Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нундах (бұрын German Station деп аталған) - Австралияның Квинсленд штатындағы Брисбен қаласының орталыққа жақын орналасқан ауданы. Оның құрамында Тумбул шағын ауданы бар. 2021 жылы Нундахтың халқы 12 141 адамды құрады. Бұл аймақ бастапқыда жұмысшы табының тұрағы ретінде қарастырылған, бірақ соңғы жылдары жаңаруға ұшырады, қазірде дәстүрлі жұмысшылардың үйлері мен заманауи көпқабатты үйлердің үйлесімін ұсынады. Ол Centro сауда орталығына жақын орналасқан.
Nundah (previously called German Station) is an inner suburb in the City of Brisbane, Queensland, Australia. It contains the neighbourhood of Toombul. In the , Nundah had a population of 12,141 people. Originally considered a working class suburb, the area has become gentrified in recent years, and today features a mix of traditional worker's cottages and modern high density apartment blocks. It is close to the Centro Shopping Centre.
География
Нундах – аралас тығыздықтағы тұрғын үйлерден тұратын маң, сонымен қатар жеңіл өнеркәсіп пен Sandgate Road көшесінде шоғырланған коммерциялық сауда аймағы бар. Ол Клейфилд, Нортгейт және Уэвелл Хайтс маңдарымен шектеседі және солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа дейін созылатын үлкен қыратпен ерекшеленеді. "Нундах ауылы" сауда ауданы мен Нундах мемлекеттік мектебі осы қыратта орналасқан, ал Джордж Бриджес туннелі Sandgate Road көшесі бойында оны екіге бөледі. Солтүстік жағалау темір жолы Клейфилдтен оңтүстікке қарай кіріп, Нортгейтке солтүстікке қарай шығады. Маңда екі станция бар:
Nundah is a mixed density residential suburb, with some light industry and a commercial retail area concentrated on Sandgate Road. It is adjacent to the suburbs of Clayfield, Northgate and Wavell Heights, and is dominated by a large ridge that runs from the northwest to the southeast. The "Nundah Village" shopping district and Nundah State School are on this ridge, while the George Bridges Tunnel bisects it along Sandgate Road. The North Coast railway line passes through the suburb entering from Clayfield to the south and exiting to Northgate to the north. The suburb is served by two stations:
Оңтүстіктегі Томбул темір жол станциясы
Солтүстіктегі Нундах темір жол станциясы
Нундахтағы бірнеше нысандар осы жердің атына байланысты аталған, оның ішінде Томбул сауда орталығы, Томбул автобус аялдамасы және Томбул темір жол станциясы. Шульц каналы Нундах арқылы өтеді және Томбул сауда орталығының автотұрағын екіге бөледі. Автотұрақ төменде орналасқандықтан, дауылды маусымда су тасқынына жиі ұшырайды – көбінесе сауда орталығындағы сақтықсыз сатып алушылардың машиналарын және Мелтон жолындағы көпірден өтуге тырысатындардың көліктерін алып кетеді. Каналдың құйылысы орташа деңгейде танымал балық аулау орны болып табылады. Сион төбесі 1838 жылы неміс моравиялық миссионерлердің құрметіне Сион (Иерусалим) деп аталған.
Toombul railway station in the south of the suburb Nundah railway station in the north of the suburb Various facilities in Nundah are named after this locality, including Toombul Shopping Centre, Toombul bus interchange and Toombul railway station. Schulz Canal runs through Nundah, bisecting the Toombul Shopping Centre Carpark. The low elevation of the carpark makes it particularly susceptible to flash flooding during peak storm seasons – often claiming the cars of unwary shoppers inside the centre and those attempting to cross the Melton Road bridge. The estuary of the canal is a moderately popular recreational fishing spot. Zion Hill is at , and was named after Zion (Jerusalem) by the German Moravian missionaries of 1838, .
Түпкүлгілік тарихы
Солтүстік Брисбеннің көп бөлігі сияқты, Нундах аймағы да Туррбул тайпасының билігінде болған. Аймақта бірнеше бора сақиналары болған, бұл Еуропалықтар келгенге дейін аборигендердің Нундах аймағында тығыз қоныстанғанын көрсетеді.
Like most of Northern Brisbane, the area around Nundah was dominated by the Turrbul tribe. There were a number of bora rings in the area, indicating that the Nundah area was densely populated by Aboriginal people before European settlers arrived.
