Глюкоза тасымалдағыш 2: Қан мен жасуша арасындағы глюкоза алмасуы
GLUT2
GLUT2 (SLC2A2) – қан мен бауыр арасындағы глюкоза тасымалын қамтамасыз ететін мембраналық тасымалдаушы. Инсулинге тәуелсіз, жоғары сыйымдылықты глюкоза сенсоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Трансмембраналық тасымалдаушы белок
Transmembrane carrier protein
Глюкоза тасымалдаушы 2 (GLUT2), сонымен қатар зат тасымалдаушылар отбасы 2 (жеңілдетілген глюкоза тасымалдаушысы), 2-мүше (SLC2A2) деп те белгілі, бұл клеткалық мембраналар арқылы белок көмегімен глюкозаның қозғалысын қамтамасыз ететін трансмембраналық тасымалдаушы белок. Ол бауыр мен қан арасында глюкозаны тасымалдаудың негізгі тасымалдаушысы болып табылады. GLUT4-тен айырмашылығы, оның жеңілдетілген диффузиясы үшін инсулинге қатысы жоқ. Адамдарда бұл белок SLC2A2 генімен кодталады.
Glucose transporter 2 (GLUT2) also known as solute carrier family 2 (facilitated glucose transporter), member 2 (SLC2A2) is a transmembrane carrier protein that enables protein facilitated glucose movement across cell membranes. It is the principal transporter for transfer of glucose between liver and blood Unlike GLUT4, it does not rely on insulin for facilitated diffusion. In humans, this protein is encoded by the SLC2A2 gene.
Функция
GLUT2 глюкозаға жоғары сыйымдылыққа ие, бірақ аффинитеті төмен (жоғары КМ, шамамен 15–20 мМ) және осылайша кеміргіштердің панкреатикалық β-жасушаларында «глюкоза сенсорының» бір бөлігі ретінде қызмет етеді, бірақ адамның β-жасушаларында GLUT2 рөлі шамалы болып көрінеді. Ол глюкозаның өте тиімді тасымалдаушысы болып табылады. Сондай-ақ, жақында жүргізілген зерттеу β-жасушаларда GLUT2 жетіспеушілігі милардағы глюкоза гомеостазын немесе глюкозамен стимуляцияланған инсулин секрециясын бұзбайтынын көрсетті. GLUT2 сонымен қатар глюкозаминді де тасымалдайды. Ішектің кіші тамырларының люменіндегі глюкоза концентрациясы 30 мМ-ден жоғарылаған кезде, мысалы, тамақтану кезінде, GLUT2 қосқыштық мембранада жоғары реттеледі, бұл глюкоза тасымалдау қабілетін арттырады. Энтероциттердегі базальтеральді GLUT2 сонымен қатар глюкозаға тәуелді котранспорт арқылы фруктозаны қан ағынына тасымалдауға көмектеседі. Жақында жүргізілген зерттеулер бүйрек GLUT2 глюкозаның қайта сіңуін реттеу арқылы жүйелік глюкоза гомеостазына ықпал ететінін көрсетті. Дәрілік препараттармен емделген жүктілік диабетімен ауырған әйелдерде, глюкоза деңгейі бақыланбайтын жағдайда, мидың, омыртқаның және жүректің ерте дамуындағы жүйке түтігі мен жүрек ақаулары GLUT2 функционалдық тасымалдаушыларына байланысты, ал GLUT2 геніндегі ақаулар секілді кеміргіштерде осындай ақаулардан қорғайды. GLUT2 бейімделу қабілетінің жоқтығы теріс болса да, емделмеген жүктілік диабетінің негізгі салдары нәрестелердің орташа көлемнен ірі болуына әкелетінін есте сақтау маңызды, бұл сау GLUT2 жағдайымен жақсы басқарылатын артықшылық болуы мүмкін. Қан айналымы мен интерстициалдық кеңістіктер арасындағы қант концентрациясының реттеліп, осмостық тепе-теңдікті сақтау кейбір ісінулерде, соның ішінде ми ісінуінде өте маңызды. GLUT2 осморегуляция үшін және ісінуге байланысты инсульт, өткінші ишемиялық шабуыл немесе команың алдын алу үшін, әсіресе қандағы глюкоза концентрациясы орташадан жоғары болған кезде, аса маңызды болып көрінеді. GLUT2-ні «диабеттік глюкоза тасымалдаушысы» немесе «стресс гипергликемиялық глюкоза тасымалдаушысы» деп атауға болады. SLC2A2 гепатоцеллюлярлық карциномамен ауыратын науқастардың клиникалық сатысымен және дербес жалпы өмір сүру ұзақтығымен байланысты болды және оны гепатоцеллюлярлық карцинома үшін жаңа прогностикалық фактор деп қарастыруға болады.
GLUT2 has high capacity for glucose but low affinity (high KM, ca. 15–20 mM) and thus functions as part of the "glucose sensor" in the pancreatic β cells of rodents, though in human β cells the role of GLUT2 seems to be a minor one. It is a very efficient carrier for glucose. Similarly, a recent study showed that lack of GLUT2 in β cells doesn't impair glucose homeostasis or glucose stimulated insulin secretion in mice. GLUT2 also carries glucosamine. When the glucose concentration in the lumen of the small intestine goes above 30 mM, such as occurs in the fed state, GLUT2 is up regulated at the brush border membrane, enhancing the capacity of glucose transport. Basolateral GLUT2 in enterocytes also aids in the transport of fructose into the bloodstream through glucose dependent cotransport. Recent studies show that renal GLUT2 contributes to systemic glucose homeostasis by regulating glucose reabsorption. In drug treated diabetic pregnancies in which glucose levels in the woman are uncontrolled, neural tube and cardiac defects in the early developing brain, spine, and heart depend upon functional GLUT2 carriers, and defects in the GLUT2 gene have been shown to be protective against such defects in rats. However, whilst a lack of GLUT2 adaptability is negative, it is important to remember the fact that the main result of untreated gestational diabetes appears to cause babies to be of above average size, which may well be an advantage that is managed very well with a healthy GLUT2 status. Maintaining a regulated osmotic balance of sugar concentration between the blood circulation and the interstitial spaces is critical in some cases of edema including cerebral edema. GLUT2 appears to be particularly important to osmoregulation, and preventing edema induced stroke, transient ischemic attack or coma, especially when blood glucose concentration is above average. GLUT2 could reasonably be referred to as the "diabetic glucose transporter" or a "stress hyperglycemia glucose transporter." SLC2A2 was associated with clinical stages and independently associated with overall survival in patients with Hepatocellular carcinoma, and could be considered a new prognostic factor for HCC.