Университеттердегі факультеттердің құрылымы мен тарихы
Faculty (division)
Университеттердегі факультеттер: пәндік бөлімдер, колледждер, мектептер туралы ақпарат. Орта ғасырдағы факультеттердің тарихы мен құрамы. Білім беру терминологиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәндік сала бойынша университет бөлінісі. Факультет – университет немесе колледж ішіндегі бір пәндік саланы немесе өзара байланысты пәндік салалар тобын қамтитын, сондай-ақ білім деңгейімен (мысалы, бакалавриат) шектелетін бөлімше. Солтүстік Америкада академиялық бөлімдер кейде колледждер, мектептер немесе кафедралар деп аталады, ал университеттер терминологияны әртүрлі қолдануы мүмкін, мысалы, Гарвард университетінде Өнер және ғылымдар факультеті мен Заң мектебі бар.
Division of a university by subject area
A faculty is a division within a university or college comprising one subject area or a group of related subject areas, possibly also delimited by level (e. g. undergraduate). In North America, academic divisions are sometimes titled colleges, schools, or departments, with universities occasionally using a mixture of terminology, e. g., Harvard University has a Faculty of Arts and Sciences and a Law School.
Тарих
Ортағасырлық Болонья университеті, Еуропадағы көптеген ортағасырлық университеттер үшін үлгі болған, төрт факультеттен тұрды: студенттер Өнер факультетінде білім ала бастады, одан кейін түлектер Теология, Заң және Медицина жоғары факультеттерінде оқуларын жалғастыра алды. Бұл төрт факультетті құру құқығы ортағасырлық университеттердің жарғыларының бір бөлігі болды, бірақ барлық университеттер оны іс жүзінде іске асыра алмады. Өнер факультеті өз атын жеті либералдық өнерден алды: тривиум (грамматика, риторика, диалектика) және квадривиум (арифметика, музыка, геометрия және астрономия). Немец, скандинавиялық, славян және олармен байланысты университеттерде бұл факультет көбінесе Философия факультеті деп аталды. Магистр өнері (Магистр) дәрежесі Өнер факультетінен, ал философия докторы (доктор) дәрежесі Философия факультетінен, яғни осы факультеттің неміс тіліндегі атауынан шыққан. Бұл факультет Өнер немесе Философия факультеті деп аталғанына қарамастан, жалпы және негізгі маңызы бар пәндерді оқытты. Жоғары Заң және Медицина факультеттері, бүгінгідей, мамандықтар үшін қажетті арнайы білім беруге бағытталған. Теология факультеті ең беделді және алғашқы 500 жылда ең сирек кездесетін факультет болды, және әдетте папалар оны бақылауға тырысты. Дін қызметкерлері үшін кәсіби білім беру болғанымен, теология (Ағарту дәуіріне дейін) университеттерде «Ғылымдар патшайымы» деп аталатын соңғы пән ретінде қарастырылып, басқа факультеттерге үлгі болды. Қазіргі заманғы университеттерде факультеттердің саны көбінесе дәстүрлі төрт факультеттің бөлінуі арқылы, сондай-ақ бастапқыда кәсіптік мектептерде, мысалы, инженерлік немесе ауыл шаруашылығы салаларында дамыған академиялық пәндерді қабылдау арқылы көбейді.
The medieval University of Bologna, which served as a model for most of the later medieval universities in Europe, had four faculties: students began at the Faculty of Arts, graduates from which could then continue at the higher Faculties of Theology, Law, and Medicine. The privilege to establish these four faculties was usually part of medieval universities' charters, but not every university could do so in practice. The Faculty of Arts took its name from the seven liberal arts: the trivium (grammar, rhetoric, dialectics) and the quadrivium (arithmetic, music, geometry and astronomy). In German, Scandinavian, Slavic and related universities, it would more often be called the Faculty of Philosophy. The degree of Magister Artium (Master of Arts) derives its name from the Faculty of Arts, while the degree of Doctor Philosophiae (Doctor of Philosophy) derives its name from the Faculty of Philosophy, German name of the same faculty. Whether called Faculty of Arts or Faculty of Philosophy, it taught a range of subjects with general and fundamental applicability. The higher Faculty of Law and Faculty of Medicine were intended, much like today, for specialized education required for professions. The Faculty of Theology was the most prestigious, as well as least common in the first 500 years—and generally one that popes sought most to control. Although also a professional education for clergy, theology (until the Enlightenment) was also seen as the ultimate subject at universities, named "The Queen of the Sciences", and often set the example for the other faculties. The number of faculties has usually multiplied in modern universities, both through subdivisions of the traditional four faculties and through the absorption of academic disciplines that developed within originally vocational schools, in areas such as engineering or agriculture.
Өнер факультеті
Өнер факультеті – академиялық мақсаттар үшін дәстүрлі түрде «либералды өнер» деп жіктелетін салаларда (латын тілінен *liberalis* – «еркін адамға лайық» және *ars* – «өнер немесе қағидалы практика») оқытуды жүзеге асыратын университет бөлімшесі, әдетте шығармашылық өнер, жазу, философия және гуманитарлық ғылымдарды қамтиды. Ортағасырлық университеттердің оқыту ұйымдарының дәстүрлі бөлімшесі (қалғандары – құқық, медицина және теология), Өнер факультеті ең төмен дәрежелі, бірақ ең ірі факультет болды (жоғары факультеттерге тек Өнер факультетінің түлектері қабылданатын). «Өнер» орнына бұл факультеттің аты көбінесе «Философия» болып қойылған. Бүгінгі күні гуманитарлық ғылымдарды оқытатын факультеттер үшін бұл атау әлі де жиі қолданылады (мысалы,).
A Faculty of Arts is a university division teaching in areas traditionally classified as "liberal arts" for academic purposes (from Latin liberalis, "worthy of a free person", and ars, "art or principled practice"), generally including creative arts, writing, philosophy, and humanities. A traditional division of the teaching bodies of medieval universities (the others being Law, Medicine and Theology), the Faculty of Arts was the lowest in rank but also the largest (the higher faculties admitted only Arts graduates). Instead of "Arts", this faculty often had the name "Philosophy". Nowadays this is still a common name for faculties teaching humanities (e. g.,) [[:no:Det filosofiske fakultet, ).