Германия миссиясы
Бұл аймақтағы тұңғыш тұрақты еуропалық қоныс 1838 жылы неміс моравия миссионерлері құрған миссионерлік мекеме болды. Олар бұл жерді бастапқыда "Сион" деп атады, кейін "Неміс станциясы" деп аталды. 1843 жылы саяхатшы доктор Людвиг Лейххардт бұл аймаққа сапар шегіп, миссияны жоғары бағалады, бірақ оған қарамастан миссияның табысы шектеулі болды және 1846 жылы отаршылдық үкіметтің бұйрығымен жабылды. Бұл Брисбен мен Сэндгейт арасындағы шамамен ортасы болғандықтан, танымал тоқтау орнына айналды. Алғашқы қонақ үй "Кедрон" деп аталды, бірақ үшінші және ең ұзақ жұмыс істеген қонақ үй "Кедрон Брук" деп аталды және ол Фреда Бедж атымен аталатын Бедж көшесінің (қазіргі Бедж көшесі, Квинсленд университетінің Әйелдер колледжінің алғашқы директоры) қасында, меншігінің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Мейрамхана бизнесінің табысынан рухтанған Джордж Бриджес басқа да коммерциялық мүмкіндіктерді іздеді. Ол сол кезде Сэндгейт жолының өзінің меншігінің оңтүстік-батыс бұрышынан (Бакленд жолы бойымен) қисық жолмен өтетінін байқады, бұл көліктерді Донкин төбесінен өтуге мәжбүр етті. Сондықтан ол меншігінің оңтүстік-батыс бұрышы арқылы төбені айналып өтетін қысқа жол жасады, бұл саяхатшылар үшін өте ыңғайлы болды. Бұл Джордж Бриджеске Sandgate Road-тың бұл жаңа бейресми бөлігінде жер учаскелерін коммерциялық кәсіпорындарға сатуға мүмкіндік берді, олар саяхатшылар мен жергілікті шаруаларға қызмет көрсетті. Бұл бейресми қысқа жол бүгінгі Нундах ауылының сауда көшесіне айналды және ақырында Sandgate Road-тың ресми бағыты болды. 1872 жыл шамасында Джордж пен оның әйелі Мэри Берпенгариге зейнетке шығып, ауыл дамыған сайын "Неміс станциясы" жерлерін сатуға кірісті.
The first permanent European settlement in the area was a mission built in 1838 by German Moravian missionaries, under the guidance of Reverend Carl Wilhelm Schmidt and later Reverend Christoph Eipper with the aim of bringing Christianity to the local Aboriginal people. They first called the area "Zion", It later became "German Station". The explorer Dr. Ludwig Leichhardt visited the area in 1843, and spoke very highly of the mission, but despite this the mission met with limited success and was closed at the behest of the colonial government in 1846. which became a popular stop being roughly halfway between Brisbane and Sandgate. The first hotel was called the Kedron Hotel but the third and longest running hotel was known as the Kedron Brook Hotel and was located alongside Sandgate Road (now Bage Street, named after Freda Bage, first principal of The Women's College, University of Queensland) on the SW corner of his property. Emboldened by the success of his hotel ventures, George Bridges looked for other commercial opportunities. He observed that Sandgate Road at that time did a dog leg around the SW corner of his property (along Buckland Road) which forced traffic to travel up and over Donkin's Hill. So he created a short cut across the SW corner of his property that avoided the hill, which was much appreciated by the travellers, allowing George Bridges to sell off parcels of land along this new unofficial piece of Sandgate Road to commercial enterprises, which serviced both the travellers and the local farming community. This unofficial short cut grew into the Nundah Village shopping street that exists today and eventually became the official route of Sandgate Road. Around 1872, George and his wife Mary retired to Burpengary and began to progressively sell off the land of their German Station property as the village developed.
Нундах маңындағы ауданның құрылуы
1855 жылдың шілдесінде Германия станциясында діни конфессияға жатпайтын шағын ғибадатхана салуға тендер жарияланды. Шағын ғибадатхана 1855 жылдың 6 желтоқсанында христиан қызметтері үшін ашылды. 1859 жылдың ақпан айында баптистер шағын ғибадатхананы сатып алды; веслиандар бас тарту құқығына ие болды, бірақ оны сатып алмады. Баптистер өздерінің ашылу рәсімдерін 1859 жылдың 20 ақпанында өткізді. 1874 жылы ол Хендраға көшірілді, себебі Нундахтағы көптеген баптистер Хендра аймағына қоныс аударды. 1859 жылдың 24 сәуірінде веслиан қауымы жаңа салынған шағын ғибадатханасын ашты. Германия станциясы мемлекеттік мектебі 1865 жылдың 2 қазанында ашылды және 1895 жылы Нундах мемлекеттік мектебі деп қайта аталды. Германия станциясы 1880 жылдарға дейін ауыл шаруашылығы аймағы болып қала берді. 1881 жылы Квинсленд штатының үкіметі Джордж Бриджестің жерінен темір жол құрылысы үшін жер учаскесін сатып алды, ол Брисбен мен Сэндгейт қалаларын байланыстырды. Темір жол 1882 жылы ашылды және Брисбеннің солтүстік жағында қала маңындағы тұрғын үйлердің қарқынды құрылысына әкелді. Германия станциясының ауылы жұмысшы топтық отбасылар үшін қаладан тым алыс емес, қолайлы жер учаскелерінде арзан баспана табуға болатын жер ретінде танымал болды. Джордж Бриджес қалған жерін жаңа қала маңындағы тұрғын үйлерді салу үшін сатты. 