Кіріспе

Античит бағдарламалық жасақтамасы

Valve Anti Cheat (VAC) – Valve компаниясы Steam платформасының бір бөлігі ретінде әзірленген античит құралы, алғаш рет 2002 жылы Counter Strike ойынымен бірге шығарылды. Егер бағдарлама ойыншының жүйесінде алдау құралын анықтаса, ол оны болашақта, мүмкін анықталғаннан кейін бірнеше күн немесе апталар өткен соң жабады.

Тарих

2001 жылы Even Balance Inc., Counter Strike және Half Life модарын үшін жасалған PunkBuster анти-чит бағдарламасын әзірлеушілер, Valve тарапынан қолдау болмағандықтан, ойындарды қолдауды тоқтатты. Valve сондай-ақ технологияны тікелей өз ойындарына енгізу туралы бизнес ұсыныстарын қабылдамады. Valve 2001 жылы алаяқтыққа қарсы «ұзақ мерзімді шешім» бойынша жұмыс істей бастады. VAC-тің алғашқы нұсқасы 2002 жылы Counter Strike ойынымен бірге шықты. Бұл алғашқы нұсқада жүйе ойыншыларды тек 24 сағатқа ғана тыйым салған. Тыйым салу мерзімі уақыт өте келе ұлғайтылды: ойыншылар 1 жыл және 5 жылға тыйым салынды, 2005 жылы VAC2 шыққанға дейін, содан кейін жаңа тыйымдар барлығына дерлік тұрақты болды. VAC2 2005 жылдың ақпан айында жарияланды және келесі айда бета-тестілеу басталды. 2006 жылдың 17 қарашасында «жаңа [VAC] технологиясы» өткен аптада 10 000-нан астам алаяқтық әрекетті анықтағаны туралы хабарланды. 2002 жылы алғашқы сынақ кезеңінде Half Life Dedicated Server пошталық тізімдері арқылы бағдарлама туралы бірқатар ақпарат жарияланды. Ол «OGC's OpenGl Hack» нұсқаларын, OpenGL читтерін, сондай-ақ CD кілтін өзгертуді де алаяқтық ретінде анықтай алады. Анықталған алаяқтар туралы ақпарат IP-адресі 205.158.143.67, 27013 портында орналасқан тыйым салу тізімі серверіне жіберіледі, кейіннен ол 27011 портына өзгертілді. Сондай-ақ «бас тыйым салу тізімі» сервері де бар. VAC анықтаған RAM/аппараттық қателер ойыншыны серверден шығарып жіберуі мүмкін, бірақ оны тыйым салмайды. Эрик Смит және Ник Шаффнер ойын әкімшілерімен байланыс жасаған алғашқы адамдар болды. 2010 жылдың ақпан айында VAC командасы Steam-нің бас инженері Джон Кук пен оның 16 инженерден тұратын командасынан құралды. 2010 жылдың шілдесінде Valve-ден ағып шыққан ақпаратты пайдаланып, Team Fortress 2 ойынындағы сирек кездесетін «Алтын кілт» деп аталатын қаруды табу мүмкіндігін арттырған бірнеше ойыншы VAC жүйесінен тыйым салынды. Сол айда Call of Duty: Modern Warfare 2 ойынының шамамен 12 000 иесі Steam ойынға жүктелгеннен кейін дискідегі DLL файлын жаңартқанда, жалған оң нәтиже анықталды және тыйым салынды. Бұл тыйымдар алынып тасталды, ал зардап шеккендерге тегін «Left 4 Dead 2» ойыны немесе сыйлыққа беруге арналған қосымша дана берілді. 2014 жылдың ақпан айында жүйе пайдаланушылардың кірген веб-сайттарын DNS кэшін қарау арқылы бақылап отырады деген қауесет тарады. Гейб Ньюэлл Reddit арқылы жауап беріп, тексерудің мақсаты ядролық деңгейдегі читтерді анықтау үшін қосымша шара ретінде әрекет ету екенін және бұл тексеруге алынған клиенттердің 0,1% -дан азына әсер еткенін, нәтижесінде 570 тыйым салынғанын түсіндірді. 2016 жылдың мамыр айынан бастап жүйе бір телефон нөмірімен тіркелген тіркелгілерді тыйым сала бастады. Сонымен қатар, тыйым салынған кезде есептік жазбада қолданылған телефон нөмірін үш ай бойы басқа есептік жазбаларға қайта тіркеуге болмайды. Жүйе 2016 жылдың мамырына дейін Team Fortress 2 үшін танымал LMAOBOX чит бағдарламасын анықтамағаны үшін сынға ұшырады, бұл тыйым салулардың толқынына әкелді. 2017 жылдың ақпан айында Valve Counter Strike: Global Offensive ойынында читтерді анықтау үшін машиналық оқыту әдісін енгізу жоспарларын жариялады және жүйенің бастапқы нұсқасы қазірдің өзінде «Overwatch» жүйесі арқылы ойыншыларды қолмен тексеру үшін автоматты түрде белгілейтін болды. 2018 жылдың наурызында Valve ойын әзірлеушілер конференциясында өткен баяндамада машиналық оқытуға негізделген осы әдісті жариялады, оны VACNet деп атады. 2023 жылдың қазанында AMD графикалық карталарын пайдаланушылардың кейбіреулері Counter Strike 2 ойынына қатысуға тыйым салынды, өйткені AMD драйвер жаңартуы арқылы «Anti Lag+» функциясын қосты, бұл ойын белгілі бір DLL функцияларын бұзатын чит ретінде анықтады. AMD кейін драйвер жаңартуын кері қайтарып алды және Valve зардап шеккен барлық пайдаланушыларды тыйым салудан босатуға уәде берді.

