Кіріспе

Футболшылар клуб алмастыратын кезең – футболшыларды трансферлеу терезесі. Жылдық трансферлік терезе – бұл футбол клубының бұрын басқа клубпен келісімшартта болған ойыншыларды құрамына қоса алатын кезең. Мұндай трансфер ойыншыны ФИФА арқылы жаңа клубқа тіркеу арқылы аяқталады. "Трансферлік терезе" – бұл ФИФА-ның ойыншылардың мәртебесі мен трансфері туралы ережелерінде сипатталған "тіркеу кезеңі" түсінігі үшін бұқаралық ақпарат құралдарында жиі қолданылатын ресми емес термин. Ережелерге сәйкес, әрбір ұлттық футбол федерациясы "терезе" уақытын (мысалы, күндерін) анықтайды, бірақ ол 12 аптадан аспауы тиіс. Екінші тіркеу кезеңі маусым ішінде өтеді және төрт аптадан аспауы керек. Нақты футбол федерациясының трансферлік терезесі тек сол федерацияға халықаралық трансферлерді реттейді. Халықаралық трансферлер әрқашан ашық терезесі бар федерацияларға мүмкін. Ойыншы кететін федерацияның трансферлік терезесінің ашық болуы міндетті емес. Бұл терезе Еуропалық комиссиямен болған келіссөздер нәтижесінде пайда болды. Бұл жүйе көптеген еуропалық лигаларда қолданылған, бірақ 2002-03 маусымда ФИФА оны міндетті түрде енгізді. Англия футболы бастапқыда 1990 жылдардың басында ұсынылған жоспарларға кешігіп қалды, себебі бұл командалардың тұрақтылығын арттырып, агенттердің жыл бойы келісімдер іздеуіне тосқауыл қояды деп үміттенді, бірақ енгізілген кезде олардың жұмыс істейтініне көндіру қажет болды. Дегенмен, нақты ережелер мен мүмкін болатын ерекшеліктерді ұлттық футбол федерациясы емес, әрбір жарыстың басқарушы органы белгілейді.

Трансферттік терезені тоқтату немесе реформалау туралы өтініштер

Стив Коппелл, Англияның Премьер-лигасындағы «Редингтің» бұрынғы бас жаттықтырушысы және басқалары трансферлік терезені жоюды, оның орнына бұрынғы жүйені қайта енгізуді ұсынды. Бұл жүйеде трансферлер маусымның соңғы апталарын қоспағанда, жыл бойы жүзеге асырылуы мүмкін еді. Коппелл трансферлік терезе үрей туғызатынын және «әдепсіз» трансферлік әрекеттерге ынталандыратынын айтты, сондай-ақ «Бұл «жедел сату» көңіл күйін тудырады, БАҚ арқылы алаңдаушылықты қоздырады және клубтар тым көп ойыншы сатып алады» деп қосты. «Егер қиындық туындаса, жалға алуға немесе қысқа мерзімді сатып алуға болатын бұрынғы жүйе, қазіргі жүйеден әлдеқайда жақсы еді». Англияның бұрынғы бас жаттықтырушысы Свен Геран Эриксон да трансферлік терезенің мәніне күмән келтіріп, «Кейде терезе болуы дұрыс па екеніңізді ойлайсыз, ол әрқашан ашық болғанда оңайырақ және ойыншылар үшін әділ болды. Менің ойымша, соңғы күні жасалатын көптеген мәмілелер үмітсіз болып көрінеді, бұл дұрыс емес. Бұрын жақсы еді, бірақ мен қартайдым» деді. 2013 жылдың қаңтар айында «Арсеналдың» бас жаттықтырушысы Арсен Венгер қаңтар айындағы трансферлік терезені әр терезеге екі трансфермен шектеуді ұсынды және оның қазіргі түрінде «әділетсіз» екенін мәлімдеді. Ол мысал ретінде «Ньюкасл Юнайтедтің» трансферлік белсенділігін келтірді. Келесі жылы Венгер «Манчестер Юнайтедтің» қарсыласы «Челсиден» Хуан Матаны 37 миллион фунт стерлингке сатып алуына қарсы шықты. Венгер бұл трансфердің әділетсіз екенін айтты, өйткені «Юнайтед» пен «Челси» маусымда екі рет ойнаған, бірақ «Юнайтедке» әлі де «Арсеналмен» ойнауға тура келеді және «ережелер әділеттілік үшін көбірек бейімделуі керек» деді. «Манчестер Ситидің» бас жаттықтырушысы Мануэль Пеллегрини Венгердің пікірін қолдап, ойыншының «жылдың осы кезеңінде бір лигадағы бір командадан екінші командаға өтуі мүмкін емес» деді, сондай-ақ қысқы трансферлік терезенің үлкен клубтарға пайдалы екенін айтып, «ақшасы бар клуб басқа командалардың ең жақсы ойыншыларын ала алады» деді. «Кристал Пэлас» клубының бұрынғы бас жаттықтырушысы Алан Пардью 2013 жылдың тамызында «Ньюкасл Юнайтедтің» бас жаттықтырушысы болған кезде «Арсеналдың» жартылай қорғаушысы Йохан Кабаеге ұсыныс жасағаннан кейін, Премьер-лиганың трансферлік терезесі неге маусым басталғаннан кейін де ашық екенін сұрады. 2015 жылдың қаңтар айында FIFPro қазіргі трансферлік терезенің жүйесі «футбол мен оның ойыншылары үшін сәтсіз» екенін мәлімдеді, басты мәселелердің бірі – ойыншылардың клубтардан түсіндірмесіз немесе өтемақысыз босатылуы.