1882 жылы Германия деп аталатын темір жол станциясы салынды (бастапқыда Джордж Бриджеске тиесілі жерде), өйткені станцияны Германия станциясы деп атауды қалаған. Алайда, темір жол станциясы ашылғаннан кейін алты апта өткен соң, оның атауы Нундах деп өзгертілді. Нундах атауы – юггера тілінің нұсқасы, ол су тобын білдіретін «нанда» деген сөзден шыққан. Бұл атау, мүмкін, жақын маңдағы Кедрон бұрқабындағы табиғи су көздеріне және бұрынғы қала маңындағы батпақты аймақтарға сілтеме жасайды. 1888 жылы пошта бөлімінің атауы да Нундах деп өзгертілді, бұл жаңа қала маңының қайта аталғанын білдірді. Алайда, Германия станциясы деген атау көп жылдар бойы сақталды. Газеттер мен жарнамаларда көп жылдар бойы Нундахқа «бұрын Германия станциясы» деген түсініктеме қосылып келді, содан кейін Нундах атауы толық қалыптасты. 1883 жылы Уильям Александр Джененс Бойд өзінің Итон дайындық мектебін Милтоннан (ол 1877 жылы құрылған) Нундахқа көшірді, онда ол 3000 фунт стерлингке жаңа ғимараттар салды. 1889 жылы Бойд отбасының балаларын интернатқа оқытуға мүмкіндік бермеген экономикалық қиындықтар салдарынан мектепті жабуға мәжбүр болды, бірақ ол 1891 жылы мектепті қайта ашты. Алайда, 1893 жылы Брисбендегі су тасқыны оны мектепті тұрақты түрде жабуға мәжбүр етті. 1893 жылдың маусым айында Қасиетті Адвент қоғамының әпкелері Етон Хаусты жетім қыздарға арналған интернат мектебін ашу үшін сатып алды. 1897 жылы жетімдер Ормистон Плейске көшірілді, ал Етон Хаусы қыздарға арналған жеке интернат мектебі болып қалды, ол Етон қыздар орта мектебі деп аталды. 1907 жылы мектеп Гамильтондағы Тоорак Хаусына, ал 1910 жылы Албион Хайтске (қазіргі Аскот) көшірілді, онда ол Сент Маргарет ағылшын қыздар мектебі ретінде танымал болды. 1907 жылы Санкт-Франциск ағылшын теологиялық колледжі Canon Tomlin басшылығымен Итон Хаусына көшіп келді. 1936 жылы теологиялық колледж Милтон қаласындағы Бишопсборнға көшірілді. 1937 жылдың маусым айына қарай Етон Хаусы бұзылу үшін сатылып, оның жері бөлінді, бірақ бұл учаске Бішоп көшесі, Бакленд жолы, Ванд көшесі және Олив көшесімен шектеседі деп есептеледі. Бойд жолы осы аймаққа алып келеді және бұл жерді құрған Бойдты еске алады. 1889 жылы Спринг-Хиллдегі Фортескью көшесіндегі баптист шіркеуі (1876 жылы салынған) Нундахқа (қазіргі 19 Чапел-стрит, .) көшірілді. Нундах баптист шіркеуі 1889 жылдың 9 маусымында ресми түрде ашылды. Шіркеу ғимараты әлі де бар, бірақ өзгертілген және енді баптист шіркеуіне тиесілі емес; оның кейінгі қолданыстарының бірі – қайта тірілудің ағылшын шіркеуі. 1900 жылы Эдвард Туфнеллдің (Брисбеннің бұрынғы ағылшын епискобы) жесірі Лора Туфнелл күйеуінің құрметіне жетімдер үйін құруға ақша берді. Бұл қаражат 230 Бакленд Роудтағы жерді сатып алуға жұмсалды. Туфнелл үйін Брисбеннің ағылшын епархиясы құрды және оны қасиетті Адвент әпкелері басқарды. Ол 1901 жылдың 6 ақпанында ашылып, 1993 жылы жабылды. 1909 жылы Нундахтағы Суррей көшесінде Квинслендтегі алғашқы қоғамдық тұрғын үй құрылысы жүргізілді. ХХ ғасырдың басында Нундах Сэндгейт жолындағы орналасқан жері, Брисбеннің ең көп жүретін артериялық жолдарының бірі және оған іргелес Нундах темір жол станциясының арқасында маңызды қала маңы орталығына айналды. Сэндгейт жолы мен жақын маңдағы көшелер дүкендермен, пабтармен, кинотеатрлармен және басқа да коммерциялық мекемелермен қапталған. Сент Джозеф әпкелері мен мектебі 1916 жылдың 16 қаңтарында Джеймс Духиг, Брисбеннің рим-католик архиепискобымен арнайы ашылды. Marston House және жер учаскесін Гарри Донкин сыйға берді. Сент Джозеф әпкелері бұл мектепті басқару үшін бұрынғы күні Сиднейден келді. Бұл архиепископ Джеймс О’Куинн 1879 жылы Мэри МакКиллоппен мектептерді басқару мәселесі бойынша туындаған даулар салдарынан осы тәртіпті өз епархиясынан кетуге бұйырғаннан кейін Брисбенге осы тәртіптің қайта оралуын білдірді. Тумбул округінің соғыс ескерткіші Квинсленд губернаторы Мэтью Нейтанның қатысуымен 1921 жылдың 12 қарашасында ашылды. Ескерткіш Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткендерді еске алады. Ол Нундах ескерткіш паркінде (бұрын Бакленд паркі деп белгілі болған) орналасқан. Нундах ескерткіш баптист шіркеуі 1923 жылы ашылды. Құрылыс 1923 жылдың сәуір айында 1923 жылдың 14 сәуір күні өткен тірек қаптамасымен басталды. Ол 1923 жылдың 4 тамызында ресми түрде ашылды. Онда Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болған жауынгерлерді еске алу үшін бес ескерткіш терезесі бар. Ол 1889 жылғы шіркеудің батыс жағында салынды. 