Суреттер мен мәтін арқылы ақпарат беру өнері

Кіріспе

Суреттер мен мәтін арқылы ақпаратты жеткізетін шығармашылық жұмыс.

Бұл – идеяларды бейнелер арқылы жеткізу құралы, көбінесе мәтінмен немесе басқа визуалды ақпаратпен үйлеседі. Әдетте, бұл суреттердің тізбегінен тұрады. Сөйлеу тіркемелері, суреттер мен дыбысқұбылыс сияқты мәтіндік элементтер диалогты, повествованиеді, дыбыс эффектілерін немесе басқа да ақпаратты көрсете алады. Теориялық тұрғыдағы мамандар мен тарихшылар арасында комикстің анықтамасы бойынша бірлік жоқ: біреулері бейнелер мен мәтіннің үйлесімін, енді біреулері тізбектілік пен бейнелер арасындағы қатынастарды, ал енді біреулері жаппай өндіріс немесе қайталанатын кейіпкерлерді пайдалану сияқты тарихи аспектілерді баса назар аударады. Комикстердегі бейнелерді жасаудың ең көп таралған тәсілдері – мультфильмдер мен басқа да иллюстрациялар; фотокомикстер фотосуреттерді пайдаланады. Көбінесе қолданылатын түрлері: комикстер, редакциялық және әзіл-қалжыңдар, комикс кітаптары. 20 ғасырдың соңынан бері графикалық романдар, комикс альбомдары, веб-комикстер және ғылыми/медициналық комикстер сияқты жинақтар кеңінен таралды. Комикстер тарихы әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі жолмен дамыды. Ғалымдар Ласко үңгіріндегі суреттерді комикстің алғашқы нысаны деп санайды. 20 ғасырдың ортасына қарай комикстер, әсіресе АҚШ-та, Батыс Еуропа (әсіресе Франция мен Бельгияда) және Жапонияда кеңінен таралды. Еуропалық комикстер тарихы көбінесе 1830 жылдардағы Родольф Төпфердің мультфильмдерімен байланысты, ал Вильгельм Буш пен оның «Макс пен Мориц» шығармасы 1865 жылдан бастап әлемдік әсерге ие болды және 1930 жылдары «Тинтиннің оқиғалары» сияқты комикстер мен кітаптардың табысынан кейін танымал болды. Америка комикстері 20 ғасырдың басында газеттегі комикстердің пайда болуымен бұқаралық ақпарат құралы ретінде қалыптасты, ал 1930 жылдары журнал стиліндегі комикс кітаптары пайда болды, онда 1938 жылы Супермен пайда болғаннан кейін супергерой жанры кеңінен танылды. Жапон комикстері мен мультфильмдерінің тарихы 12 ғасырға дейін жетеді, жапон комикстері евроамерикандық комикстердің эволюциясынан бөлек қарастырылады, ал батыс комикс өнері 17 ғасырда Италияда пайда болған болуы мүмкін. Қазіргі жапон комикстері 20 ғасырдың басында пайда болды, ал комикс журналдары мен кітаптарының өндірісі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін (1945 жылдан бастап) тез өсті, осыған байланысты Осаму Тэдзука сияқты суретшілердің танымал болуына себеп болды. Комикстер тарихының көп бөлігінде элитарлық емес репутацияға ие болды, бірақ 20 ғасырдың соңына қарай көпшілік пен ғалымдар арасында үлкен қабылдауға ие болды. «Комикс» термині өзінің мағынасын білдіргенде жекеше түрде қолданылады (мысалы, «Комикс – визуалды өнер түрі»), ал шығармаларды жиынтық түрде атағанда көпше түрде қолданылады (мысалы, «Комикстер – танымал оқу материалы»).

a medium used to express ideas with images, often combined with text or other visual information. It typically the form of a sequence of panels of images. Textual devices such as speech balloons, captions, and onomatopoeia can indicate dialogue, narration, sound effects, or other information. There is no consensus among theorists and historians on a definition of comics; some emphasize the combination of images and text, some sequentiality or other image relations, and others historical aspects such as mass reproduction or the use of recurring characters. Cartooning and other forms of illustration are the most common image making means in comics; Photo comics is a form that uses photographic images. Common forms include comic strips, editorial and gag cartoons, and comic books. Since the late 20th century, bound volumes such as graphic novels, comic albums, and have become increasingly common, along with webcomics as well as scientific/medical comics. The history of comics has followed different paths in different cultures. Scholars have posited a pre history as far back as the Lascaux cave paintings. By the mid 20th century, comics flourished, particularly in the United States, western Europe (especially France and Belgium), and Japan. The history of European comics is often traced to Rodolphe Töpffer's cartoon strips of the 1830s, while Wilhelm Busch and his Max and Moritz also had a global impact from 1865 on, and became popular following the success in the 1930s of strips and books such as The Adventures of Tintin. American comics emerged as a mass medium in the early 20th century with the advent of newspaper comic strips; magazine style comic books followed in the 1930s, in which the superhero genre became prominent after Superman appeared in 1938. Histories of Japanese comics and cartooning propose origins as early as the 12th century, Japanese comics are generally held separate from the evolution of Euro American comics and Western comic art probably originated in 17th Italy, modern Japanese comic strips emerged in the early 20th century, and the output of comics magazines and books rapidly expanded in the post World War II era (1945–) with the popularity of cartoonists such as Osamu Tezuka. had a lowbrow reputation for much of their history, but towards the end of the 20th century began to find greater acceptance with the public and academics. The English term comics is used as a singular noun when it refers to the medium itself (e. g. "Comics is a visual art form. "), but becomes plural when referring to works collectively (e. g. "Comics are popular reading material. ").

