Активизм және өнер: әлеуметтік өзгерістердің құралы
Protest art
Активизм өнері: халықты ойландыратын, қарсылық білдірудің қолжетімді тәсілі. Тәуекелсіз, төмен шығынды әдіспен әлеуметтік өзгерістерге үн қосуға мүмкіндік береді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Протест өнері – белсенділер мен әлеуметтік қозғалыстар жасаған шығармашылық туындылар. Бұл азаматтарды хабардар ету және оларды ықпал ету үшін түрлі топтар мен мемлекет қолданатын дәстүрлі коммуникация құралы. Протест өнері көрермендерде негізгі эмоцияларды оятуға көмектеседі, соның ішінде жағдайдың шиеленісін арттырып, наразылық білдіруге жаңа мүмкіндіктер жасайды. Өнер, басқа да наразылық формаларынан айырмашылығы, аз қаржылық ресурстарды қажет етеді, сондықтан қаржылық мүмкіндігі шектеулі топтар мен партиялар тиімді тактика ретінде перформанс өнері мен көше өнеріне көбірек сүйене алады. Активистік өнер де, протест өнері де кең аудиториямен байланысу және шеттетілгендер мен құқықтары бұзылғандардың дауысын естірту үшін кеңістік ашу қажеттілігінен туындады. Маңыздысы, активистік суретшілер әрқашан дәстүрлі "суретшілер" бола бермейді. Олардың туындылары жеке жасалады, ал олардың көптегені өзін суретші деп емес, белсенді деп санайды. Өзін суретші деп санамайтын белсендінің туындысының мысалы – 2011 жылдың қыркүйек айында Уолл-стритті басып алудың алғашқы аптасындағы Дэмиен Херсттің суретімен наразылық білдірген адам. Бұл адам басқа біреудің туындысын пайдаланып, саяси немесе әлеуметтік мәселені көтеру үшін оған мәтіндік хабар қосады. Өзін суретші деп санайтын активистік өнердің мысалы – Мехди Хонсаридің (фотосуреті) "Art Workers’ Coalition, шамамен 1971 жыл" туындысы, онда Мехди сурет өнерінің капитализммен байланысы, сондай-ақ суретшілерге әлемдік қаржы элитасының қандай әсер ететіні және оларға қызмет ететіні туралы мәселені көтеріп отыр. Активистік өнер қоғамдық кеңістікті әлеуметтік-саяси мәселелерді талқылау және қоғамдық өзгерістерді қамтамасыз ету үшін қоғамдық қатысуды ынталандыру үшін пайдаланады. Ол диалогқа қатысуға, сананы арттыруға және жеке адамдар мен қоғамдарды күштендіруге бағытталған белсенді бейнелеу процестеріне қатысу арқылы әлеуметтік өзгерістерге әсер етуді мақсат етеді. Активистік суретшілер үшін туындының әсерін сақтау үшін оның бастаған қоғамдық қатысу процесін жалғастыру да қиындық тудырады. Осыған байланысты суретшілер жобалар жүзеге асырылатын қоғамдармен байланыс орнатуы керек. Көптеген активистік суретшілер өздерінің туындыларында климаттың өзгеру мәселесін қарастырып келеді, бірақ бұл активистік өнер арқылы жасалған көптеген саяси туындылардың тек бір мысалы ғана. Сондықтан активистік өнер мұндай баламалы көзқарастарды білдіруде маңызды рөл атқарады. Активистік өнер мәдениет өлшеміне де, оның маңыздылығын саяси, экономикалық және әлеуметтік күштермен қатар түсінуге де үлкен үлес қосады. Активистік өнерді саяси өнермен шатастырудан сақтану керек, өйткені бұл әдістемелік, стратегиялық және активистік мақсаттардағы маңызды айырмашылықтарды жасырады.