1923 жылдың қараша және желтоқсан айларында «10 тамаша учаске» Isles, Love & Co. Limited аукциондық компаниясымен 1923 жылдың 1 желтоқсанында аукционға шығарылды. Бұл учаске Сэндгейт жолынан батысқа, Лондон көшесінен шығысқа және Нортгейт жолынан солтүстікке шектеледі. 1926 жылы Джордж Уолкер Нундахтың басталуын белгілейтін ескерткіш салуды ұсынды, ол Квинсленд губернаторы сэр Лесли Орм Уилсонның қатысуымен 1938 жылдың 23 сәуірінде Бірінші еркін қоныс көшпенділерінің жүз жылдығын тойлау аясында ашылды. Бұл Бірінші еркін қоныс көшпенділерінің ескерткіші Квинсленд мұра тізіміне енгізілген. 1937 жылдың 5 маусым күні Колледж эстейт тұрғын үй учаскесі Камерон Бразерс аукциондық компаниясымен аукционға шығарылды. Ол «Нундахтағы ең жақсы жерде орналасқан 54 керемет тұрғын үй учаскесі» деп сипатталды. Mount St Joseph қыздарға арналған интернат және күндізгі мектебі 1953 жылы ашылды. Оны Сент Джозеф әпкелері басқарды. 1964 жылы ол Corpus Christi колледжі деп қайта аталды. Сент-Джордж ағылшын миссиялық залы Тумбулде 1953 жылдың 11 сәуірінде архиепископ Реджинальд Халспен арнайы ашылды. Оның 1987 жылдың 28 маусымында жабылуына көмекші епископ Джордж Браунинг рұқсат берді. Нундах балалар мемлекеттік мектебі 1955 жылдың 24 қаңтарында ашылды, бірақ 1974 жылдың 3 мамырында жабылды, ол Нундах мемлекеттік мектебіне қайта біріктірілді. Нундахтың коммерциялық аймағы 1970 жылдардан бастап Тумбул сауда орталығының құрылысынан кейін күрт құлдырады. Сэндгейт жолы бойындағы көлік қозғалысының артуы Нундахтың сауда орталығы ретіндегі тартымдылығын азайтты, себебі тұрақтап қою қиын болды. Бірте-бірте көптеген дүкендер жабылды, ал олардың орнына ашылған дүкендер көбінесе ломбардтар, қайырымдылық дүкендері сияқты сатып алушыларға ұнамайтын «төмен дәрежелі» мекемелер болды, бұл оларды Тумбулға қарай итерді.
A call for tenders for a non denominational chapel in German Station was advertised in July 1855 The chapel was open for Christian services on Thursday 6 December 1855. About February 1859 the chapel was acquired by the Baptists; the Wesleyans had first right of refusal but did not purchase it. The Baptists held their opening services on Sunday 20 February 1859. In 1874 it was relocated to Hendra to become the Baptist Church there, as many Baptists in Nundah had moved to the Hendra area. On Sunday 24 April 1859, the Wesleyan congregation opened their recently erected chapel. German Station State School opened on 2 October 1865 and was renamed Nundah State School in 1895. German Station remained an agricultural area until the 1880s. In 1881, Queensland State Government purchased a strip of land across George Bridges's property to build a railway link between Brisbane and Sandgate. The railway opened in 1882 and resulted in a suburban residential construction boom on Brisbane's northside. The village of German Station became known as a location where working class families could obtain cheap housing on reasonably sized lots not too far from the city. George Bridges sold off his remaining land for residential development in the new suburb. A railway station called German was created in 1882 (again on land originally owned by George Bridges), because they wanted the station to be called German Station rather than German Station Station. However, six weeks after the railway station opened, it was renamed Nundah. The name Nundah is a corruption of the Yuggera language, Turrbal dialect word nanda meaning chain of water holes. This name is probably a reference to the nearby natural water sources at Kedron Brook and the marshy areas formerly to the east of the suburb. In 1888, the name of the Post Office was also changed to Nundah, signalling the renaming of the new suburb. However, the name German Station persisted for many years. For many years it was common to find references to Nundah with the annotation "formerly German Station" in newspapers and advertisements, until the name Nundah was well established. In 1883, William Alexander Jenyns Boyd relocated his Eton Preparatory School from Milton (where it was established in 1877) to Nundah, where he erected new buildings at a cost of £3,000 on a site. In 1889 Boyd was forced to close the school due to economic hardships preventing families being able to afford to send their sons to boarding school, but he re opened the school in 1891. However the impacts of the 1893 Brisbane flood forced him to close the school permanently. In June 1893 the Sisters of the Society of the Sacred Advent acquired Eton House to run a boarding school for orphan girls called The Home of the Good Shepherd, In 1897 the orphans were relocated to Ormiston Place, leaving Eton House as a private boarding school known as the Eton High School for