Шығуы мен дәстүрі

Еуропалық, американдық және жапондық комикстер дәстүрлері әртүрлі жолмен дамыды. Еуропалықтар өз дәстүрлерін 1827 жылы швейцариялық Родольф Төпферден бастаған деп санайды, ал американдықтар өздерінің бастауын Ричард Ф. Оутконың 1890 жылдардағы «Сары бала» газеттік комиксінен көрді, бірақ көптеген американдықтар Төпфердің алғашқылығын мойындады. Вильгельм Буш Рудольф Диркске және оның «Katzenjammer Kids» тобына тікелей әсер етті. Жапонияда екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сатирикалық карикатуралар мен комикстердің ұзақ тарихы болды. Укиё-э суретшісі Хокусай 19-ғасырдың басында комикстер мен карикатуралар үшін жапон терминін танымал етті. 1930 жылдары Гарри «А» Чеслер комикс студиясын құрды, ол өркендеген кезеңінде 50 түрлі баспагер үшін жұмыс істейтін 40 суретшіні жұмысқа алды, бұл «Комикстердің алтын ғасырында» комикс өнерінің гүлденуіне көмектесті. Соғыстан кейінгі кезеңде Осаму Тедзуканың өнімді еңбектерінің арқасында заманауи жапон комикстері дами бастады. 20-ғасырдың соңында бұл үш дәстүр кітап көлеміндегі комикстерге қарай жиналды: Еуропада комикс альбомы, Жапонияда манга, ал ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде графикалық роман. Осы шежірелерден тыс, комикс теориялықтары мен тарихшылары Франциядағы Ласко үңгіріндегі суреттерде (олардың кейбіреулері суреттердің хронологиялық тізбегі сияқты көрінеді), Мысыр иероглифтері, Римдегі Траян бағанасы, 11-ғасырғы нормандық Байеу гобелені, 1370 жылғы Бои Протат ағаш кескіні, 15-ғасырғы «Ars moriendi» және блок кітаптары, Микеланджелоның Сикстин капелласындағы «Соңғы сот» және Уильям Хогарттың 18-ғасырғы реттік гравюралары комикстерге дейінгі үлгілер ретінде қарастырды.

Ағылшын тіліндегі комикстер

19 ғасырдағы Ұлыбританияда суреттелген әзіл-сықақ мерзімді басылымдар танымал болды, олардың ең алғашқысы 1825 жылы қысқа ғұмыр сүрген «Глазго көрінісі» болды. Ең танымал журналы – «Панч», ол күлкілі карикатуралары арқылы «мультфильм» терминін кеңінен таратып, қалыптастырды. Кейде осы журналдардағы мультфильмдер тізбектей жарық көрді; Элли Слопер кейіпкері алғашқы сериалдық комиксте 1884 жылы жеке апталық журналында пайда болған кезде көзге түсті. Америкалық комикстер «Puck», «Judge» және «Life» сияқты журналдардан өркендеді. «New York World» және кейін «New York American» газеттерінде, әсіресе Outcault-тың «The Yellow Kid» комиксінің табысы газет комикстерінің дамуына ықпал етті. Алғашқы жексенбілік комикстер толық беттік, көбінесе түрлі түсті болып шығатын. 1896-1901 жылдар аралығында карикатурашылар реттілік, қозғалыс және тіл буып айту тіркемелерін тәжірибеден өткізді. Мысалы, Густав Вербек 1903-1905 жылдар аралығында «Ескі Муффуру мырза мен кішкентай леди Ловекинстің кері беті» комикстер сериясын жазды. Бұл комикстер 6 панельдік комиксті оқып, кітапты кері бұрып, оқуды жалғастыруға мүмкіндік беретіндей етіп жасалған. Ол барлығы 64 комикс шығарды. 2012 жылы Маркус Иварссон «In Uppåner med Lilla Lisen & Gamle Muppen» кітабында комикстердің таңдамасын жаңадан жасады. 20 ғасырдың басында қысқа, қара-ақ күнделікті комикстер пайда бола бастады және 1907 жылы Бад Фишердің «Mutt and Jeff» комиксінің табысынан кейін газеттерде орнықты. Ұлыбританияда «Amalgamated Press» басылымы суреттер тізбегін және олардың астындағы мәтінді, соның ішінде «Illustrated Chips» және «Comic Cuts» комикстерін танымал стильге айналдырды. Бастапқыда әзіл-сықақ комикстері басым болды, ал 1920-1930 жылдары оқиғасы бар және оқиғаларды жалғастыратын, әрекет және драма сияқты жанрлардағы комикстер де танымал болды. 1930 жылдары комикстер деп аталатын жұқа мерзімді басылымдар пайда болды, алдымен газет комикстерін қайта басып шығарды; онжылдықтың соңына қарай түпнұсқалық мазмұн басымдыққа ие болды. 1938 жылы «Action Comics» және оның басты кейіпкері Суперменнің табысы комикстердің алтын ғасырының басталуын белгіледі, онда супергерой жанры ерекше көзге түсті. Ұлыбритания мен Ұлттар Достастығында DC Thomson компаниясы шығарған «Dandy» (1937) және «Beano» (1938) юморлық атаулар табысқа жетті, 1950 жылдары 2 миллионнан астам таралымына ие болды. Олардың кейіпкерлері, соның ішінде «Dennis the Menace», «Desperate Dan» және «The Bash Street Kids» британдық балалардың буыннан буынға оқып келеді. Комикстер бастапқыда супергеройлар мен әрекет оқиғаларымен тәжірибе жүргізді, содан кейін «Amalgamated Press» және американдық комикстер стильдерінің қоспасы бар әзіл-сықақ комикстеріне көшті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары супергерой комикстерінің танымалдылығы төмендеді, ал комикстердің сатылуы романтика, вестерн, қылмыс, қорқыныш және әзіл-сықақ сияқты басқа жанрлардың көбеюіне байланысты өсе берді. 1950 жылдардың басында комикстердің сатылуы жоғары болғаннан кейін, ата-аналар мен мемлекеттік органдар комикстердің мазмұнын (әсіресе қылмыс пен қорқыныш) тексерді, бұл Сенаттағы тыңдаулармен аяқталды. Нәтижесінде комикстерді цензуралайтын «Comics Code Authority» құрылды. Бұл кодекс американдық комикстердің өсуін тежеп, ғасырдың қалған бөлігінде американдық қоғамда оның төмен мәртебесін сақтап қалды деген айып тағылды. Супергеройлар 1960 жылдардың басында комикстер жанрының ең танымал түрі ретінде қайта жанданды. Жер асты комикстері 1960 жылдардың аяғы мен 1970 жылдардың басында ересектерге арналған, контрмәдени мазмұнмен кодекске және оқырмандарға қарсы шықты. Жер асты 1980 жылдары альтернативті комикстер қозғалысын және супергерой емес жанрлардағы жетілген, көбінесе тәжірибелік мазмұнын тудырды. АҚШ-тағы комикстер бұқаралық мәдениетке қатысты тамырларынан туындаған төмен беделге ие болды; мәдени элита кейде танымал мәдениетті мәдениет пен қоғамға қауіп төндіретін деп қарады. 20 ғасырдың екінші жартысында халықтық мәдениет кеңінен танылып, жоғары және төмен мәдениет арасындағы шекаралар бүліне бастады. Дегенмен комикстер балалардың және сауатсыздардың ойын-сауығы ретінде қарастырылғандықтан, қорлануды жалғастырды. «Графикалық роман» – кітап көлеміндегі комикстер – Уилл Эйснер өзінің «Құдаймен келісімшарт» (1978) кітабымен бұл терминді танымал еткеннен кейін назар аудара бастады. Бұл термин 1980 жылдардың ортасында «Maus», «Watchmen» және «The Dark Knight Returns» фильмдерінің коммерциялық табысынан кейін кеңінен танымал болды. 21 ғасырда графикалық романдар негізгі кітап дүкендері мен кітапханаларда орнықты, ал веб-комикстер кең таралды.