Protest art is the creative works produced by activists and social movements. It is a traditional means of communication, utilized by a cross section of collectives and the state to inform and persuade citizens. Protest art helps arouse base emotions in their audiences, and in return may increase the climate of tension and create new opportunities to dissent. Since art, unlike other forms of dissent, takes few financial resources, less financially able groups and parties can rely more on performance art and street art as an affordable tactic. Like protest art, activist art practice emerged partly out of a call for art to be connected to a wider audience, and to open up spaces where the marginalized and disenfranchised can be seen and heard. It is important to note that Activist artists are not always your typical “artist.” Their works are individually created, and many of these individuals might not even consider themselves artists, but rather activists. An example of activist artwork by someone who doesn't consider themselves to be an artist is a “Protester with Damien Hirst sign during the first week of Occupy Wall Street, September 2011.” This is someone who is using someone else's artwork but then adding a message in text over the work to address a political or social issue. An example of activist art where someone considers themself an artist is the work “Art Workers’ Coalition, circa 1971 (photo Mehdi Khonsari)” where Mehdi's message is that artwork's being connected to capitalism, and how artists are influenced and catering to the financial elites of the world. Activist art incorporates the use of public space to address socio political issues and to encourage community and public participation as a means of bringing about social change. It aims to affect social change by engaging in active processes of representation that work to foster participation in dialogue, raise consciousness, and empower individuals and communities. The need to ensure the continued impact of a work by sustaining the public participation process it initiated is also a challenge for many activist artists. It often requires the artist to establish relationships within the communities where projects take place. Many active artists have been addressing the issue of climate change in their works, but this is just an example of one of many political artworks being created through activist art. then activist art is significant in articulating such alternative views. Activist art is also important to the dimension of culture and an understanding of its importance alongside political, economical, and social forces in movements and acts of social change. One should be wary of conflating activist art with political art, as doing so obscures critical differences in methodology, strategy, and activist goals.
Өнер мен саясаттың тарихи негізі
Активистік өнер өзінің бастауын нақты көркемдік және саяси ахуалдан алады. Көркем әлемінде 1960 жылдардың соңы мен 70 жылдардың басындағы перформанс өнері, көркемөнер мен дәстүрлі театрдың эстетикалық шекараларын кеңейтуге ұмтылып, екеуі арасындағы қатаң айырмашылықты жойды. Протест өнері – саяси немесе әлеуметтік мәселелерді көтеруге негізделген шығармашылық туындыларды қамтиды. Протест өнері – барлық әлеуметтік-экономикалық топқа қолжетімді, мүмкіндіктерді кеңейтудің инновациялық құралы болып табылады. Перформанс өнерінің уақытша, пәнаралық және гибридтік сипаты көрермендердің қатысуына жағдай жасады. Бұл ортаның ашықтығы мен тікелейлігі жұртшылықты қатысуға шақырды, ал өнер туындысының өзі бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Феминизм мен феминистік өнердің жаңа формалары осы кезеңдегі активистік өнерге зор ықпал етті. Феминистік өнер қозғалысы 60-шы жылдардың басында феминизмнің екінші толқыны кезінде пайда болды. Әлемдегі феминист суретшілер заманауи өнердің негізгі қағидаларын және оның қабылдануын қайта қарауға кірісті. Бұл қозғалыс өзгерістерге бастап, мәдени көзқарастарды өзгертіп, өнердегі гендерлік стереотиптерді жойды. "Жеке – саяси" деген идея, яғни өнер арқылы жеке тәжірибенің ашылуы саяси құрал бола алады деген ұғым, көптеген