Кіріспе
Кәсіби футболда мерзімі біткен ойыншының трансфері, сондай-ақ Босман трансфері деп аталады, кәсіби футбол клубы ойыншының шарты аяқталғанда немесе шарты бітуге жақын тұрғанда оны босатуды білдіреді. Ойыншы одан кейін оған шарт ұсынатын кез келген клубқа өте алады.
In professional association football, a free transfer, also known as a Bosman transfer, involves a professional association football club releasing a player when the player's contract has expired or made available just before the end of the contract. The player can then go on to sign for any club offering a contract to them.
Қалай жұмыс істейді
Ойыншыны сатып алған клуб, оның келісімшарты бойынша төлеуге қалған ақша болмағандықтан, оны босату үшін ешқандай өтемақы төлеуге міндетті емес, осыдан "тегін трансфер" термині пайда болады. Кейбір лигаларда академияларды қорғау мақсатында шектеулер қарастырылған. Мысалы, Ұлыбританияда 24 жасқа дейінгі және келісімшарты аяқталған ойыншылар, тек олардың лицензиясын ұстап тұрған клуб босатса ғана тегін трансфер арқылы қол жетімді. Тегін трансфердің тағы бір түрі – ойыншының бір клубтан екінші клубқа ақысыз ауысуы, кейде шамалы төлем жасалса да, ол тегін трансфер ретінде есептелуі мүмкін. 23 жастан асқан ойыншылардың қолданыстағы келісімшартының мерзіміне алты ай немесе одан аз уақыт қалған жағдайда, олар басқа клубтармен келіссөздер жүргізуге және алдын ала келісімге қол қоюға құқылы. Бұл келесі трансферлік терезе ашылғанда Босман трансфері арқылы жоспарлаған клубына өтуге дайын екендерін көрсетеді.
Қолданылуы
Тегін трансферлер футболдың барлық деңгейлерінде кең таралған. Бұл клубтар трансферлік төлемдерге жұмсайтын қаражаты аз лигаларда, сондай-ақ ойыншылар бай клубтардан тегін трансферге кетуге тырысқанда жиі кездеседі, әсіресе егер клуб негізгі құрамға қатысу мүмкіндігін ұсына алмаса, осы ойыншылар төменгі лигалардағы клубтарға кеткен кезде. Көптеген жағдайларда ойыншы бір клубпен жасасқан келісімшарын аяқтауға тырысып, кейін басқа клубқа тегін өтеді. Бұл оны сол ойыншыға қосылуға ниеттенген клуб үшін тартымдырақ етеді, ал қабылдаушы клубтың трансфер ақысын төлемеуі ойыншыға сатып алынған жағдайдағыдан жоғары жалақы алу мүмкіндігін береді. Соль Кэмпбеллдің «Тоттенхэм» клубынан солтустік лондондық қарсыласы «Арсеналға» ауысуы осыған жақсы мысал.