Кіріспе

Фредерик Гроуздың кітабы.

Бұл Буландшахр ауданының әкімшілік орталығы және Дели ҰР аймағының бір бөлігі. Үндістан Үкіметінің мәліметінше, Буландшахр ауданы 2011 жылғы халық санағы деректері, халық саны, әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер және инфрақұрылым көрсеткіштері негізінде Үндістанның азшылықтар көп шоғырланған аудандарының бірі болып табылады.

Этимология

Бұландышаһрдың ерте тарихы және оның атауының шығу тегі туралы британдық округтік судья және Үндістан мемлекеттік қызметінің коллекторы Фредерик Салмон Гроуз 1879 жылы "Бұландышаһр ескерткіштері" атты мақаласында, Бенгал Азиялық қоғамының журналында жариялаған. Бұландышаһр қаласын Ахибаран патша "Баран" деп негіздеген. Қала биік жерде орналасқандықтан, ол "жоғары қала" (بلند شهر) деп аталды, бұл Моғол дәуірінде персі тілінде Бұландышаһр деп аударылады.

Ерте тарих

Бұландышаһр тарихы б.з.д. 1200 жылға дейін жетеді. Бұл аймақ Пандалардың астаналары – Индрапраст пен Хастинапурға жақын орналасқан. Хастинапур құлдырағаннан кейін, Буландшаһр ауданының солтүстік-шығысында орналасқан Ахар қаласы Пнадвалар үшін маңызды орынға айналды. Уақыт өте келе, Пармал әулетінен тараған Махаража Ахибаран осы аймақта бекініс салып, Баран (Буландшаһр) деп аталатын мұнараның негізін қалады. Ол биік жатқандықтан, парсы тілінде «Биік қала» деп аударылған Буландшаһр атауымен белгілі болды. Қазіргі уақытта осы атпен танымал. Барлық дәлелдер оның «Махабхаратта» сипатталған Варнават екенін көрсетеді. Батора Вирпур, Ғалибпур сияқты жерлерде табылған ежелгі қираған орындар Буландшаһрдың көнелігін көрсетеді. Аудан ішінде ортағасырлық мүсіндер мен ежелгі храмдардың заттары табылған тағы бірнеше маңызды орындар бар. Күнге дейін монеталар, жазулар сияқты көптеген тарихи және көне жәдігерлер Лакхнау мемлекеттік мұражайында сақтаулы. Баран мемлекеті шамамен 12 ғасырда құлаған. Оны Дод Раджпуттары билеген, олар Баран әулетіне тәуелді болған және Баранвалдардың атымен билік жүргізген. Бұл әулет Пандалардың тікелей ұрпағы саналған. 1192 жылы Мұхаммед Гаури Үндістанның бір бөлігін басып алғанда, оның генералы Кутубуддин Айбек Баран бекінісін жаулап алды. Раджа Чандрасен Баран шайқаста қаза тапты, бірақ Айбек әскерінің қолбасшысы Хваджаны өлтіргеннен кейін ғана, оның құрметіне мақбара салынды. Батора Вирпур, Ғалибпур және басқа да жерлердегі ежелгі қираған орындар Буландшаһрдың көнелігін көрсетеді. Ауданның басқа да маңызды жерлерінен ортағасырлық мүсіндер мен ежелгі храмдардың заттары табылды. Күнге дейін монеталар, жазулар сияқты осы тарихи және көне жәдігерлер Лакхнау мемлекеттік мұражайында сақтаулы.

Британдық билік

Раджа Лакхман Сингх (1826–1896), 1847 жылдан бастап үкіметте қызмет етіп, Буландшахр ауданының статистикалық сипаттамасын жазған, зейнетке шыққаннан кейін Буландшахрға көшіп келді.

1857 жылғы үнді көтерілісі

Гурджарлар мен Раджпут билеушілерінің көпшілігі, заминдарлар деп аталатын, 1857 жылғы 21 мамырда Буландшахрға қарсы көтеріліп, шабуыл жасады. Гурджарлар Сикандрабад сияқты көптеген қалаларды тонады. Олар телеграф желілерін және Дак бунгалоларын өртеп жіберді. Көтерілісші науан Уәлид хан да Буландшахрлық болған. Осы кезде Буландшаһрда науан Уәлид ханның болуы британдықтарды толығымен қорқытып, әрекет етуге кедерілді. Уәлид хан Скиннердің әскері сияқты, Тұрақсыз кавалерияда қызмет еткен көптеген үнді мұсылмандарын жинады. 1857 жылғы Үнді көтерілісі көбінесе Мерут, Дели және Алигарх сияқты айналасындағы аймақтармен байланысты. 1857 жылғы 20 мамырда Буландшаһрдың 9-шы полкі Буландшаһрдағы қазынаны тонады. Сэр Альфред Комин Лайалл кейіннен Буландшахрдың көмекші судьясы болып тағайындалды, ал Лорд Робертс та осы ауданда болды.

Парк

1837 жылы Буландшахрда Раджа Бабу паркі салынды, және 1901 жылы сол парктің аты «Махарани Виктория паркі» деп өзгертіліп, королева Викторияның мүсіні орнатылды.

Фредерик Гроуздың басқаруымен

Гроссе, 1876 жылдан 1884 жылға дейін Буландшаһр ауданының судьясы және жинаушысы болған, Коллектор үйінде тұрды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін «Махарани Виктория паркі» Азаматтық адвокаттар қауымдастығының төрағасы, содан кейін Буландшахар қалалық кеңесінің төрағасы Раджешвар Даяль Саксенаның құрметіне аталды. Кейін ол қайтадан «Ража Бабу паркі» деп аталды. 1969 жылы паркте Махатма Гандидің бюсті орнатылды. Ол Аградан Делиге қарай созылған Буландшахар ауданында орналасқан және Дели, Мереут, Морадабад, Бадаун және Алигарх қалаларымен шектеседі.

Әкімшілік және саясат

Бұландышаһар – Бұландышаһар ауданының жеті әкімшілік бөлімінің бірі.

Сағат мұнарасы

Сағат мұнарасы – Виктория дәуірінен қалған тарихи ескерткіш. Ол 1837 жылы британдықтар кезінде салынған және Буландшаһр ауданының орталығындағы Ража Бабу паркі немесе Малка паркінде орналасқан. 1901 жылы осы паркте Виктория патшайымының мүсіні орнатылып, парктің аты "Махарани Виктория паркі" деп өзгертілді. Ел тәуелсіздік алғаннан кейін парктің аты "Ража Бабу паркі" болып қайта аталды. 1969 жылы мұнара ішінде Махатма Гандидің мүсіні орнатылды.

Кучесар бекінісі

Кучесар бекінісі (сондай-ақ "Рао Радж Вилас Кучесар бекінісі" деп те аталады) Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Буландшахр қаласындағы Кучесар ауылында, Делиден шамамен 84,3 шақырым (52,4 миль) шығысқа қарай орналасқан. Бұл бекініс бұрынғы Уттар-Прадеш Джат патшалығының орталығы болған.