Illustrated humour periodicals were popular in 19th century Britain, the earliest of which was the short lived The Glasgow Looking Glass in 1825. The most popular was Punch, which popularized the term cartoon for its humorous caricatures. On occasion the cartoons in these magazines appeared in sequences; the character Ally Sloper featured in the earliest serialized comic strip when the character began to feature in its own weekly magazine in 1884. American comics developed out of such magazines as Puck, Judge, and Life. The success of illustrated humour supplements in the New York World and later the New York American, particularly Outcault's The Yellow Kid, led to the development of newspaper comic strips. Early Sunday strips were full page and often in colour. Between 1896 and 1901 cartoonists experimented with sequentiality, movement, and speech balloons. An example is Gustave Verbeek, who wrote his comic series "The UpsideDowns of Old Man Muffaroo and Little Lady Lovekins" between 1903 and 1905. These comics were made in such a way that one could read the 6 panel comic, flip the book and keep reading. He made 64 such comics in total. In 2012 a remake of a selection of the comics was made by Marcus Ivarsson in the book 'In Uppåner med Lilla Lisen & Gamle Muppen'. Shorter, black and white daily strips began to appear early in the 20th century, and became established in newspapers after the success in 1907 of Bud Fisher's Mutt and Jeff. In Britain, the Amalgamated Press established a popular style of a sequence of images with text beneath them, including Illustrated Chips and Comic Cuts. Humour strips predominated at first, and in the 1920s and 1930s strips with continuing stories in genres such as adventure and drama also became popular. Thin periodicals called comic books appeared in the 1930s, at first reprinting newspaper comic strips; by the end of the decade, original content began to dominate. The success in 1938 of Action Comics and its lead hero Superman marked the beginning of the Golden Age of Comic Books, in which the superhero genre was prominent. In the UK and the Commonwealth, the DC Thomson created Dandy (1937) and Beano (1938) became successful humor based titles, with a combined circulation of over 2 million copies by the 1950s. Their characters, including "Dennis the Menace", "Desperate Dan" and "The Bash Street Kids" have been read by generations of British children. The comics originally experimented with superheroes and action stories before settling on humorous strips featuring a mix of the Amalgamated Press and US comic book styles. The popularity of superhero comic books declined in the years following World War II, while comic book sales continued to increase as other genres proliferated, such as romance, westerns, crime, horror, and humour. Following a sales peak in the early 1950s, the content of comic books (particularly crime and horror) was subjected to scrutiny from parent groups and government agencies, which culminated in Senate hearings that led to the establishment of the Comics Code Authority self censoring body. The Code has been blamed for stunting the growth of American comics and maintaining its low status in American society for much of the remainder of the century. Superheroes re established themselves as the most prominent comic book genre by the early 1960s. Underground comix challenged the Code and readers with adult, countercultural content in the late 1960s and early 1970s. The underground gave birth to the alternative comics movement in the 1980s and its mature, often experimental content in non superhero genres. Comics in the US has had a lowbrow reputation stemming from its roots in mass culture; cultural elites sometimes saw popular culture as threatening culture and society. In the latter half of the 20th century, popular culture won greater acceptance, and the lines between high and low culture began to blur. Comics nevertheless continued to be stigmatized, as the medium was seen as entertainment for children and illiterates. The graphic novel—book length comics—began to gain attention after Will Eisner popularized the term with his book A Contract with God (1978). The term became widely known with the public after the commercial success of Maus, Watchmen, and The Dark Knight Returns in the mid 1980s. In the 21st century graphic novels became established in mainstream bookstores and libraries and webcomics became common.

