Кіріспе

Электроника компоненті. Дыбыс шығарушы сымдары динамиктер мен аудио күшейткіштер арасындағы электр байланысын жасау үшін қолданылады. Қазіргі заманғы динамик сымдары екі немесе одан көп электр өткізгіштерден тұрады, олар жеке-жеке пластикпен (мысалы, ПВХ, ПЭ немесе тефлон) немесе сирек резеңкемен оқшауланған. Екі сым электрлік тұрғыдан бірдей, бірақ дұрыс аудио сигнал полярлығын анықтау үшін маркаланады. Көбінесе динамик сымдары "цип-корд" түрінде келеді. Дыбыс шығарушы сымның тасымалдайтын сигналына тигізетін әсері аудиофилдер мен жоғары сапалы дыбыс әлемінде көп талқыланған мәселе. Осы мәселелер бойынша көптеген жарнамалық шарттардың дұрыстығын тәжірибелі инженерлер жоққа шығарып, динамик сымының ең маңызды сипаттамасы – қарапайым электр кедергісі екенін айтады.

Тарих

Алғашқы динамик кабельдері әдетте мата таспасымен, балауыз қағазымен немесе резеңкемен оқшауланған көп толақты мыс сымнан жасалған. Портативті қолдану үшін механикалық тұрақтандыру мақсатында жұптап бұралған қарапайым шам сымдары қолданылды. Кабельдер көбінесе бір жағынан дәнекерленіп бекітілген. Басқа қосылым түрлері – байлау тіректері, терминалдар және қысқыш қосылыстарға арналған лопаткалы ұшқыштар. 1920 және 30-жылдары екі өткізгішті, 6.35 мм ұзындықтағы телефондық штепсельдер ыңғайлы қосылым ретінде қолданыла бастады. Кейбір алғашқы динамик кабельдерінің конструкциясында динамиктегі электромагнитті қуатпен қамтамасыз ету үшін түзетілген тұрақты токқа арналған қосымша сым жұбы болған. Бүгінгі таңда барлық динамиктерде тұрақты магниттер қолданылады, бұл практика 1940-1950 жылдары электромагниттік динамиктерді ығыстырды.

Түсіндірме

Дауыс беруші сым – электрлік импедансы Z арқылы сипатталатын пассивті электрлік компонент. Импедансты оның жұмысын анықтайтын үш қасиетке бөлуге болады: импеданстың нақты бөлігі, яғни кедергі, және импеданстың жорамал компоненті: сыйымдылық немесе индуктивтілік. Идеалды дауыс беруші сымда кедергі, сыйымдылық немесе индуктивтілік болмайды. Сымның қысқарақ және жуандығырақ болуы кедергісін төмендетеді, себебі сымның электрлік кедергісі оның ұзындығына пропорционалды және көлденең қима ауданына кері пропорционалды (суперөткіштерден басқа). Сымның кедергісі оның жұмысына ең көп әсер етеді. Алюминий немесе мыс қаптамалы алюминий сым үшін, осы талапты қолдау үшін 14 калибрлі немесе одан да жуан кабель қажет, себебі олардың кедергілігі жоғары.

Сым материалдары

Динамик сымдары үшін мыс немесе мыс жалатылған алюминийдің (CCA) қолданылуы көбінесе кең таралған. Мыс, көптеген басқа қолайлы материалдармен салыстырғанда төмен кедергіге ие. CCA арзан және жеңіл, бірақ кедергісі біршама жоғары (шамамен екі AWG нөмірі үлкен мысқа тең). Мыс пен алюминийдің екеуі де тотығады, бірақ мыстың оксидтері тоқ өткізгіш, ал алюминийдің оксидтері оқшаулағыш. Сонымен қатар, бірнеше сапада сатылатын оттегісіз мыс (OFC) та ұсынылады. Әртүрлі сапалары жақсы өткізгіштікке және беріктікке ие деп жарнамаланады, бірақ олар аудио қолданыстарында айтарлықтай артықшылық бермейді. Сондықтан, шамамен 10 футқа дейінгі (жалпы 20 фут сым) жүгіруде естілетін жиілік диапазонында индуктивтік жоғалту 1%-дан кем болады (10 фут * 0,2 мкГн/фут = 2,0 мкГн, бұл жоғарыда көрсетілген 2 мкГн шегіне тең немесе одан төмен). Кейбір премиум динамик кабельдері жоғары сыйымдылық бағасына индуктивтіліктің төмендеуімен ерекшеленеді; 0,02-0,05 мкГн/фут мөлшері әдеттегідей, ең нашар жағдайда 40 футқа дейінгі жүгіруде индуктивтік жоғалту 1%-дан кем болады (40 фут * 0,05 мкГн/фут = 2,0 мкГн).

