Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс футболшысы және жаттықтырушысы
German association football player and manager
Кристоф Пол Даум (24 қазан 1953 жылы туған) – неміс кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Даум жартылай қорғаушы ретінде ойнады және Дуйсбург аймағындағы бірнеше клубтардың жасөспірімдер құрамында өнер көрсетті. Ол өзінің кәсіби карьерасын «Хамборн 07» және «Эйнтрахт Дуйсбург» клубтарында бастады, ал 1975 жылы «1. FC Köln» клубына қосылып, 1980–81 жылғы Германияның әуесқой футбол чемпионатында жеңіс одіс резервтік команданың құрамына енді. Жаттықтырушы ретінде ол Германия, Түркия және Австрия клубтарымен сегіз жүлде жеңіп алды.
Christoph Paul Daum (born 24 October 1953) is a German professional football manager and former player. Daum played as a midfielder and was a junior for several clubs from the region of Duisburg. He began his senior career with Hamborn 07 and Eintracht Duisburg, before joining 1. FC Köln in 1975 and being part of the reserve team that won the 1980–81 German amateur football championship. As a manager, he won eight trophies with clubs from Germany, Turkey and Austria.
Алғашқы жылдар
Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ол DFB-де бапкерлік лицензия алды және 1981 жылы 1. FC Köln клубында әуесқой бапкер ретінде жұмыс істеуге кірісті. 1985–86 маусымында ол бапкердің көмекшісі, ал 1986 жылы бас бапкер болып тағайындалды. 1990 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Кёльн президенті Дитмар Арцингер Болтен Даумды қызметінен босатты. 1990 жылдың қарашасында ол VfB Stuttgart клубына ауысып, 1992 жылы Германия чемпионатында жеңіске жетті. Келесі маусымда Даум 1992 жылдың 30 қыркүйегінде Лидс Юнайтедке қарсы Еуропа кубогының бірінші турында төртінші шетелдік ойыншыны заңсыз алаңға шығарып, қателік жасады. Қайта матч тағайындалды, оны Лидс жеңіп алды. Осы оқиғадан кейін Ұлыбританияның "The Sun" газеті оны "Кристоф Демп" деп атады. VfB Чемпиондар лигасына ілікпеді және Даум қызметтен босатылды. 1994 жылдан бастап Даум Стамбулдағы түрік клубы Beşiktaş J. K. клубында жұмыс істеді. Ол 1994 жылы және 1994–95 маусымдарында Beşiktaş J. K. клубымен Түркия кубогы мен Түркия лигасының чемпиондық атағын жеңіп алды. 1995–96 маусымында Kocaelispor және Vanspor командаларына жеңіліс тапқаннан кейін жұмыстан босатылды.
After finishing his career as a player, he earned his coaching licence at the DFB and began working in 1981 as amateur coach with 1. FC Köln. In the 1985–86, season he was promoted to assistant coach and in 1986 to the top position. During the 1990 FIFA World Cup, Daum was released from his position by Cologne's president Dietmar Artzinger Bolten. In November 1990 he transferred to VfB Stuttgart, where he won the German championship in 1992. In the following season Daum committed a mistake in the first round of the European Cup against Leeds United on 30 September 1992 by illegally putting in a fourth foreign player. A replay was scheduled, which Leeds won. The UK newspaper 'The Sun' dubbed him 'Christoph Dumb' following this incident. The VfB missed out on the Champions League and Daum was released. Beginning in 1994 Daum worked with the Turkish club Beşiktaş J. K. in Istanbul. He won the Turkish Cup in 1994 and 1994–95 Turkish league championship title with Beşiktaş J. K. In the 1995–96 season he was sacked after losses to Kocaelispor and Vanspor.
1996-2000 жылдар
1996 жылы Даум Германияға қайтып келіп, «Байер Леверкузен» клубын жаттықтырды. Ол «Байер Леверкузенде» өте табысты болды, төрт жылдық жаттықтыру кезеңінде Бундеслигада үш рет күміс жүлде алды. УЕФА Еуро-2000 турнирінен кейін Даум Германия ұлттық құрамасының бапкері болуға үміткер ретінде қарастырылды. Баспасөзде Даумның кокаин қолданып, проституткалармен бірге той жасағаны туралы қауесет тарады. Даум баспасөзді қорқытып, өзінің кінәсіз екенін дәлелдеу үшін билік органдарына шаш үлгілерін тапсырды. Сараптама нәтижесінде ол кокаин қолданғаны анықталды, бірақ ол шаштардың өзіне тиесілі емес екенін мәлімдеді. Бірақ бір жыл өткен соң, түрмеге қамалу қаупі туғаннан кейін Даум кокаин қолданғанын мойындады. Осы орайда, 2000 жылдың 21 қазанында Германия футбол федерациясы ұлттық құраманы басқару туралы келісімді күштен шығарды, ал сол кездегі міндетін атқарушы Руди Вёллер ресми түрде тағайындалды.