Франко-бельгиялық және еуропалық комикстер

Франкофондық швейцариялық Родольф Төпфер 1827 жылдан бастап комикстер шығарып, оның артындағы теорияларды жариялады. Вильгельм Буш өзінің «Макс пен Мориц» атты еңбегін 1865 жылы алғаш рет жариялады. Карикатуралар 19 ғасырдан бастап газеттер мен журналдарда кеңінен пайда болды. 1925 жылы «Zig et Puce» комиксінің табысы еуропалық комикстерде сөйлеу тізбектерін пайдалануды танымал етті, содан кейін франко-бельгиялық комикстер басымдыққа ие болды. «Тинтиннің оқиғалары», өзінің ерекше айқын сызық стилімен, 1929 жылдан бастап газет комикс қосымшаларында жарияланып, франко-бельгиялық комикстердің символына айналды. «Le Journal de Mickey» (құрылған 1934 ж.), «Spirou» (құрылған 1938 ж.) және «Tintin» (1946–1993 ж.) сияқты арнайы комикс журналдары мен толық түсті комикс альбомдары 20 ғасырдың ортасында комикстердің негізгі арнасына айналды. АҚШ-тағыдай, сол кезде комикстер балаларға арналған және мәдениет пен сауаттылыққа қауіп төндіретін деп есептелді; сыншылар «ешқайсысы ең қарапайым талдауға төтеп бере алмайды» және комикстер «барлық өнер мен әдебиеттің саботажы» екенін айтты. 1960 жылдары француз тілінде «bandes dessinées» («суреттелген жолақтар») термині кеңінен қолданыла бастады. Карикатурашылар ересектерге арналған комикстер жасауға кірісті, содан кейін комикстер өнер түрі ретінде қоғамдық және академиялық назар аудара бастағанда «Тоғызыншы өнер» термині пайда болды. Рене Госкиньи мен Альберт Удерзо бастаған топ 1959 жылы суретшілерге өздерінің туындыларына көбірек еркіндік беру үшін «Pilote» журналын құрды. Госкиньи мен Удерзоның «Астерикс» комиксі онда жарияланып, француз тіліндегі ең көп сатылатын комикс сериясына айналды. 1960 жылдан бастап сатиралық және табуларды бұзатын «Hara Kiri» 1968 жылғы мамыр оқиғаларына әкелген контрмәдени рухта цензура заңдарына қарсы шықты. Цензура мен редакциялық араласуға наразылық білдірген «Pilote» карикатурашыларының тобы 1972 жылы ересектерге арналған «L'Écho des savanes» журналын құрды. Ересектерге бағытталған және эксперименталды комикстер 1970 жылдары гүлденді, мысалы, Mœbius және басқалар «Métal hurlant» журналындағы эксперименталды ғылыми фантастикада, тіпті ірі баспагерлер де ересектерге арналған комикстерді жариялауға кірісті. 1980 жылдан бастап дәстүрлі көзқарастар қайта бекітілді және комикстердің сериалды жариялануы азайды, комикс журналдарының саны төмендеді және көптеген комикстер тікелей альбомдар түрінде жариялана бастады. «L'Association» сияқты авторлық туындыларды дәстүрлі емес форматта жариялаған кішігірім баспагерлер де көбейді. 1990 жылдан бастап бірігулер нәтижесінде ірі баспагерлердің саны азайды, ал кіші баспагерлер көбейді. Баспа нарығының тарылу тенденциясына қарамастан, жалпы сату өсуін жалғастырды.

The francophone Swiss Rodolphe Töpffer produced comic strips beginning in 1827, and published theories behind the form. Wilhelm Busch first published his Max and Moritz in 1865. Cartoons appeared widely in newspapers and magazines from the 19th century. The success of Zig et Puce in 1925 popularized the use of speech balloons in European comics, after which Franco Belgian comics began to dominate. The Adventures of Tintin, with its signature clear line style, was first serialized in newspaper comics supplements beginning in 1929, and became an icon of Franco Belgian comics. Following the success of Le Journal de Mickey (est. 1934), dedicated comics magazines like Spirou (est. 1938) and Tintin (1946–1993), and full colour comic albums became the primary outlet for comics in the mid 20th century. As in the US, at the time comics were seen as infantile and a threat to culture and literacy; commentators stated that "none bear up to the slightest serious analysis", and that comics were "the sabotage of all art and all literature". In the 1960s, the term bandes dessinées ("drawn strips") came into wide use in French to denote the medium. Cartoonists began creating comics for mature audiences, and the term "Ninth Art" was coined, as comics began to attract public and academic attention as an artform. A group including René Goscinny and Albert Uderzo founded the magazine Pilote in 1959 to give artists greater freedom over their work. Goscinny and Uderzo's The Adventures of Asterix appeared in it and went on to become the best selling French language comics series. From 1960, the satirical and taboo breaking Hara Kiri defied censorship laws in the countercultural spirit that led to the May 1968 events. Frustration with censorship and editorial interference led to a group of Pilote cartoonists to found the adults only L'Écho des savanes in 1972. Adult oriented and experimental comics flourished in the 1970s, such as in the experimental science fiction of Mœbius and others in Métal hurlant, even mainstream publishers took to publishing prestige format adult comics. From the 1980s, mainstream sensibilities were reasserted and serialization became less common as the number of comics magazines decreased and many comics began to be published directly as albums. Smaller publishers such as L'Association that published longer works in non traditional formats by auteur istic creators also became common. Since the 1990s, mergers resulted in fewer large publishers, while smaller publishers proliferated. Sales overall continued to grow despite the trend towards a shrinking print market.

Жапон комикстері

Жапон комикстері мен карикатураларының тарихы 12-13 ғасырлардағы антропоморфты бейнелерге, 17 ғасырдың сурет кітаптарына, ал 17-20 ғасырлар аралығында танымал болған укиё-э сияқты ағаштан ойылған баспаларға дейін жетеді. Оларда бір-бірінен кейін келетін суреттер, қозғалыс сызықтары және дыбыс эффектілерінің мысалдары келтірілген. 19 ғасырдың соңында Батыс елдерінде тұратын экспаттарға арналған суретті журналдар арқылы Жапонияға батыс үлгісіндегі сатирикалық карикатуралар енгізілді. Батыс және жапон стильдеріндегі жаңа басылымдар кең таралды, ал 1890 жылдардың соңында Жапонияда американдық газет комикстерінің қосымшалары мен бірнеше американдық комикстер пайда бола бастады. 1900 жылы «Джижи манга» «Джижи Шинпо» газетінде жарық көрді – бұл «манга» сөзінің қазіргі мағынада алғаш рет қолданылуы болды. 1902 жылы Ракутен Китазава алғашқы заманауи жапон комикс-жолағын жасады. 1930 жылдары комикстер үлкен таралыммен шығатын ай сайынғы қыздар мен ұлдар журналдарында серияландырылып, қатты мұқабалы жинақтарға біріктірілді. Жапониядағы комикстердің қазіргі заманғы дәуірі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Осаму Тедзуканың көптеген комикстері мен «Сазаэ-сан» комикс-жолағының сәттілігінің арқасында басталды. Келесі онжылдықтарда жанрлар мен аудитория кеңейді. Әдетте, әңгімелер жүздеген беттен тұратын журналдарда сериялы түрде жарияланады, онда ондаған әңгімелер болуы мүмкін, кейіннен олар кітап түрінде жинақталады. 20-21 ғасырлар тоғысқан тұсында Жапонияда басылған материалдың шамамен төрттен бірі комикстерден тұрды. Аудармалары шетелдік нарықтарда өте танымал болды – кейбір жағдайларда отандық комикстердің сатылымын теңестіріп немесе одан асып түсті.

