Кіріспе
Стэнфорд университетінің GCEP: Өзгеріп жатқан әлем үшін тұрақты энергия шешімдерін дамытуда.
Стэнфорд университетінің Глобалды климат және энергия жобасы (GCEP) «осы ғасырдың ең маңызды міндеттерінің біріне – өсіп келе жатқан әлем халқының өзгеріп жатқан қажеттіліктерін қоршаған ортаны сақтай отырып энергиямен қамтамасыз етуге – жаңа шешімдер табуға ұмтылады». Оны ExxonMobil, General Electric, Schlumberger және Toyota сияқты төрт ірі компания қолдайды. «Үлкен міндет» тақырыбы аясында жоба жаһандық жылынумен байланысты, болашақта энергия дамыту арқылы парниктік газдар шығарындыларын азайту қажеттілігін анықтайды.
The Global Climate and Energy Project (GCEP) at Stanford University, "seeks new solutions to one of the grand challenges of this century: supplying energy to meet the changing needs of a growing world population in a way that protects the environment." It has the support of four major companies ExxonMobil, General Electric, Schlumberger, and Toyota. Under the heading "Grand Challenge", it identifies a global warming related need to reduce greenhouse gas emissions through future energy development.
Нысаналы мақсаттар
1. Төмен шығарындылы, жоғары тиімділіктегі энергия технологиялары саласындағы перспективті зерттеу мүмкіндіктерін анықтау. 2. Аталған жаңа технологияларды жоба шеңберінде кеңінен қолдануға кедергі келтіретін факторларды анықтау. 3. Осы кедергілерді жоюға және осы технологиялардың кең ауқымды қолданылуына негіз болатын зерттеулер жүргізу. 4. Зерттеу нәтижелерін ғылым және техника қауымдастығы, бұқаралық ақпарат құралдары, бизнес, үкімет және потенциалды қолданушылар сияқты кең аудиториямен бөлісу.
Ғылыми зерттеулер шолу
Стэнфорд университетінің 200-ден астам профессоры осы бағдарламаға қатысуда. Студенттер, техниктер және қолдағы жұмыстарға тікелей қатысатын басқа да мамандармен бірге Стэнфордтың жаһандық климат және энергия жобасы жаңартылатын энергия, қазба және ядролық энергия, энергия сақтау, электр желілерін жаңғырту және олардың қоршаған ортаға тигізетін әсері сияқты дәстүрлі мәселелерге назар аударады. Бірнеше жеке зерттеу жобалары жүргізілуде, бірақ олардың барлығының ортақ мақсаты – парниктік газдар мен көміртегі шығарылымдарын төмендетуге бағытталған жаңа технологияларды әзірлеу.
Түнгі радиациялық салқындату: ғаламның қараңғылығын жинау
Түнде пайдалану үшін электр энергиясын өндіретін құрылғы жасалды, ол жылуды сыртқы ғарышқа таратуға мүмкіндік берді. Бұл жоба Стэнфордтың үздік жобаларының бірі деп танылды, себебі ол Жер мен ғарыш арасындағы айқын температуралық айырмашылықты ашты. Бұл, электр қуаты немесе батареялық технологияны қолданбай, түнде жарық шығаруға жағдай жасады.
Жоғары белсенділіктегі электрокатализаторларды жасау үшін электрондық құрылымдарды электрохимиялық реттеу
Жоба металл катализаторларын арзан бағамен қолдану және суды оттегі мен таза күйетін сутек отынына бөлу мақсатында жасалды. Зерттеу жұмысы сутек өндірісін арттыру үшін литийді пайдалану арқылы жүргізілді. Бұл бірнеше каталитикалық материалдар мен қолданбалы физиканы пайдалану арқылы белсенді электрокатализаторларға айналдыру үшін электрондық құрылымдарды реттеудің ортақ мақсатына жету үшін жасалды.
Жобаның 10 жылдығы
10 жылдан кейін Стэнфордтың жаһандық климаттық энергия жобасы Стэнфордтың ішкі зерттеулеріндегі 80 зерттеу бағдарламасын қолдауға көмектесті және оны әлемнің тағы 38 жеріне кеңейтті. Бағдарламаның табыстылығының бір мысалы – 2007 жылы Калтех ғалымы Натан Льюис, Гарри Грей және Гарри Атвотердің жасаған жасанды фотосинтез жөніндегі бірлескен орталығының зерттеуі. Бұл жасанды күн энергиясын пайдаланатын технологияны дамытуға жасалған қадам болды. Стэнфорд университетінің президенті Джон Хеннесси: «Біз тоқтап, энергия университет үшін өте маңызды зерттеу тақырыбына айналатынын түсіндік. GCEP осы процестің бастауы болды, Стэнфорд – үлкен қиындықтарды қабылдау идеясы ғана емес, күтілетін орын» деді.
Энергия саласындағы инновациялық зерттеулерге 9,3 млн доллар бөлу
GCEP 9,3 миллион долларлық энергияны дамытуға бағытталған ғылыми-зерттеу жобасын жеңіп алды, ол алты жаңа зерттеу жобасы арқылы жүзеге асырылады. Стэнфорд университетімен қатар, тағы төрт университет осы энергия жобасының табысты дамуына атсалысуда. Стэнфорд университетінің энергетикалық ресурстар профессоры Салли Бенсон: «Бұл алты жоба болашақта біздің жаһандық энергетикалық жүйемізді өзгерте алатын маңызды өзгерістерге ұшыратады» деді.