Daum returned to Germany two years later to coach Bayer Leverkusen in 1996. He was very successful at Bayer Leverkusen, winning three second places in Bundesliga in four years of coaching. Following the UEFA Euro 2000, Daum was tipped to become manager of the German national team. The press reported rumours that Daum engaged in cocaine fuelled orgies with prostitutes. Daum threatened the press and gave hair samples to the authorities to convince everybody about his innocence. The samples showed that he was a cocaine user but he told the press that the hairs were not his. However, one year later, facing the prospect of jail time, Daum admitted he had used cocaine. Meanwhile, his agreement to become national team manager was annulled by the German Football Association on 21 October 2000, and Rudi Völler, the then caretaker, was given the formal job.
2001-2010 жылдар
Даум ісі деп аталатын жағдайдың нәтижесінде ол «Байер Леверкузеннен» жұмыстан шығарылды және Германияда жұмыс істейтін клуб таба алмады. Германияда әлі де сотта жүргенде, 2001 жылдың наурызынан 2002 жылдың мамырына дейін бұрынғы командасы «Бешикташқа» оралды. Кейін 2002 жылдың 4 қазанында «Австрия Венасына» ауысты, онда тағы бір лига чемпионы атанды. 2003 жылдың шілдесінен бастап ол «Фенербахче» клубының бас бапкері болды. Даум 2004 және 2005 жылдары екі рет Түркия чемпионатында жеңімпаз атанды. Чемпиондар лигасында сәттілікке жетпегені түрік БАҚ-тарында жиі сынға алынса да, оның басқаруымен «Фенербахчеде» болған жетістіктер елеулі болды. 2005–06 маусымның соңында «Фенербахче» ұлттық чемпионатты өзінің қас жауы «Галатасарайдан» лиганың соңғы аптасында жоғалтты, содан кейін Даум отставкаға кетті. Даум 2006 жылдың 19 қарашасында 1. FC Köln клубымен келісімшартқа қол қойды. Келісім 2010 жылға дейін күшінде болды. Köln 2007–08 маусымда екінші Бундеслигада 3-ші орын алғаннан кейін Бундеслигаға оралды. Даум 2009 жылдың 2 маусымында клубтан кетті. Даум 2009 жылдың 2 маусымында «Фенербахче» клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды.
As a result of the so called Daum Affair he was fired from Bayer Leverkusen and was unable to find a club to work within Germany. While he was still on trial in Germany, he returned to his former team Beşiktaş from March 2001 to May 2002. Afterwards, he moved to Austria Wien on 4 October 2002, where he won another league championship title. Beginning in July 2003, he was head coach at Fenerbahçe. Daum won two consecutive Turkish league championships in 2004 and 2005. While his failure to succeed in the Champions League was often criticised in the Turkish media, the improvements in Fenerbahçe under his management were significant. At the end of the 2005–06 season Fenerbahçe lost the national championship to their arch rival Galatasaray on the final week of the league, after which Daum resigned. Daum signed for 1. FC Köln on 19 November 2006. The contract ran until 2010. Köln returned to Bundesliga after finishing 3rd in Second Bundesliga in 2007–08 season. Daum left the club on 2 June 2009. Daum signed a three year contract with Fenerbahçe on 2 June 2009.