активистік өнер туындыларын жеке өмірдің қоғамдық аспектілерін зерттеуге бағыттады. Феминист суретшілердің стратегиялары активистік өнермен айналысатын суретшілердің стратегияларымен үндес. Мұндай стратегиялар көбінесе "бірлескен жұмыс, диалог, эстетикалық және әлеуметтік болжамдарды үнемі сұраққа салу, көрерменге құрмет көрсету" сияқты элементтерді қамтиды және өзін-өзі таныстыру, мүмкіндік беру және қоғамдық бірлік мәселелерін айқындауға және келісімге келтіруге қолданылады. Концептуалды өнер өнер нысаны мен оның айналымдағы тауар ретіндегі мәні туралы түсініктерді сынап, эстетикалық шекараларды кеңейтуге тырысты. Концептуалды суретшілер дәстүрлі емес материалдар мен өнер тудыру процестерімен тәжірибе жасады. Нақты өмірмен байланысты стратегияларға негізделген концептуалды өнер жобалары көрермендердің қатысуын талап етті және олар дәстүрлі галереялардың шеңберінен тыс жерлерде көрсетілді, осылайша оларды көпшілікке қолжетімді етті. Сол сияқты, активистік өнерде де бірлескен жұмыс әдістері мен өнерден тыс саладағы білімдер жиі қолданылады, осы арқылы қоғамдық және ұжымдық қатысу мақсатына жетуге болады. Концептуалды өнер идеяларға баса назар аударғанмен қатар, активистік өнер процеске бағытталған, оның жаратылу процесі арқылы жасырылған билік қатынастарын ашуға ұмтылады. Саяси аренада осы кезеңдегі күрес және жекелік саясаты активистік өнердің пайда болуына жағдай жасады.
Activist art cites its origins from a particular artistic and political climate. In the art world, performance art of the late 1960s to the 70s worked to broaden aesthetic boundaries within visual arts and traditional theatre, blurring the rigidly construed distinction between the two. Protest art involves creative works grounded in the act of addressing political or social issues. Protest art is a medium that is accessible to all socioeconomic classes and represents an innovative tool to expand opportunity structures. The transient, interdisciplinary, and hybrid nature of performance art allowed for audience engagement. The openness and immediacy of the medium invited public participation, and the nature of the artistic medium was a hub for media attention. Emerging forms of feminism and feminist art of the time was particularly influential to activist art. The Feminist Art movement emerged in the early 60s during the second wave of feminism. Feminist artists worldwide set out to re establish the founding pillars and reception of contemporary art. The movement inspired change, reshaped cultural attitudes and transformed gender stereotypes in the arts. The idea that “the personal is the political,” that is, the notion that personal revelation through art can be a political tool, guided much activist art in its study of the public dimensions to private experience. The strategies deployed by feminist artists parallel those by artists working in activist art. Such strategies often involved “collaboration, dialogue, a constant questioning of aesthetic and social assumptions, and a new respect for audience” and are used to articulate and negotiate issues of self representation, empowerment, and community identity. Conceptual Art sought to expand aesthetic boundaries in its critique of notions of the art object and the commodity system within which it is circulated as currency. Conceptual artists experimented with unconventional materials and processes of art production. Grounded by strategies rooted in the real world, projects in conceptual art demanded viewer participation and were exhibited outside of the traditional and exclusive space of the art gallery, thus making the work accessible to the public. Similarly, collaborative methods of execution and expertise drawn from outside the art world are often employed in activist art so as to attain its goals for community and public participation. Parallel to the emphasis on ideas that conceptual art endorsed, activist art is process oriented, seeking to expose embedded power relationships through its process of creation. In the political sphere, the militancy and identity politics of the period fostered the conditions out of which activist art arose.