Нысандар мен форматтар

Комикстер әдетте қысқа, көп панельді комикстер болып табылады және 20 ғасырдың басынан бері көбінесе газеттерде жарияланып келеді. АҚШ-та күнделікті комикстер әдетте бір қатардан тұрады, ал жексенбілік комикстерге бірнеше қатар беріледі. 20 ғасырдың басынан бері күнделікті газет комикстері көбінесе қара-ақ түсті, ал жексенбілік комикстер көбінесе түрлі түсті басылып, газет бетінің толық бөлігін алып тұрады. Комикстерге арналған арнайы мерзімдік басылымдардың форматтары әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі болады. Комикстер, негізінен американдық форматта, әдетте түрлі түсті басылатын жұқа мерзімдік басылымдар болып табылады. Еуропалық және жапондық комикстер көбінесе журналдарда серияланып жарияланады – Еуропада ай сайын немесе апта сайын, ал Жапонияда көбінесе қара-ақ түсті және апта сайын. Жапондық комикстер журналдары әдетте жүздеген беттен тұрады. Кітап көлеміндегі комикстер әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі формада болады. Еуропалық комикс альбомдары көбінесе A4 форматында басылған түрлі түсті томдар болып табылады, бұл көптеген басқа мәдениеттерде қолданылатын парақ өлшемінен үлкен. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде, жиналған комикс кітаптарынан шыққан саудалық қағаз форматтары да түпнұсқа материал үшін таңдалады. Әйтпесе, комикстердің жиналған томдары «графикалық роман» деп аталады және әртүрлі форматта болады. «Роман» термині әдетте көркем әдебиетпен байланысты болса да, «графикалық роман» көркем емес туындылар мен қысқа жұмыстар жинақтарын да білдіреді. Жапон комикстері журналдарда серияланып жарияланғаннан кейін «танкобон» деп аталатын томдарға жиналады. Гаг және редакциялық карикатуралар көбінесе бір панельден тұрады, оларға тақырып немесе сөз тіркесі қосылуы мүмкін. Кезектілікке баса назар аударатын комикстердің анықтамалары көбінесе гаг, редакциялық және басқа да бір панельдік карикатураларды қамтымайды; оларды сөз бен суреттің үйлесімін ерекше атап өтетін анықтамаларға қосуға болады. 18-19 ғасырларда Еуропада жарық көрген газеттерде анекдоттық карикатуралар кеңінен таралды, ал «карикатура» термині алғаш рет 1843 жылы британдық «Punch» журналында қолданылды. Веб-комикстер – интернетте қол жетімді комикстер, олар алғаш рет 1980 жылдары жарық көрді. Олар үлкен аудиторияға жете алады, ал жаңа оқырмандар көбінесе бұрынғы бөлімдердің архивіне қол жеткізе алады. Веб-комикстер шексіз холстты пайдалана алады, яғни олар басылған комикс бетінің өлшемімен шектелмейді. Кейбіреулер сюжеттік таспалар мен сөзсіз романдарды комикстер деп санайды. Киностудиялар, әсіресе анимацияда, фильмдер тізбектеріне нұсқау ретінде суреттер тізбегін жиі пайдаланады. Бұл сюжеттік таспалар түпкілікті өнім ретінде қарастырылмайды және оларды жұртшылық сирек көреді. Сөзсіз роман – әңгіме беру үшін сөзсіз суреттер тізбегін пайдаланатын кітаптар.

Comic strips are generally short, multipanel comics that have, since the early 20th century, most commonly appeared in newspapers. In the US, daily strips have normally occupied a single tier, while Sunday strips have been given multiple tiers. Since the early 20th century, daily newspaper comic strips have typically been printed in black and white and Sunday comics have usually been printed in colour and have often occupied a full newspaper page. Specialized comics periodicals formats vary greatly in different cultures. Comic books, primarily an American format, are thin periodicals usually published in colour. European and Japanese comics are frequently serialized in magazines—monthly or weekly in Europe, and usually black and white and weekly in Japan. Japanese comics magazine typically run to hundreds of pages. Book length comics take different forms in different cultures. European comic albums are most commonly colour volumes printed at A4 size, a larger page size than used in many other cultures. In English speaking countries, the trade paperback format originating from collected comic books have also been chosen for original material. Otherwise, bound volumes of comics are called graphic novels and are available in various formats. Despite incorporating the term "novel"—a term normally associated with fiction—"graphic novel" also refers to non fiction and collections of short works. Japanese comics are collected in volumes called tankōbon following magazine serialization. Gag and editorial cartoons usually consist of a single panel, often incorporating a caption or speech balloon. Definitions of comics which emphasize sequence usually exclude gag, editorial, and other single panel cartoons; they can be included in definitions that emphasize the combination of word and image. Gag cartoons first began to proliferate in broadsheets published in Europe in the 18th and 19th centuries, and the term "cartoon" was first used to describe them in 1843 in the British humour magazine Punch. Webcomics are comics that are available on the internet, first being published the 1980s. They are able to potentially reach large audiences, and new readers can often access archives of previous installments. Webcomics can make use of an infinite canvas, meaning they are not constrained by the size or dimensions of a printed comics page. Some consider storyboards and wordless novels to be comics. Film studios, especially in animation, often use sequences of images as guides for film sequences. These storyboards are not intended as an end product and are rarely seen by the public. Wordless novels are books which use sequences of captionless images to deliver a narrative.