Girls. In 1907, the school relocated to Toorak House in Hamilton and then in 1910 to Albion Heights (now Ascot) where it is known as St Margaret's Anglican Girls' School. In 1907 the St Francis Anglican Theological College moved into Eton House under Canon Tomlin. In 1936 7 the theological college relocated to Bishopsbourne in Milton. By June 1937, Eton House had been sold for removal and its grounds subdivided, but the site is believed to be bounded by Bishop Street, Buckland Road, Wand Street and Olive Street Boyd Road leads to this area and presumably commemorates Boyd who established the site. In 1889, the Baptist church building at Fortescue Street in Spring Hill (built in 1876) was relocated to Nundah (now 19 Chapel Street, ). The Nundah Baptist Church officially opened on Sunday 9 June 1889. The church building is still extant, although modified and no longer owned by the Baptist church; one of its subsequent uses was as the Anglican Church of the Resurrection. In 1900, Laura Tufnell, the widow of Edward Tufnell (a former Anglican Bishop of Brisbane), donated money to establish an orphanage in her husband's name. The funds were used to purchase of land at 230 Buckland Road Tufnell Home was established by the Anglican Diocese of Brisbane and operated by the Sisters of the Sacred Advent. It opened on 6 February 1901 and closed in 1993. In 1909, Surrey Street in Nundah became the site of the first public housing dwelling in Queensland. In the early twentieth century, Nundah became a major suburban centre, due to its location on Sandgate Road, one of Brisbane's busiest arterial roads, and the adjacent Nundah railway station. Sandgate Road and nearby streets were lined with shops, pubs, cinemas and other commercial premises. St Joseph's Convent and School was dedicated and opened on Sunday 16 January 1916 by James Duhig, Roman Catholic Archbishop of Brisbane. The site consisting of Marston House and of land was donated by Harry Donkin. The Sisters of St Joseph of the Sacred Heart came from Sydney the previous week to operate the school. It heralded the welcome return of the order to Brisbane after an absence of 36 years after Archbishop James O'Quinn directed the order to leave his diocese in 1879 following disputes with Mary MacKillop over control of the schools operated by the Sisters. The Shire of Toombul War Memorial was dedicated by the Governor of Queensland, Matthew Nathan, on 12 November 1921. The memorial commemorates who served in World War I. It is located in Nundah Memorial Park (then known as Buckland Park, ). Nundah Memorial Baptist Church opened in 1923. Construction commenced in April 1923 with a stump capping ceremony on Saturday 14 April 1923. It was officially opened on Saturday 4 August 1923. It has five memorial windows commemorating soldiers who died in World War I. It was built to the west of the 1889 church. In November and December 1923, '10 Choice Allotments', were advertised as "Wheeler Estate", to be auctioned by Isles, Love & Co. Limited Auctioneers on 1 December 1923. This estate was bounded by Sandgate Road to the west, by London Street to the east, and Northgate Road to the north. In 1926, George Walker suggested a monument be built to mark the beginnings of Nundah, which was unveiled by the Queensland Governor Sir Leslie Orme Wilson on 23 April 1938 as part of the First Free Settlers' Centenary Celebrations. This First Free Settlers Monument is listed in the Queensland Heritage Register. On Saturday 5 June 1937, College Estate residential subdivision was advertised for public auction by Cameron Brothers auctioneers. It was described as "54 splendid residential sites occupying one of the finest positions in Nundah". Mount St Joseph's Boarding & Day School for girls opened in 1953. It was operated by Sisters of St Joseph of the Sacred Heart. In 1964 it was renamed Corpus Christi College. St. George's Anglican Mission Hall in Toombul was dedicated on 11 April 1953 by Archbishop Reginald Halse. Its closure on 28 June 1987 was approved by Assistant Bishop George Browning. Nundah Infants State School opened on 24 January 1955, but closed on 3 May 1974, when it was re integrated into Nundah State School. Nundah's commercial precinct suffered a precipitous decline from the 1970s with the construction of Toombul shopping centre. Increasing motor traffic along Sandgate Road also reduced Nundah's appeal as a shopping precinct as it was difficult to park. Gradually many shops closed, and those that opened in their place were often "low class" establishments such as pawn brokers, charity stores etc. that were unappealing to most shoppers, driving them increasingly to shop at Toombul.