Тері әсері

Аудиокабельдердегі беттік эффект – жоғары жиілікті сигналдардың өткізгіштің ортасынан гөрі бетімен көбірек жүруге бейімділігі, өткізгіштің ішінде бос металл құбыр болғандай. Нарықтағы жарнамалық мәлімдемелерге қарамастан, динамиктерге немесе басқа аудиосигналдарға арналған қалыпты, арзан кабельдерде беттік эффект естілмейтін және сондықтан маңызды емес әсер етеді. 20 000 Гц жиілікті сигналдар үшін кедергінің артуы 3%-дан төмен, үй стереожүйесі үшін бірнеше миллиомға тең; бұл елеусіз және естілмейтін деңгейдегі әлсірету.

Аяқтаулар

Дыбыс шығару сымының қосылымдары динамик сымын күшейткіштерге де, динамиктерге де қосуды жеңілдетеді. Қосылым түрлеріне тістелген немесе қысылған штырғы немесе лопата тәрізді ұштар, бананша қосылыстар және 2 штырлы DIN ұялары жатады. Neutrik (атап айтқанда, Speakon) компаниясының коммерциялық динамик сымының бірнеше артықшылығы бар: ол оңай тартылмайды, қосылғанда немесе ажыратылғанда толық байланыс жасамайды (1/4 дұрыстар мен ұяларында мұндай жағдай болады) және кейбір түрлерінде бірнеше тізбектер бар. Нақты электрлік байланыс түрі (яғни, қосылым) сымның екі басындағы құрылғылардағы ұялармен анықталады. Кейбір қосылымдар алтынмен қапталған. Көптеген динамиктер мен электрондық құрылғыларда икемді бес жолды бекіткіштер бар, оларды бос немесе тістелген сымдар мен штырғылар немесе серпімді бананша қосылыстарды (бекіткіштің сыртқы бетіндегі тесіктен) қабылдау үшін бұрауға немесе серіппемен ұстауға болады.

Сапа туралы пікірталас

Аудиофилдер арасында жоғары сападағы кабельдердің аудиожүйеге тигізетін әсері талқыланып жүр. Пікірталас негізінен өзгерістерді естіп білу мүмкіндігіне байланысты. Кейбір динамик кабельдерін сатушылар дизайнының немесе экзотикалық материалдардың арқасында дыбыстың жақсаратынын мәлімдейді, бірақ күмәнданғандар қуат күшейткіштен динамиктердің қосылым тіректеріне дейінгі бірнеше метрлік кабельдің, көптеген динамиктердегі күрделі кроссовер тізбектерінің және әсіресе динамик драйверлерінің дауыс орамдарындағы бірнеше метрлік жіңішке сымдардың әсерінен көп әсер ете алмайды деп санайды. Жоғары сапалы дыбыс сапасын дәлелдеу үшін көптеген жоғары сапалы динамик кабельдерін сатушылар тері әсері, сипаттамалық кедергі немесе резонанс сияқты электрлік қасиеттерді келтіреді – бұл қасиеттер көбінесе тұтынушыларға түсініксіз. Бұл қасиеттердің ешқайсысы аудио жиіліктерінде өлшенетін әсерге ие емес, бірақ радио жиіліктерінде маңызды. Салалық сарапшылар дыбыс жүйелерін өлшеу және тыңдаушылардың қос соқыр ABX сынақтары арқылы жоғары сапа туралы талаптарды жоққа шығарды. Дегенмен, динамик кабельдерінің жалпы кедергісі тым жоғары болмауы керек деген келісім бар. Қабылданған ереже бойынша, кабельдің кедергісі тұтас тізбектің 5% -ынан аспауы керек. Белгілі бір материал үшін кедергі ұзындығы мен қалыңдығына (әсіресе ұзындығының көлденең қимасына қатынасына) байланысты. Сондықтан, төмен кедергілі динамиктерге төмен кедергілі кабельдер қажет. Егер 5% ережесі орындалса, қалың кабель ешқандай жақсартуды қамтамасыз етпейді. Роджер Расселл – бұрынғы McIntosh Labs инженері және динамиктер дизайнері – өзінің «Speaker Wire – A History» онлайн эссесінде қымбат динамик кабельдері брендтерінің маркетингі тұтынушыларды қалай жаңылыстыратынын сипаттайды. Ол былай деп жазады: «Индустрия қазір [кабель] кедергісі мен дыбыстың сапасы енді мәселе емес, дегенмен дыбыстық талаптар әлі де қойылуы мүмкін. Бұл өнімдерді сату стратегиясының бір бөлігі – бірегей және қымбат заттармен басқаларды таң қалдыруға тырысатындарға үндеу».