2011 14
2011 жылдың 22 наурызында Даумның «Айнтрахт Франкфурт» клубымен бапкер ретінде келісімшарт жасасқандығы расталды. Бұл клубтың Бундеслигадағы екінші жарты жылдамдамасынан кейін Михаэль Скиббеден құтылуынан кейін болды. Ол 16 мамырда, клубтың лигадан түсуі расталғаннан кейін екі күн өткен соң клубты тастап кетті. Даум бар болғаны жеті ойынға қатысып, жеңіске жетпеді, үш тең және төрт жеңілістен тұратын нәтижесі клубты құтқаруға жеткіліксіз болды. 2011 жылдың 9 қарашасында алты ай үзілістен кейін Даум бельгиялық «Брюгге» клубының бас бапкері болды. Жақсы қорғаныс ұйымынан бастап, «Брюгге» Даум басшылығымен төрт ішкі матчты 1:0 есебімен жеңіске жеткізді, сондай-ақ Еуропа лигасының топтық кезеңінде «НК Марибор» клубына қарсы 3:0 есебімен жеңіліс күйінде болғанда 3:4 есебімен қайта жеңіске жетті (ойын аяқталуға 17 минут қалғанда есеп 3:0 болған). Ол «Брюгге» клубын 2011–2012 маусымында 2-орынға жеткізді. Маусым соңында ол отбасылық жағдайларға байланысты «Брюгге» клубынан бас бапкер лауазымынан босатуды сұрады, ал клуб оның шешімін қабылдады. 2013 жылдың 14 тамызында Даум «Бурсаспор» клубының бас бапкері болды. 2014 жылдың 24 наурызында жұмыстан босатылды.
On 22 March 2011, it was confirmed that Daum had signed a contract with Eintracht Frankfurt as coach after the club has sacked Michael Skibbe following a decline in the Bundesliga in the second half season. He left the club on 16 May, two days after the club's relegation was confirmed. Daum took charge of just seven games and failed to manage a victory, his record of three draws and four defeats insufficient to beat the drop. On 9 November 2011, after pausing for six months, Daum took over as head coach of the Belgian Club Brugge. Starting from a good defensive organisation, Brugge won four domestic matches 1–0 under Daum, and also a 3–4 fight back victory over NK Maribor in the Europa League group stage, after Club Brugge were still down 3–0 17 minutes before time. He led Brugge to the 2nd place in the 2011–12 season. Following the end of the season, he asked Brugge to leave his position as head coach due to his family reasons and the club accepted his decision. On 14 August 2013, Daum took over as head coach of Bursaspor. He was sacked on 24 March 2014.
2016-17: Румыния ұлттық құрамасы
2016 жылдың 7 шілдесінде, екі жылдық жаттықтырушылық үзілістен кейін Даум Румыниямен келісімге келген соң ұлттық құрамадағы алғашқы тәжірибесін бастады. Ол Румыния құрамасының тарихындағы үшінші шетелдік жаттықтырушы болды. Хабарламаға сәйкес, ол екі жылдық келісімшартқа қол қойды, егер команда 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатына іліксе, келісімшарт 2020 жылға дейін автоматты түрде ұзартылар еді. 2017 жылдың қыркүйегінде Румыния тағы да сәтсіз әлем чемпионатына ілікпегеннен кейін жұмыстан босатылды. Ол жұмыстан босатылуы үшін 135 000 евро өтемақы алды.
On 7 July 2016, after two years of pause from coaching, Daum started his first experience at a national team after agreeing terms with Romania. He became the third foreign manager in the history to coach the Romanian team. It was reported that he signed a two year contract which would automatically extend until 2020 if he manages to qualify the team to the 2018 FIFA World Cup. He was sacked in September 2017, after yet another disappointing World Cup qualifying campaign where Romania failed to qualify. He received €135,000 in compensation for his termination.
Басқарушылық статистика
Командадан Көшкен уақыт 1. ФК Кёльн 22 қыркүйек 1986 ВфБ Штутгарт 20 қараша 1990 Бейшікташ 6 қаңтар 1994 6 мамыр 1996 Бейшікташ 8 наурыз 2001 30 маусым 2002 Австрия Вена 4 қазан 2002 Фенербахче 1 шілде 2003 1. ФК Кёльн 19 қараша 2006 Клуб Брюгге 9 қараша 2011 Румыния 7 шілде 2016 Барлығы
Team From ToRecord 1. FC Köln 22 September 1986 VfB Stuttgart 20 November 1990 Beşiktaş 6 January 1994 6 May 1996 Beşiktaş 8 March 2001 30 June 2002 Austria Wien 4 October 2002 Fenerbahçe 1 July 2003 1. FC Köln 19 November 2006 Club Brugge 9 November 2011 Romania 7 July 2016 Total