Нундахтың жаңартылуы
Алайда, 2001 жылы Нундах айналма туннелі жақын маңдағы Бедж көшесінің астынан салынды, бұл қала маңындағы орталықтан транзиттік қозғалысты аударды. Жол туннеліне Джордж Бриджестің есімін беруге халықтан зор қолдау болды, өйткені ол ауданның дамуына үлкен үлес қосты және туннель оның бастапқы жерінің орнында салынды. 2009 жылы Квинслендтің 150 жылдығын тойлау аясында Нундах айналма туннелі «Джордж Бриджес туннелі» деп қайта аталды. 1999 жылы туннельді салу үшін Бадж және Чапел көшелерінің қиылысында орналасқан 1923 жылғы баптист шіркеуі бұзылды. 2005 жылы Солтүстік-Шығыс баптист шіркеуі 1923 жылғы Нундах еске алу баптист шіркеуінің орнында, 1889 жылғы бұрынғы баптист шіркеуінің жанында салынды. 2005 жылы шіркеудің «Солтүстік-Шығыс» деп аталуы Нундах және Уэвелл Хайтс баптист қауымдарының бірігуін көрсетеді. Қазіргі кезде бұл маң қала орталығынан орташа қашықтықта салыстырмалы түрде қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер мен пәтерлер іздейтін кеңсе қызметкерлері арасында танымал. Содан бері, қаланың қалған бөлігі сияқты, аймақтағы тұрғын үй бағасы күрт өсті, нәтижесінде дәстүрлі жұмысшы табының көп бөлігі маңнан шығып кетті. 2010 жылы Нундахтың халқы 12 141 адамды құрады, оның 50,5% әйелдер, 49,5% ерлер. Нундах тұрғындарының орташа жасы 33 жас, бұл Австралияның орташа жасынан 5 жасқа төмен. Нундахта тұратын адамдардың 63,1% Австралияда туған, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (66,7%) төмен; ал ең көп кездесетін туған елдер: Үндістан (5,9%), Жаңа Зеландия (4,5%), Англия (3,2%), Филиппин (1,4%) және Непал (1,3%). 72,7% адамдар үйде тек қана ағылшын тілінде сөйлейді; ал ең көп таралған тілдер: пәнджәби (2,2%), хинди (1,6%), непали (1,3%), мандарин (1,3%) және испан (1,0%).
However, in 2001 the Nundah Bypass Tunnell was constructed under nearby Bage Street, diverting through traffic away from the suburban centre. There was considerable popular support to name the road tunnel after George Bridges in recognition of his contribution to the development of the district and the fact that the tunnel was located on his original land holding. In 2009 as part of Queensland's 150th Birthday Celebrations, the Nundah Bypass Tunnel was renamed "George Bridges Tunnel". In 1999, the construction of the tunnel required the demolition of the 1923 Baptist Church on the corner of Bage and Chapel Streets. In 2005 the North East Baptist Church was built "more or less" on the site of the 1923 Nundah Memorial Baptist Church, adjacent to the 1889 former Baptist Church. The naming of the 2005 church as "North East" reflects the amalgamation of the Nundah and Wavell Heights Baptist congregations. The suburb has now become popular among white collar workers seeking relatively inexpensive housing and apartments only a moderate distance from the Brisbane CBD. Since then, along with the rest of the city, housing prices in the area have skyrocketed, pricing most of the traditional working class out of the suburb. In the , the population of Nundah was 12,141, 50.5% female and 49.5% male. The median age of the Nundah population was 33 years of age, 5 years below the Australian median. 63.1% of people living in Nundah were born in Australia, compared to the national average of 66.7%; the next most common countries of birth were India 5.9%, New Zealand 4.5%, England 3.2%, Philippines 1.4% and Nepal 1.3%. 72.7% of people spoke only English at home; the next most common languages were Punjabi 2.2%, Hindi 1.6%, Nepali 1.3%, Mandarin 1.3% and Spanish 1.0%.
Демография
2016 жылғы халық санағы бойынша Нундахтағы халықтың 63,1%-ы Австралияда туған. Ең көп кездесетін туған елдер: Үндістан – 5,9%, Жаңа Зеландия – 4,5%, Англия – 3,2%, Филиппин – 1,4% және Непал – 1,3%.
In Nundah according to 2016 Census, 63.1% of people were born in Australia. The most common countries of birth were India 5.9%, New Zealand 4.5%, England 3.2%, Philippines 1.4% and Nepal 1.3%.
Білім
Нұндах мемлекеттік мектебі – Bage көшесі, 41-де орналасқан ұлдар мен қыздарға арналған бастауыш (Prep–6) мектеп. 2017 жылы мектепте 714 оқушы оқыды, 48 мұғалім (42 толық жұмыс күніне шаққанда) және 25 оқытушы емес қызметкер (14 толық жұмыс күніне шаққанда) жұмыс істеді. Мектепте арнайы білім беру бағдарламасы бар. 2018 жылы мектепте 291 оқушы оқыды, 26 мұғалім (18 толық жұмыс күніне шаққанда) және 15 оқытушы емес қызметкер (9 толық жұмыс күніне шаққанда) болды. Сент-Жозеф мектебі – Лесли көшесі, 16-да орналасқан ұлдар мен қыздарға арналған католик бастауыш (Prep–6) мектебі. 2017 жылы мектепте 190 оқушы, 20 мұғалім (13 толық жұмыс күніне шаққанда) және 13 оқытушы емес қызметкер (6 толық жұмыс күніне шаққанда) болды. 2017 жылы мектепте 524 оқушы оқыды, 40 мұғалім (39 толық жұмыс күніне шаққанда) және 18 оқытушы емес қызметкер (15 толық жұмыс күніне шаққанда) болды. Help Employment & Training, Sandgate көшесі, 1176-да мүгедектікке ұшыраған адамдарға оқыту қызметтерін ұсынады және жұмыс табуға көмектеседі.