Дизайн

Valve бағдарламалық жасақтаманы сирек талқылайды, себебі ол алдаушыларға жаңа код жазуға немесе әлеуметтік инженерия қолдануға көмектесуі мүмкін. Steam бас инженері Джон Куктың айтуынша, анти-чит бағдарламасының өзін бұзудан қорғау үшін "Бағдарлама үнемі жаңартылып, қажеттілікке қарай серверлерге шағын бөліктермен жіберіледі, сондықтан хакерлер кез келген уақытта оның шағын бөлігін ғана көре алады. Осылайша, олар оның жекелеген бөліктерін айналып өтуі мүмкін, бірақ оның барлығын бұзуға ере ала алмайды". Есептік жазба сол ойынның "VAC Secure" серверлерінен мәңгілікке тоқтатылады, сондай-ақ бірдей ойын қозғалтқышын пайдаланатын басқа ойындардан да (мысалы, Valve-тың Source ойындары, GoldSrc ойындары, Unreal Engine ойындары) тоқтатылуы мүмкін. Valve қай алдау түрін анықтағанын ешқашан жарияламайды. Ойыншылар жүйенің алдаушыларды тоқтатуға апталар немесе айлар бойы уақыт жұмсайтынына сын айтады. Белгіленген есептік жазбалардың көп саны "толқындарда" немесе "VAC толқындары" арқылы да тоқтатылуы мүмкін.

Әлеуметтік әсері

Пайдаланушының Steam профилі сондай-ақ "ban(s) on record" белгісімен белгіленеді, ол жалпыға көрінетін және тыйым салынған тіркелгінің көріну параметріне қарамастан, жасыруға болмайды. 2011 жылдың сәуір және қазан аралығында тыйым салынған 43 465 пайдаланушының талдауы көрсеткендей, егер пайдаланушының VAC тыйым салынған достары көп болса, оның өзі де болашақта VAC тыйым салынған болу ықтималдығы артады. Тыйым салынғаннан кейін олар көбірек достарын жоғалтты, құпиялылық параметрлерін арттыруға бейімді болды және тыйым салынбаған ойыншыларға қарағанда VAC тыйым салынған достары көбірек болды. Тыйым салынған ойыншылар кейде "VACation"-ға кеткен деп те айтылады. Ол бастапқыда алдау қолданбағанын жоққа шығарды, себебі "оның бір досы оның smurfing аккаунтында ойнаған, ал электрондық поштасы оның негізгі аккаунтына байланысқан" деді. Бірақ 2015 жылы ол алдау қолданғанын мойындады. Ховик "KQLY" Товмассян, Саймон "smn" Бек және Гордон "SF" Гири DreamHack Winter 2014 турниріне қатысу алдында тыйым салынды. ESEA лигасы бұл тыйымдар Valve компаниясымен тікелей жұмыс істеу нәтижесі екенін мәлімдеді. Саймон "smn" Бек және Ховик "KQLY" Товмассян екеуі де алдау қолданғанын мойындады. 2020 жылдың наурызында Элиас "Jamppi" Ольконен Valve компаниясына қарсы сотқа шағымданып, өмір бойына VAC тыйым салу оның киберспорттық мансабына кері әсер еткенін, әсіресе Valve санкциялаған ірі турнирлерде ойнау мүмкіндігінен айырылғанын, соның салдарынан OG киберспорт командасына қосылуына кедергі келтіргенін айтты. Сот талабында кәмелетке толмаған адамға, әсіресе өз жағдайын бірінші болып баяндау мүмкіндігі болмаған жағдайда, VAC-тен өмір бойына тыйым салудың орынсыз екендігі көрсетілген. Кейбір пайдаланушылар VAC тыйымдарын жинауға тырысты, бірақ бұл ақырында Valve пайдаланушы профилінде көрсетілетін VAC тыйым туралы хабарламаны жаңарту арқылы азайтылды, енді нақты VAC тыйымдарының санының орнына "Рекордта бірнеше VAC тыйымдары бар" деп көрсетіледі.