Кіріспе
архитекторлар тобы Ant Farm – 1968 жылы Сан-Францискода Чип Лорд пен Дуг Мичелс (1943-2003) құрған авангардтық сәулет, графика және экологиялық дизайн практикасы. Ant Farm-ның жұмысы көбінесе АҚШ-тағы танымал бейнелерді пайдаланып, елдің ұлттық санасында оларды жаңаша түсіндіру стратегиясын қолданды.
Ant Farm was an avant garde architecture, graphic arts, and environmental design practice, founded in San Francisco in 1968 by Chip Lord and Doug Michels (1943 2003). Ant Farm's work often made use of popular icons in the United States, as a strategy to redefine the way those were conceived within the country's imagination.
Топтың
Дуг Мичелс пен Чип Лорд 1968 жылы алғаш рет кездесті, Мичелс Тулан университетінде қонақ лекция оқыды, сол жерде Лорд оқыған. Екеуі 1968 жылдың тамызында Сан-Францискода Лоренс Халприн басқарған архитектура семинарында қайта кездесті. Осы жерде олар "Қырмызалар фермасын" (Ant Farm) құрды. Топтың бастапқы мақсаты білім беруді реформалау болды, бірақ қаржы жетіспеуіне байланысты Мичелс пен Лорд Хьюстон, Техас штатына көшіп барды, онда екеуі де Хьюстон университетінде қонақ профессорлар болып жұмыс істеді. Хьюстонда топ алғаш рет "қауаптаулы" (inflatables) қойылымдарын көрсетуге кірісті. Кейіннен Лорд пен Мишельске Хадсон Маркес пен Кертис Шрайер қосылды. Топ өзін "коммерциялық әлеуеті жоқ, бірақ біз мәдени өзіндік танудың маңызды құралы деп санайтын идеяларды жаңғыртатын өнер агенттігі" деп сипаттады. Архитектуралық жұмыстарынан басқа, ұжым өздерінің контрмәдени қойылымдарымен және Media Burn сияқты медиа-шараларымен де танымал болды. Олардың Cadillac Ranch атты инсталляциясы американдық халық мәдениетінің символы болып қала береді. "Қырмызалар фермасы" 1978 жылы Сан-Францискодағы студиясы өртенгеннен кейін таратылды. Дуг Мичелс "Хьюстон рухы" (The Spirit of Houston) атты салынбаған мүсіндің жобасын жасады. Чип Лорд 2010 жылы оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шықты. Зейнеткерлікке шыққанмен, ол кино және цифрлық медиа саласындағы жұмысын жалғастыруда. Дуг Мичелс 2003 жылдың 12 маусымында Австралияда, Сиднейдің жанындағы Eden Bay-де қайғылы оқиға салдарынан дүниеден өтті – оның 60 жылдық мерейтойына бар-жоғы 17 күн қалғанда.
Тарихи контекст
Сан-Францискодағы сөз бостандығы қозғалысы және соғысқа қарсы демонстрациялар "Қырмыза фермасы" тобына зор әсер етті. 1967 жылы топ Сан-Францискодағы "Махаббат жазына" қатысты. Олар жастар мәдениетінің, бірлескен тұрмысқа, сексуалдық еркіндікке, есірткілік заттарға және утопиялық идеяларға құштарлық танытты. Сонымен қатар, олар өз жұмыстарында "Жер шары каталогының" "өз қолымен жасау" принципін пайдаланды. Сан-Франциско аймағы перформанс және бейне сияқты жаңа өнер түрлерінің орталығына айналды. "Қырмыза фермасы" осы жаңа формаларға бейімделіп, оларды өз жұмыстарына енгізе бастады. Көптеген авангард суретшілері сияқты, бұл топ та дәстүрлі архитектурадан тыс құрылыстар салуға ұмтылды. Ынтымақтастықтың алғашқы жылдарында "Қырмыза фермасы" көшпелі өмір салтына сәйкес келетін балама архитектура құруға тырысты. Архитекторлар Бакминстер Фуллер, Паоло Солери және утопиялық "Архиграм" олардың алғашқы жұмыстарына, яғни алып үрмелі құрылымдарға шабыт берді.
Үшпалдақтар, 1971 жыл
Ant Farm Американы «архитектуралық өнер көрсетулер» турнесімен шарлады, оның аясында топ архитектураға қарсы тұратын, винилден жасалған арзан, көшіруге оңай баспаналарын жайды, олар лекциялар мен «оқиғаларға» алаң болды. Кім болса да, қабылдағыш жасағысы келсе, Ant Farm-ның «Қабылдағыш пісіру кітабын» сатып ала алады. Бұл қабылдағыштар Ant Farm-ның ағылшын мен бостандыққа деген идеалдарын бейнеледі. Олардың «мақсаты – әлеуметтік өзара әрекеттесуден туындаған ләззат пен үлкен қысым сезімдерін зерделей отырып, кеңістіктегі дене туралы түсінікті дамыту» болды.
Ғасыр үйі, 1972 жыл
Архитектор Ричард Джостпен бірлесіп, Ant Farm футуристік ферроцементтен тұрғын үй жобалап салды. Үй, Аполлон-11 айға қонғаннан шабыттанған, қисық және органикалық пішіндерімен ерекшеленеді. 2004 жылы топ үйді "құлауға жақын" деп сипаттады, ал 2006 жылы Dwell архитектура журналы үйдің "Техас батпағына ішінара батып кеткенін" мәлімдеді, бірақ Чип Лорд бұл ақиқат емес екенін, үйдің "Ричард Джосттың қадағалауымен, үй иесімен бірге қайта жөндеуден өтіп жатқанын" хабарлады. 2009 жылы бұл үй әлі де жекеменшік болып, маңы өсіп кеткен, тікенді сыммен қоршалған күйде болды.