Nundah State School is a government primary (Prep–6) school for boys and girls at 41 Bage Street In 2017, the school had an enrolment of 714 students with 48 teachers (42 full time equivalent) and 25 non teaching staff (14 full time equivalent). It includes a special education program. In 2018, the school had an enrolment of 291 students with 26 teachers (18 full time equivalent) and 15 non teaching staff (9 full time equivalent). St Joseph's School is a Catholic primary (Prep–6) school for boys and girls at 16 Leslie Street In 2017, the school had an enrolment of 190 students with 20 teachers (13 full time equivalent) and 13 non teaching staff (6 full time equivalent). In 2017, the school had an enrolment of 524 students with 40 teachers (39 full time equivalent) and 18 non teaching staff (15 full time equivalent). Help Employment & Training at 1176 Sandgate Road provides training for people with disabilities and assists with finding jobs.
Сауда-саттық
Нундах дәстүрлі "сауда қатары" сауда ауданымен сауда жасайды, ол негізінен Нундах айналма жолымен айналып өткен Сэндгейт жолының бөлігіне ортасталған. Мұнда көптеген кафелер мен арнайы дүкендер, сондай-ақ бірнеше медициналық мекемелер бар. Нундах ауылы – Сэндгейт жолы мен Бакленд жолының солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан сауда орталығы. 2007 жылдың ортасында ашылған Woolworths супермаркеті, 200-ден астам тұрақ орыны, Subway дүкені, Coffee Club және көптеген басқа да шағын дүкендер бар. Екі қонақ үй бар: Уэльс принці қонақ үйі және Корольдік ағылшын қонақ үйі.
Nundah retails a traditional "shopping strip" commercial district, centred mainly along the section of Sandgate Road that has been bypassed by the Nundah Bypass. There are plenty of cafes and speciality shops, as well as some medical facilities. Nundah Village is a shopping mall on the north east corner of Sandgate Road and Buckland Road is anchored by a Woolworths supermarket, which was opened in mid 2007, containing over 200 parking spots, a Subway store, a Coffee Club, and numerous other small shops. There are two hotels: the Prince of Wales Hotel and the Royal English Hotel.
Шіркеулер
Сион төбесі миссиясының алғашқы күндерінен бері аймақта бірнеше шіркеу болған. Лютеран шіркеуі қала маңындағы өкілдігін сақтап келеді, оның құрамында Санкт-Пол шіркеуі, балалар бағдаршасы және Сион зейнеткерлер үйі Бакленд жолы мен Аттоу бульварының шамасында орналасқан. Аймақта католик шіркеуі сияқты басқа да конфессиялар да өкілдік етеді, олардың Бедж көшесінде біріктірілген шіркеуі мен қыздар мектебі бар. Пресвитериан, баптист, біріктіруші және англикан шіркеулерінің де қала маңында ғибадат орындары бар. Ехоба куәгерлерінің Патшалық залы қала маңында орналасқан, оны Нунда және Клейфилд қауымдары пайдаланады. Тарихи тұрғыдан алғанда, методист шіркеуі мен Құтқару Армиясы да бұл аймақта шіркеулерге ие болған, бірақ қазір олар белсенді емес.
Since the earliest days of the Zion's Hill mission, there have been a number of churches in the area. The Lutheran church continues to maintain a presence in the suburb, with a number of facilities, including St Paul's church, a childcare centre, and the Zion Retirement home clustered around the area near the corner of Buckland Road and Atthow Parade. Other denominations also have a presence in the area, including the Catholic Church which has a combined church and girls' school on Bage Street. The Presbyterian, Baptist, Uniting and Anglican churches also have places of worship located within the suburb. Jehovah's Witnesses have a Kingdom Hall in the suburb, which is attended by both the Nundah and Clayfield congregations. Historically, the Methodist church and the Salvation Army also maintained churches in the area, although these are no longer active.
Мәдениет нысандары
Қазіргі Нундах қоғамдық кітапханасы 1968 жылы ашылып, 2016 жылы толықтай жаңартылды. Нундах қоғамдық кітапханасы Бедж көшесі, 1-үй (Примроуз-лейн арқылы кіруге болады) мекенжайында орналасқан. Оны Брисбен қалалық кеңесі басқарады. Сэр Уильям Нокс мұрағаттары мен ресурстар орталығы Нундах қоғамдық кітапханасының артында жайласкан.
The current Nundah Public Library opened in 1968 and had a major refurbishment in 2016. Nundah public library is at 1 Bage Street (accessed via Primrose Lane). It is operated by the Brisbane City Council. Sir William Knox Archives & Resource Centre is behind the Nundah Public Library.