Стратегия және практика
Іс жүзінде, белсенді өнер көбінесе уақытша шаралар түрінде болады, мысалы, перформанстар, медиа-шаралар, көрмелер мен инсталляциялар. Негізгі медиа құралдарын пайдалану да кең таралған (билбордтар, плакаттар, жарнама, газетке қосымшалар және т.б.). Осы коммерциялық тарату арналарын қолдану арқылы, бұл тәсіл әдеттегі мақсаттарын ашып, жоққа шығаратын хабарларды жеткізуде ерекше тиімді. Жеке адамдар мен қоғамдарды "өзгеріс катализаторы" болуға ынталандыру стратегиясы ретінде қоғамдық қатысуды пайдалану белсенді өнер үшін маңызды. Осы ретте қатысу бүкіл қоғамның өзін-өзі танытуы немесе өзін-өзі көрсетуіне айналады. Шығармашылық өрнек адамдарға өз даусын естіртуге және бір-бірімен, сондай-ақ олардың жеке мүдделеріне қатысты мәселелермен диалог құруға мүмкіндік береді. "Суретші мен тұрғын үйсіздер" ұйымы – жеке және қоғамдық күш беру құралы ретінде қоғамдық қатысу стратегиясын қолданатын жобаның мысалы. Бұл Нью-Йорктегі баспаналарда тұратын суретшілер, өнер мамандары және әйелдер, балалар мен жасөспірімдердің бірлестігі. Ұйымның өкілдері, өнер жасау жобасының тұрғындарға өзін-өзі дамытуға оң әсер ететініне және баспана жүйесі мен өмірлік жағдайлардың жойғанын қалпына келтіруге көмектесетініне сенімді: жеке сәйкестік сезімі мен адамдармен қарым-қатынасқа деген сенім. Қоғамды тұрғын үйсіздік мәселесі бойынша басым және қоғамдық пікірлермен диалогқа тарту процесі ұйымның негізін қалаушысы Хоуп Сэндроудың мәлімдемесінде сипатталған: "Өнердің қоғам үшін маңызы, тұрғын үйсіздердің тікелей жұртшылыққа сөйлейтін және өнердің олардың өмірімен байланысын қарастыратын туындыларында көрінеді. Өнер жасау процесі баспанада тұратын адамдарды әлсіздіктен шығарып, шығармашылыққа белсенді қатысуға ынталандырады". Совето көтерілісі Оңтүстік Африкадағы әлеуметтік өзгерістердің бастауын берді. Қарсылық өнері 1960 жылдары харизматикалық белсенді Стив Бико басқарған қара саналылық қозғалысынан өркендеді, ол апартеидке қарсы халықтық қозғалыс болды. Көптеген өнер туындылары қоғамдық орындарда жасалды, қабырға суреттері, баннерлер, плакаттар, футболкалар және саяси хабарламалары бар граффитилер апартеидтік Оңтүстік Африкадағы өмірдің шындығына назар аударды және наразылық білдірді. Вилли Бестер – Оңтүстік Африканың ең танымал суретшілерінің бірі, ол бастапқыда қарсылық өнерімен айналысқан. Бестер қоқыстан жиналған материалдарды пайдаланып, беттерді рельефті етіп жасайды, содан кейін оларды май бояумен суреттейді. Оның туындылары Оңтүстік Африканың маңызды қара нәсілді тұлғалары мен оның қоғамы үшін маңызды аспектілерге арналған. Оңтүстік Африканың қарсылық өнері суретшілері тек нәсілдік мәселелермен ғана айналыспайды және олар міндетті түрде қалашықтардан болуы да қажет емес. Басқа суретші, Джейн Александр, апартеидтің қасіреттерін ақ нәсілділердің көзқарасынан қарастырды. Оның қарсылық өнері апартеидтен кейінгі Оңтүстік Африкадағы денсаулыққа зиянды қоғаммен байланысты.