Комикстерді зерттеу

Комикстерді анықтау мәселесі әдебиет пен киноны анықтау мәселелеріне ұқсас, комикс ортасының анықтамасы бойынша бірлікке қол жеткізілмеген, ал жасалған анықтамалар мен сипаттамалар көптеген ерекшеліктерге тап болды. Төпфер, Р. С. Харви, Уилл Эйснер, Дэвид Карриер, Ален Рей және Лоуренс Гроув сияқты теоретиктер мәтін мен суреттердің үйлесімін атап көрсетеді, бірақ оның тарихында пантомима комикстерінің көптеген мысалдары бар. Тьерри Гренстин және Скотт МакКлауд сияқты басқа сыншылар суреттер тізбегінің басымдылығын атап өтті. 20 ғасырдың соңында әртүрлі мәдениеттердің бір-бірінің комикс дәстүрлерін ашуы, ұмытылған ерте комикс формаларын қайта ашуы және жаңа формалардың пайда болуы комикстерді анықтауды күрделілендірді. Еуропалық комикс зерттеулері 1840 жылдары Төпфердің өзінің жұмысының теориясымен басталды, онда панельдік ауысулар мен визуалды-вербалды үйлесімге баса назар аударылды. 1970 жылға дейін одан әрі прогресс болмады. Пьер Фресно Деруэль комикстерді зерттеуге семиотикалық тәсілді қолданды, мәтін-бейне қатынастарын, беттік деңгейдегі бейне қатынастарын және бейне үздіксіздіктерін немесе Скотт МакКлауд кейіннен «жабылу» деп атаған нәрсені талдады. 1987 жылы Анри Ванлиер «мультикадр» терминін комикс бетіне семантикалық бірлік ретінде сілтеме жасау үшін енгізді. 1990 жылдары Бенойт Питерс және Тьерри Гренстин сияқты теоретиктер суретшілердің поэтикалық шығармашылық таңдауына назар аударды. Тьерри Смольдерен мен Гарри Морган комикстердің анықтамасы туралы салыстырмалы көзқарасты ұстады, бұл оның тарихында әртүрлі, бірдей жарамды формаларды қабылдаған орта. Морган комикстерді «les littératures dessinées» («суреттелген әдебиеттер») жиынтығы ретінде қарастырады. Француз теориясы панелден панелге ауысуға назар аударатын МакКлауд сияқты американдық теориялардан айырмашылығы, бетке ерекше назар аударады. 2000 жылдардың ортасында Нил Кохн комикстерді қалай түсіну керектігін когнитивтік ғылымның құралдарын пайдалана отырып талдай бастады, нақты психологиялық және нейробиологиялық эксперименттер арқылы теориядан тыс. Бұл жұмыс бірізді бейнелер мен беттердің орналасуы екі бөлек ережеге байланысты «грамматикаларды» қолдануды түсіндірді, олар панельден панелге ауысудан және орналасу түрлерінің категорияландырудан тыс, және мидың комикстерді түсінуі басқа салаларды түсінуге ұқсас, мысалы, тіл және музыка. Манганың тарихи баяндамалары оның соңғы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі тарихына немесе өткендегі терең тамырларын көрсетуге тырысуға, мысалы 12-13 ғасырлардағы сурет түрмесіне немесе 19 ғасырдың басындағы Хокусай мангасына назар аударады. Жапон комикстерінің алғашқы тарихи шолуы 1924 жылы Сеики Хосокибара жасады. Соғыстан кейінгі жапондық сын негізінен солшыл саяси сипатқа ие болды, 1986 жылы Томофуса Куренің «Заманауи манга: толық сурет» кітабы жарық көрді. Зерттеу саласы тез өсті, 1990 жылдары бұл тақырыпта көптеген кітаптар жарық көрді. Мангаға қатысты ресми теориялар «манга экспрессиясы теориясын» әзірлеуге бағытталған, бұл жерде беттердегі суреттердің құрылымындағы кеңістіктік қатынастарға баса назар аударылады, бұл ортаны фильмнен немесе әдебиеттен ерекшелейді, онда уақыт ағыны негізгі ұйымдастырушы элемент болып табылады. Жапон университеттерінде комикс курстары көбейді, ал 2001 жылы комикс стипендиясын насихаттау үшін мультфильмдер мен комикстер бойынша зерттеулер үшін Жапония қоғамы құрылды. Фредерик Л. Шодттың «Манга! Манга! Жапон комикстерінің әлемі» (1983) «жапон комикстері» немесе «жапон стилі комикстері» деген мағынада манга сөзінің Жапониядан тыс жерде қолданылуына әкелді. Коултон Во америкалық комикстердің тұңғыш толық тарихын «Комикс» (1947) еңбегімен жасауға тырысты. Уилл Эйснердің «Комикс және реттілік өнер» (1985) және Скотт МакКлаудтың «Комиксті түсіну» (1993) комикстер туралы зерттеуді ресмилендірудің ағылшын тіліндегі алғашқы әрекеттері болды. Дэвид Карриердің «Комикстің эстетикасы» (2000) - философиялық тұрғыдан комикстерді толық көлемде қарастырған алғашқы шығарма. Комиксті анықтауға бағытталған көрнекті американдық әрекеттерге Эйснер, МакКлауд және Харви кіреді. Айснер «тізбектік өнер» деп атаған нәрсені «суреттер немесе бейнелер мен сөздердің оқиғаны баяндау немесе идеяны драмаландыру үшін орналасуы» деп сипаттады; Скотт МакКлауд комикстерді «таным беру және/немесе көрерменде эстетикалық жауап беру мақсатымен, салынған суреттер мен басқа бейнелердің уақыт бойынша орналасуы» деп анықтады, бұл қатаң формальды анықтама, комикстерді оның тарихи және мәдени жағдайларынан ажыратқан. Р. С. Харви комикстерді «суреттелген баяндамалар немесе түсіндірулер, онда сөздер (көбінесе сурет аймағына сөйлеу көпіршіктерінің ішінде жазылған) көбінесе суреттердің мағынасына үлес қосады және керісінше» деп анықтады. Әр анықтаманың өз қарсыластары болды. Харви МакКлаудтың анықтамасы бір панельдік карикатураларды жоққа шығарады деп санайды және МакКлаудтың сөздік элементтерді басымдықтан шығаруына қарсы шықты, «комикстің маңызды ерекшелігі - сөздік мазмұнның қосылуы» екенін мәлімдеді. Аарон Мескин МакКлаудтың теорияларын өнер тарихында комикстердің орнын заңдастыруға жасалған жасанды әрекет деп қарады. Комикстерді мәдениаралық зерттеу «комикс» сөздерінің әртүрлі тілдердегі мағынасы мен ауқымының үлкен айырмашылығымен күрделі. Француз тіліндегі комикстер термині, bandes dessinées («салынған жолақ») суреттердің қосылуын анықтаушы фактор ретінде баса назар аударады, бұл тіпті фотокомикстерді де жоққа шығаруға алып келуі мүмкін. Япон тіліндегі термин барлық комикс түрлерін, карикатураны және пародиені білдіреді.