Спорт
Түмбұл аудандық крикет клубы Нундах теміржол стансасының Дьюк көшесінен тікелей қарсы жағында орналасқан. Оның ауданы 3,5 гектарды құрайды және Йорк көшесі, Дьюк көшесі, Мелтон жолы және Дженнер көшесімен шектеледі. Клуб 1882 жылы құрылған, ал 1906 жылдан бері Нундахтың орталық бөлігіндегі Оксенхэм паркінде орналасқан. Томбулдың Оксенхэм паркіндегі ойындарында ойнаған танымал ойыншылардың арасында Дон Брэдменнің 1948 жылғы "Жеңілмейтіндер" құрамынан үш ойыншы бар: Билл Браун, Колин МакКул және Дон Таллон. Басқалары: Камерон Бойс, Уоли Гроут, Райан Харрис, Тревор Хонс, Крис Линн, Кен Маккей, Рон Оксенхам, Люк Померсбах, Мэтт Реншоу және Джефф Томсон.
The Toombul District Cricket Club is directly across Duke Street from Nundah railway station. It covers 3.5 hectares, and is bordered by York Street, Duke Street, Melton Road and Jenner Street. The club was founded in 1882, and has been based at Oxenham Park in the heart of Nundah since 1906. Famous players that have played for Toombul at Oxenham Park over the years include three of Don Bradman's 1948 Invincibles; Bill Brown, Colin McCool, and Don Tallon. Others include Cameron Boyce, Wally Grout, Ryan Harris, Trevor Hohns, Chris Lynn, Ken Mackay, Ron Oxenham, Luke Pomersbach, Matt Renshaw, and Jeff Thomson
Бишоп паркі Квинсленд кубогындағы регби лигасы командасы – «Нортс Девилс» командасының үй стадионы болып табылады. Оксенхэм паркі Квинсленд крикет қауымдастығының біріншілік сыныбындағы Түмбұл аудандық крикет клубының үйі және Кен Маккей мен ЛаФранц овалдарын қамтиды. Нундах Критериум велосипед жолы Хедли даңғылы мен Уокерс-Вейде, Альберт Бишоп паркі мен Шульц каналының велосипед жолының қасында орналасқан. Росс паркінде BMX және скейтборд жабдықтары бар.
Bishop Park is the home ground of the Norths Devils rugby league team in the Queensland Cup competition. Oxenham Park is the home of the Toombul District Cricket Club in the Queensland Cricket Association Grade competition, and contains the Ken MacKay and LaFrantz Ovals. Nundah Criterium Bicycle Track is in Hedley Avenue and Walkers Way, next to Albert Bishop Park and the Schultz Canal bikeway. Ross Park has BMX and skateboard facilities.
Көлік
Ішкі солтүстік орналасуына байланысты, қала маңында көлікпен жүруге көптеген мүмкіндіктер бар. Нундах теміржол станциясы мен Түмбұл теміржол станциясы екеуі де қала маңында орналасқан. Бұл екі станция да Солтүстік жағалау желісінде орналасқан және Кабуултур және Шорнклифф желілерімен қызмет көрсетеді, нәтижесінде екі станцияға күнінің кез келген уақытында, аптаның жеті күнінде 15 минут сайын поездар қатынайды. Аймақ арқылы көптеген қалалық автобус бағыттары жүреді, оның ішінде Ұлы шеңбер бағыты да бар. Нундах айналма жолы – бұл Нундах ауылының сауда орталығының астынан өтетін, барлық көлік түрлеріне ашық жол туннелі. 2001 жылы құрылысы аяқталған бұл туннель Sandgate Road бойымен жүретін көліктерге балама маршрут ұсынады, жүргізушілерге ауылдың тар көшелерінен өтуден аулақ болуға және жергілікті тұрғындар үшін жол ағдақтарын азайтуға мүмкіндік береді. 1998 жылғы федералды сайлаудан бері бұл округті Австралияның Еңбек партиясынан Уэйн Суон ұстап тұр. Сонымен қатар Нуджи округін (Еңбек партиясынан Лиан Линард ұстап тұр). Жергілікті деңгейде қала маңы Нортгейт бөлігінің құрамына кіреді, оны LNP-дан Адам Аллан басқарады. Бұрынғы кезде бұл округ Квинслендтің тарихи сайлау округтерінің бірі болған Нундах сайлау округінің бөлігі болды.
Due to its inner northern location, there are a variety of options for transport within the suburb. Both Nundah railway station and Toombul railway station are located within the suburb. Both of these railway stations are on both the North Coast line and are served by Caboolture and Shorncliffe line services, giving both stations 15 minute frequencies throughout the day seven days a week. There are many council bus services that run through the area, including the Great Circle Line. The Nundah Bypass is a road tunnel, open to general traffic, that runs underneath the Nundah Village commercial area. Completed in 2001, it provides an alternative route to traffic traveling along Sandgate Road, allowing motorists to avoid the narrow streets of the village area, and reducing traffic congestion for local residents. The seat has been held by Wayne Swan of the Australian Labor Party since the 1998 federal election. and Nudgee (held by Labor's Leanne Linard). Locally, the suburb is part of the Northgate Ward, held by LNP's Adam Allan. In earlier times, it was part of the Nundah electorate, one of the historical Electoral districts of Queensland.