In practice, activist art may often take the form of temporal interventions, such as performance, media events, exhibitions, and installations. It is also common to employ mainstream media techniques (through the use of billboards, posters, advertising, newspaper inserts etc.). By making use of these commercial distributive channels of commerce, this technique is particularly effective in conveying messages that reveal and subvert its usual intentions. The use of public participation as a strategy of activating individuals and communities to become a “catalyst for change” is important to activist art. In this context, participation becomes an act of self expression or self representation by the entire community. Creative expression empowers individuals by creating a space in which their voices can be heard and in which they can engage in a dialogue with one another, and with the issues in which they have a personal stake. The Artist and Homeless Collaborative is an example of a project that works with strategies of public participation as a means of individual and community empowerment. It is an affiliation of artists, arts professionals and women, children and teenagers living in NYC shelters, the A & HC believe that their work in a collaborative project of art making offers the residents a “positive experience of self motivation and helps them regain what the shelter system and circumstances of lives destroy: a sense of individual identity and confidence in human interaction.” The process of engaging the community in a dialogue with dominant and public discourses about the issue of homelessness is described in a statement by its founder, Hope Sandrow: “The relevancy of art to a community is exhibited in artworks where the homeless speak directly to the public and in discussion that consider the relationship art has to their lives. The practice of creating art stimulates those living in shelters from a state of malaise to active participation in the artistic process” The Soweto uprising marked the beginning of social change in South Africa. Resistance art grew out of the Black Consciousness Movement, a grass roots anti Apartheid movement that emerged in the 1960s led by the charismatic activist Steve Biko. Much of the art was public, taking the form of murals, banners, posters, t shirts and graffiti with political messages that were confrontational and focused on the realities of life in a segregated South Africa. Willie Bester is one of South Africa's most well known artists who originally began as a resistance artist. Using materials assembled from garbage, Bester builds up surfaces into relief and then paints the surface with oil paint. His works commented on important black South African figures and aspects important to his community. South African resistance artists do not exclusively deal with race nor do they have to be from the townships. Another artist, Jane Alexander, has dealt with the atrocities of apartheid from a white perspective. Her resistance art deals with the unhealthy society that continues in post apartheid South Africa.
Гуманитарлық сатира өнері
"Гуманитарлық сатира өнері" терминін автор Лекса Бреннер енгізді. Бұл белсенді өнер түрі сериокомедияны, көңілге қиын тиетін бейнелерді және саяси мәлімдемелерді пайдаланады. Бұл туындылар қоғамды паш етіп, көрермендерге оларды әртүрлі тұрғыдан түсінуге мүмкіндік береді. Көптеген туындылар қазіргі әлемдік мәселелер бойынша қоғамда өзгерістер жасауды қолдау идеясы негізінде құрылған. Туындылар көбінесе жасырын жерлерге қалдырылады, оларды азаматтар кейін табады. Гуманитарлық сатира өнерінің көп бөлігі саяси ойларды көрсетеді, көбінесе қазіргі заманғы әлеуметтік мәселелерге байланысты даулы саяси мәселелерге сілтеме жасайды.
"Humanitarian satire art" was a term introduced by author Lexa Brenner. This form of activist art uses seriocomedy, controversial images, and political statements. The works mock society and give the viewers the ability to interpret their works in many different ways. The majority of the works are built around the idea of promoting changes within society over current world issues. Works are usually left in hidden places, which citizens will eventually find. The majority of humanitarian satire artworks show political messages, most often alluding to controversial political messages, revolving around contemporary social issues.
Жинақтар
Саяси графиканы зерттеу орталығының мұрағатында қазіргі таңда 85 000-нан астам плакат сақталған. Бұл АҚШ-тағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлеуметтік әділдік тақырыбындағы плакаттардың ең ірі және әлемдегі екінші ірі жинағы. Көптеген университет кітапханаларында кең ауқымды коллекциялар бар, олардың ішінде Мичиган университетіндегі Джозеф А. Лабади коллекциясы 19 ғасырдан бері әлеуметтік наразылық қозғалыстары мен шеттетілген саяси топтардың тарихын құрастырып келеді.
The Center for the Study of Political Graphics archive currently contains more than 85,000 posters and has the largest collection of post World War II social justice posters in the United States and the second largest in the world. Many university libraries have extensive collections including the Joseph A. Labadie Collection at University of Michigan documents the history of social protest movements and marginalized political communities from the 19th century to the present.