Cadillac ранчосы, 1974 жыл
Техас штатының Амарилло қаласында "Қырмысқалар фермасы" 1949 жылдан 1963 жылға дейінгі аралықта жасалған 10 пайдаланылған және ескі Cadillac автомобильдерін мұрын бөлігі алға қаратылып, Мысырдың Ғиза пирамидасының бұрышына сәйкес келетін бұрышпен жартылай жерге көміп тастады. Бұл инсталляция Амариллоның батысында, әйгілі бұрынғы 66-шы бағдарламалық жолдағы I-40 тас жолының жанында орналасқан.
Медиа-жұмыстар, 1975 жыл
Ant Farm Хьюстонда Media Burn жоспарлауды бастады. Мичелс пен Лорд осы шараны демеушілік етуге қызығушылық танытты және алдымен Media Burn-ті Уокер өнер орталығына ұсынды; алайда, өнер орталығы шараны демеушілік етуден бас тартты, сондай-ақ олар сұраған ешкім де келіспеді, сондықтан Мичелс пен Лорд шараны қолдау үшін тауар сата бастады, «капитализмді күйрету үшін капитализмді пайдалану» мақсатымен, Мичелстің айтуынша. Media Burn-ті жоспарлау алты айға созылды, өйткені дуэт оны «жай ғана көрерлік шоудан артық» етуді қалады. 1975 жылдың 4 шілдесінде Ant Farm өзінің «соңғы медиа оқиғасын» өткізді. Бұл оқиға 1959 жылғы өзгертілген Cadillac Series 62 Convertible көлігін – ол Eldorado стиліндегі безендірулерімен жабдықталған, сондықтан оны жиі Eldorado Biarritz деп қате түсінеді – Сан-Францискомен шектес Дейли Ситидегі Cow Palace тұрақ орнында теледидарлардың пирамидасы арқылы «Phantom Dream Car» деп аталатын көлікпен қағыстыруды қамтыды. Басты оқиға – теледидарлардың арасынан көлікті өткізуге дейін, президент Джон Кеннеди рөлінде ұсынылған Даг Холл «Phantom Dream Car» таныстырған сөз сөйледі. Лорд пен Мичелс Phantom Dream Car көлігін футуристикалық көрініспен жасады және оған «Аполлон элементін» қосты; яғни, олар көліктің кабинасына тек иіліп кіре алатын, ал байланыс радио арқылы жүзеге асырылатын болады. Сонымен қатар, Лорд пен Мичелс көлік жүргізер кезде ғарышкерлер сияқты киінетін болды.
Медиа-автобус
Америка Құрама Штаттарын саяхаттап жүргенде, Ant Farm Media Van-мен саяхаттады, бұл – жол бойындағы көріністерді бейнеге түсіруге арналған көпіршелі люгі бар, арнайы жасалған Chevy көлігі. 2009 жылы Ant Farm Media Van-ды Сан-Францискодағы Заманауи өнер мұражайында (SFMOMA) өткен "Қатысу өнері: 1950 жылдан қазірге дейін" атты көрме үшін қайта жаңғыртты. Media Van-да электрондық қосылыстар болды, олар көрермендерге суреттер, бейнелер және әндерді көліктің құрамына жүктеуге мүмкіндік берді. Содан кейін көлік уақыт капсуласы сияқты мөрленді және 2030 жылы қайта ашу жоспарланды.
Жазбалардағы құрал
"Ant Farm" өзінің уақытша қойылымдарын жазу үшін бейнекассета қолданды. Бүгін біз енді нақты бейне саласында емеспіз, сондықтан осы туындыларға қол жеткізу тәсілдері өзгерді және бұл интерактивті медианың ерекше буыны үшін арналған болды. "DVD, Ant Farm Video бұл уақытқа негіделген жұмысты қолжетімді етумен ғана шектелмейді, сонымен қатар оны өңдеп, жаңа форматқа келтіреді." (Скотт 627) "Ant Farm" жарты дюймдік бейнекассета қолданды; демек, олар бастапқыда қолданған форматтар мен ойнату құралдары технологиялық ескірген. Бұл бейнелерді VHS-тен DVD-ге көшіру жұмысты сақтау үшін өте маңызды, бірақ бұл жаңа технологиялық базалар бұрынғы көру тәсілінен тарихи алшақтық тудырады. Бұл мәселені одан әрі күрделендіретіні – кейбір бейнелер бірнеше рет қайта өңделген, сондықтан олардың белгісіз статусы тарихи зерттеулер тұрғысынан қиындық тудыруы мүмкін.
Ғарыш, жер және уақыт, 2010 (Қырмыза фермасы туралы деректі фильм)
70-жылдардың басында коллективтің өнер еңбектері мен іс-әрекеттерін көрсететін бейне деректі фильм. Бұл фильмді Элизабет Федеричи мен Лора Харрисон жасаған, оған топ мүшелері Дуг Мишель мен Чип Лорд та қатысқан. Фильмнің тұжырымдамасынан алынған мәліметтерге сәйкес, "Қырмызашылар шығармашылық және комедиялық ұсыныстар арқылы барлық нәрсені сұраққа тартып, тереңге бойлайтын, бұзып-жойғыш туындылар жасады".