Similar to the problems of defining literature and film, no consensus has been reached on a definition of the comics medium, and attempted definitions and descriptions have fallen prey to numerous exceptions. Theorists such as Töpffer, R. C. Harvey, Will Eisner, David Carrier, Alain Rey, and Lawrence Grove emphasize the combination of text and images, though there are prominent examples of pantomime comics throughout its history. Other critics, such as Thierry Groensteen and Scott McCloud, have emphasized the primacy of sequences of images. Towards the close of the 20th century, different cultures' discoveries of each other's comics traditions, the rediscovery of forgotten early comics forms, and the rise of new forms made defining comics a more complicated task. European comics studies began with Töpffer's theories of his own work in the 1840s, which emphasized panel transitions and the visual–verbal combination. No further progress was made until the 1970s. Pierre Fresnault Deruelle then took a semiotics approach to the study of comics, analyzing text–image relations, page level image relations, and image discontinuities, or what Scott McCloud later dubbed "closure". In 1987, Henri Vanlier introduced the term multicadre, or "multiframe", to refer to the comics page as a semantic unit. By the 1990s, theorists such as Benoît Peeters and Thierry Groensteen turned attention to artists' poïetic creative choices. Thierry Smolderen and Harry Morgan have held relativistic views of the definition of comics, a medium that has taken various, equally valid forms over its history. Morgan sees comics as a subset of "les littératures dessinées" (or "drawn literatures"). French theory has come to give special attention to the page, in distinction from American theories such as McCloud's which focus on panel to panel transitions. In the mid 2000s, Neil Cohn began analyzing how comics are understood using tools from cognitive science, extending beyond theory by using actual psychological and neuroscience experiments. This work has argued that sequential images and page layouts both use separate rule bound "grammars" to be understood that extend beyond panel to panel transitions and categorical distinctions of types of layouts, and that the brain's comprehension of comics is similar to comprehending other domains, such as language and music. Historical narratives of manga tend to focus either on its recent, post WWII history, or on attempts to demonstrate deep roots in the past, such as to the picture scroll of the 12th and 13th centuries, or the early 19th century Hokusai Manga. The first historical overview of Japanese comics was Seiki Hosokibara's in 1924. Early post war Japanese criticism was mostly of a left wing political nature until the 1986 publication of Tomofusa Kure's Modern Manga: The Complete Picture, which de emphasized politics in favour of formal aspects, such as structure and a "grammar" of comics. The field of studies increased rapidly, with numerous books on the subject appearing in the 1990s. Formal theories of have focused on developing a "manga expression theory", with emphasis on spatial relationships in the structure of images on the page, distinguishing the medium from film or literature, in which the flow of time is the basic organizing element. Comics studies courses have proliferated at Japanese universities, and Japan Society for Studies in Cartoon and Comics was established in 2001 to promote comics scholarship. The publication of Frederik L. Schodt's Manga! Manga! The World of Japanese Comics in 1983 led to the spread of use of the word manga outside Japan to mean "Japanese comics" or "Japanese style comics". Coulton Waugh attempted the first comprehensive history of American comics with The Comics (1947). Will Eisner's Comics and Sequential Art (1985) and Scott McCloud's Understanding Comics (1993) were early attempts in English to formalize the study of comics. David Carrier's The Aesthetics of Comics (2000) was the first full length treatment of comics from a philosophical perspective. Prominent American attempts at definitions of comics include Eisner's, McCloud's, and Harvey's. Eisner described what he called "sequential art" as "the arrangement of pictures or images and words to narrate a story or dramatize an idea"; Scott McCloud defined comics as "juxtaposed pictorial and other images in deliberate sequence, intended to convey information and/or to produce an aesthetic response in the viewer", a strictly formal definition which detached comics from its historical and cultural trappings. R. C. Harvey defined comics as "pictorial narratives or expositions in which words (often lettered into the picture area within speech balloons) usually contribute to the meaning of the pictures and vice versa". Each definition has had its detractors. Harvey saw McCloud's definition as excluding single panel cartoons, and objected to McCloud's de emphasizing verbal elements, insisting "the essential characteristic of comics is the incorporation of verbal content". Aaron Meskin saw McCloud's theories as an artificial attempt to legitimize the place of comics in art history. Cross cultural study of comics is complicated by the great difference in meaning and scope of the words for "comics" in different languages. The French term for comics, bandes dessinées ("drawn strip") emphasizes the juxtaposition of drawn images as a defining factor, which can imply the exclusion of even photographic comics. The term is used in Japanese to indicate all forms of comics, cartooning, and caricature.

