық" аталымын жеңіп алды. Британдық тәуелсіз комикстерді қолдаушылардың бірі – жазушы/суретші Барри Реншоу. 2000 жылы "Engine Comics" баспасын құрған Реншоу, қазір төртінші басылымында (2007) шыққан "Өзін-өзі жариялау жөніндегі нұсқаулықты" жазып, жариялады, ол индустриялық басылым "Comics International" газетімен "жаңадан бастаған өзін-өзі жариялаушылар үшін қажетті сатып алу" деп сипатталды. 2004 жылы "Engine Comics" "Redeye Magazine" журналын шығарды, бұл жаңалықтар/шолулар журналы, шағын баспа және өзін-өзі жариялаған комикстерді кең жұртшылыққа таныстыру және білім беру мақсатымен құрылды. "SFX" журналы оны "мұқтаж оқу материалы" деп, ал "Ain't It Cool News" – "қолжетімді болуы тиіс" деп сипаттады. Басқа атаулардың ішінде "Seven Sentinels" және "Fusion" антологиясы бар. Accent UK ұжымы, Дейв Уэст (Deva Comics) және Колин Маттисон (M56 Comics) басшылығымен 2002 жылы құрылды және ондаған британдық тәуелсіз авторлардың үлесін қамтитын АҚШ форматындағы антологияларды жариялады. Негізгі мүшелерден басқа, Accent UK басылымдарына үнемі үлес қосушылардың арасында Энди Блор, Джон Х. Айр, Дэвид Хичкок, Джон Реппион және Лия Мур (Алан Мурдың қызы), Бриджин Гиллеспи ("Мистер Максимо және Қоян"), Гарри Браун және Дэвид Бейли бар. 2007 жылғы "Zombies" антологиясының мұқабасын американдық суретші Стив Биссет салған. "The Judge Dredd Megazine" журналы 2007-2009 жылдар аралығында шағын баспаға арналған тұрақты бөлімді ұсынды, онда Мэтт Бадхам мен Дэвид Бейлидің бағаналары және шағын баспа сахнасының авторларының таңдаулы туындылары жарияланды. "FutureQuake Publishing" бастапқыда "FutureQuake" антологиялық комиксін жариялау үшін құрылған. Жаңа атауларды іске қосу және иелері сахнадан кетуге шешім қабылдаған қолданыстағы атауларды қабылдау арқасында олар "MangaQuake", "Something Wicked" және "Lost Property", сондай-ақ "2000AD" фанзиндері "Zarjaz" және "Dogbreath" сияқты тұрақты портфолио құрды. "Solar Wind" 1970-ші жылдардағы балалар комикстерінің стилін пародизациялайтын пародиялық комикстердің ұзаққа созылған сериясы үшін көптеген наградаларды жеңіп алды. Топ "Solar Wind", "Sunny for Girls", "Big War Comic", "Omnivistascope" комикстерін жариялайды және "The End Is Nigh" (Solar Wind редакторы/авторы Пол Скотт және басқа авторлар арқылы) комикстерімен байланысты. "London Underground Comics" – бұл Камден Лок нарығындағы апталық базарлық дүкен және Ұлыбританияда орналасқан шағын баспа авторларының жұмысы апталық дүкенде сатылатын және көрсетілетін ерікті ұжымы. "London Underground Comics" 2007 жылдың қарашасында Камдендегі автор Оли Смит құрды, ол 2009 жылға дейін шағын баспа авторларының көмегімен дүкенді бірлесіп жүргізді. LUC сонымен қатар 2008 жылдың сәуірінде "No Barcodes" және 2008 жылдың тамызында "Low Energy Day" сияқты Камден Лок нарығының қосымша аумағын алған үлкен бір күндік іс-шараларды өткізді. LUC өзінің дүкендері мен іс-шараларын "YouTube" бейнелері арқылы насихаттады. "UK Web & Mini Comix Thing" – Патрик Финдлей ұйымдастырған Лондондағы жыл сайынғы іс-шара, британдық шағын баспа және вебкомикстер қауымдастығын өнімдерін сату және насихаттау үшін біріктіреді. "Radio 4" 2009 жылдың соңында шағын баспа басылымдарын тарату туралы сериясын жариялады. Эпизодтардың бірі шағын баспа комикстеріне арналды, Ұлыбритания және АҚШ/Канададан шыққан атауларды қарастырды. Көрсетілген атаулардың бірі – Лондонның культті шағын баспа комиксі "Eat, Drink & Be Buried" болды. Соңғы жылдары шағын баспа онлайн және баспа түрінде өркендеп келеді, Ұлыбритания бойынша апта сайын конвенциялар өткізіледі және "Broken Frontier" және "Slings and Arrows" сияқты жандара тірі шолу платформалары авторлардың жұмысын қолдайды.