Терминология

Комикс термині комикс өнеріне қатысты, санаусыз зат есім ретінде қолданылғанда және осылайша жекеше түрі қолданылады: "комикс – бір орта" "комикс – бір орта" деуге қарамастан. "Комик" сөзі саналатын зат есім ретінде қолданылғанда, ол комикс жолақтары немесе комикс кітаптары сияқты комикс өнерінің нақты мысалдарына сілтеме жасайды: "Томның комикстері жертөледе". Панельдер – әрекеттің бір бөлігін бейнелейтін жеке суреттер, көбінесе шекарамен оралған. Баяндамадағы маңызды сәттер инкапсуляция деп аталатын процесс арқылы панельдерге бөлінеді. Оқырман бұл бөліктерді біріктіріп, оқиғаны түсіну үшін, алдыңғы білімі мен панельдер арасындағы байланысты түсіну арқылы "жабылу" процесін қолданады. Панельдердің мөлшері, пішіні және орналасуы баяндаманың уақытын және қарқынын әсер етеді. Панельдің мазмұны асинхронды болуы мүмкін, яғни бір суретте бейнеленген оқиғалар бір уақытта болмауы мүмкін. Комиксте мәтін көбінесе тілдік тілшелер, түсіндірмелер және дыбыс эффектілері арқылы қолданылады. Тілдік тілшелер диалогты (немесе ой тілшелерінде – ойды) көрсетеді, ал олардың тілшелері сөйлеушіге бағытталған. Түсіндірмелер баяндаушының даусын білдіре алады, кейіпкерлердің әңгімесін немесе ойларын жеткізе алады, сондай-ақ орын мен уақытты көрсете алады. Тілдік тілшелер комикспен тығыз байланысты, сондықтан суретті комикске айналдыру үшін бір тілше қосу жеткілікті. Дыбыс эффектілері ономатопеялық дыбыс сөздерін қолданып, дауыссыз дыбыстарды мәтіндік түрде имитациялайды. Комикстер жасауда көбінесе карикатура жасау қолданылады, дәстүрлі түрде қаламдармен немесе сия қылқаламдарымен сияны (әсіресе Үндістан сиясын) пайдалану арқылы; аралас техникалар мен цифрлық технологиялар да кең таралған. Көбінесе қозғалыс сызықтары және абстрактілі символдар сияқты карикатуралық техникалар қолданылады. Комикстер көбінесе бір автордың жемісі болғанымен, оларды жасау жұмысы көбінесе бірнеше мамандар арасында бөліседі. Жазушы мен суретші бөлек болуы мүмкін, ал суретшілер кейіпкерлер немесе фон сияқты сурет жұмысының бөліктеріне мамандануы мүмкін, бұл Жапонияда жиі кездеседі. Әсіресе американдық супергерой комикс кітаптарында, сурет салушы (қаламмен контур жасайтын), сиямен аяқтайтын суретші, түс қоятын суретші және тілдік тілшелер мен түсіндірмелерді қосатын әріптес арасында бөлінеді.

The term comics refers to the comics medium when used as an uncountable noun and thus takes the singular: "comics is a medium" rather than "comics are a medium". When comic appears as a countable noun it refers to instances of the medium, such as individual comic strips or comic books: "Tom's comics are in the basement." Panels are individual images containing a segment of action, often surrounded by a border. Prime moments in a narrative are broken down into panels via a process called encapsulation. The reader puts the pieces together via the process of closure by using background knowledge and an understanding of panel relations to combine panels mentally into events. The size, shape, and arrangement of panels each affect the timing and pacing of the narrative. The contents of a panel may be asynchronous, with events depicted in the same image not necessarily occurring at the same time. Text is frequently incorporated into comics via speech balloons, captions, and sound effects. Speech balloons indicate dialogue (or thought, in the case of thought balloons), with tails pointing at their respective speakers. Captions can give voice to a narrator, convey characters' dialogue or thoughts, or indicate place or time. Speech balloons themselves are strongly associated with comics, such that the addition of one to an image is sufficient to turn the image into comics. Sound effects mimic non vocal sounds textually using onomatopoeia sound words. Cartooning is most frequently used in making comics, traditionally using ink (especially India ink) with dip pens or ink brushes; mixed media and digital technology have become common. Cartooning techniques such as motion lines and abstract symbols are often employed. While comics are often the work of a single creator, the labour of making them is frequently divided between a number of specialists. There may be separate writers and artists, and artists may specialize in parts of the artwork such as characters or backgrounds, as is common in Japan. Particularly in American superhero comic books, the art may be divided between a penciller, who lays out the artwork in pencil; an inker, who finishes the artwork in ink; a colourist; and a letterer, who adds the captions and speech balloons.

Этимология

Ағылшын тіліндегі "комикс" термині алғашқы американдық газеттерде кең таралған әзілді (немесе "комик") туындылардан шыққан, бірақ қазір бұл термин әзілдік сипаты жоқ туындыларға да қолданылады. "Comix" деген балама жазу түрі – жер асты комикс қозғалысының тудырған нұсқасы – мұндай беймәлімдіктерді болдырмау үшін кейде қолданылады. "Комик кітап" термині де ұқсас жағдайға түсіп, олар көбінесе әзілдік болмайды және тұрақты кітаптар емес, мерзімді басылымдар болып табылады. Ағылшын тілінде әртүрлі мәдениеттердің комикстерін сол тілдерде қолданылатын терминдермен атау қалыпты жағдай, мысалы, жапон комикстері үшін "манга" немесе француз тіліндегі франко-бельгиялық комикстер үшін "bande dessinées". Көптеген мәдениеттер комикстер үшін қолданылатын сөзді ағылшын тілінен қабылдады, соның ішінде орыс (комикс,) және неміс (неміс комикстері). Сол сияқты, қытай және корей терминдері жапон терминінің жазылуындағы қытай иероглифтерінен алынған.