Кіріспе

Грос-Иль – Мичиган штатының Уэйн округіне қарасты азаматтық аудан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 10 777 адамды құрайды. Аудан Детройт өзеніндегі бірнеше аралдарды қамтиды, олардың ең ірісі Грос-Иль деп аталады. 1679 жылы француз саяхатшылары бұл аралға Грос-Иль деген ат берген, бұл атаудың мағынасы "Үлкен Арал". 1763 жылдан кейін британдық басқаруға өткен аралға еуропалық американдықтар Американ революциялық соғысынан кейін АҚШ тәуелсіздік алған соң ғана қоныстанды. Грос-Иль ауданы 1914 жылы Монгуагон ауданынан бөлініп шыққаннан кейін құрылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қалашықтың жалпы ауданы 18,67 шаршы миль (48 км2) құрайды, оның ішінде 9,20 шаршы миль (24 км2) құрлық және 9,47 шаршы миль (25 км2) (50,72%) су. Грос-Иль – Детройт өзеніндегі ең ірі арал. Грос-Иль қалашығы он екі аралдан тұрады, алайда бұл қауым көбінесе негізгі аралмен байланыстырылады (жергілікті тұрғындар оны жай ғана "Арал" деп атайды). Грос-Ильдің негізгі аралы техникалық тұрғыдан екі аралдан тұрады. Грос-Иль қалашығы – Мичиган штатындағы толығымен аралдардан құралған жеті муниципалитеттен бірі, олардың қатарында Сент-Джеймс қалашығы, Драммонд қалашығы, Бойс-Бланк қалашығы (Мичиганның солтүстігінде орналасқан, жақын маңдағы Канададағы Бойс-Бланк аралымен шатастырмау керек), Маккинак аралы, Пейне қалашығы және Шугар-Айленд қалашығы бар. Аралдың солтүстік бөлігінің ұшы 17 ғасыр француз саяхатшысы, әйгілі Луи Хеннепиннің құрметіне Хеннепин нүктесі деп аталған. Бұл аймақ адам қоныстанбайды және солтүстік бөлігінің қалған бөлігінен кемемен жүзуге болмайтын белгісіз каналмен бөлінген. Негізгі аралдың оңтүстік бөлігі солтүстік бөлігінен шығыстан батысқа қарай диагональды бағытта өтетін Торофэр каналымен бөлінеді. Негізгі аралдың оңтүстік бөлігі көпірлер арқылы Эльба аралымен, Мезо аралымен (сондай-ақ Жоғарғы Хикори аралы деп те аталады), Хикори аралымен және Лебедь аралымен байланысқан. Өзендегі негізгі аралдың жағалауына жақын жерде Калф аралы, Селерон аралы (картада Тавас аралы ретінде көрсетілген), Динамит (Пудерхаус аралы деп те аталады), Түлкі аралы, Тас аралы және Шәкәр аралы орналасқан. Стони және Селерон аралдары Мичиганның Табиғи ресурстар департаментінің меншігінде. Калф аралы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметіне Детройт өзенінің халықаралық жабайы табиғат резерватының бір бөлігі ретінде тиесілі. Басқа аралдар жеке меншікте. Төмен жатқан Мамажуда аралы Грос-Ильдің солтүстік-шығыс жағында орналасқан және тек су деңгейі төмен болған кезде ғана көрінеді. Екі көпір негізгі аралды Мичиганның құрлық бөлігімен байланыстырады. Аралдың солтүстік жағындағы көпір Грос-Иль (ақ түсті) деп аталады. Аралдың оңтүстік жағындағы көпір ресми түрде Уэйн округі көпірі (жасыл түсті) деп аталады, бірақ жергілікті тұрғындар оны "Тегін көпір" деп атайды.

Құрылтай және алғашқы кезеңдер

Потаватоми аралдың Китчеминишен деп аталатын аймақтарын еуропалықтармен кездесуге дейін ұзақ жылдар бойы мекендеген. Олар Үш Оты Кеңесіндегі тайпалардың бірі болған. 17 ғасырдың соңында алғашқы француз саяхатшылары аралға келгеннен бері Франция, Англия және АҚШ-тың үш елдің тулары Детройт пен Грос-Иль үстінде желбіреп тұр. Алғашқы француз саяхатшылары аралды француз тілінде "үлкен арал" деп атаған – la grosse île. Католик дін қызметкері және миссионер Луи Хеннепин 1679 жылы француз саяхатшысы Рене Роберт Кавельермен бірге "Гриффон" кемесімен Ұлы көлдерді зерттеуге қатысқан. Потаватомилер, көптеген жергілікті американдықтар сияқты, еуропалықтар мен американдықтардағыдай меншік құқығын түсінбесе де, аралды өз ата-бабаларының жерлерінің бір бөлігі деп есептеген. 1776 жылдың 6 шілдесінде олар аралды Александр мен Уильям Макомб ағайындарына берді. Бұл ағайындар Албань қаласынан шыққан және Детройттағы жетекші тері саудагерлері мен саудагерлерге айналған, олардың табысының бір бөлігі Форт-Детройттағы британдықтарға және жергілікті үндістер бөліміне жабдықтар сатудан түскен.

Қазіргі уақытқа дейін

Елді мекендер 19 ғасырда бастау алды. Осы аралда әлі күнге дейін тұрған кем дегенде үш үй осы кезеңде Макомб ағайындарының ұрпағы немесе туысы салған. Грос-Ильдегі ең көне құрылыс – Раккер үйі, оның 1816 жылға дейінгі бөліктері сақталған. Алдыңғы жағын 1835 жылы Джон Энтони Раккер салған. Вест-Ривер-роудтағы Ракер-Стантон үйі 1848 жылы Уильям Макомбтың шөбересімен салынған. Ист-Ривер-роудтағы Венделл үйі 1860 жылдардың аяғында Уильям Макомбтың немере қызына үйленген Джон Венделл салған. Грос-Ильдің орталық бизнес ауданындағы Макомб көшесі Александр мен Уильям Макомбтың құрметіне аталған. Макомб ағайындарына тайпа басшылары мен ақсақалдары жерді берген күнді еске түсіретін ескерткіш Грейс-Драйвтың басында және Детройт өзенінің жағасында орналасқан. Түпнұсқалық құжат, пергаментке жазылған, Детройт қалалық кітапханасындағы Бертон тарихи қорында сақтаулы.

Трентон арнасы мен қайықпен жүзу

Кеме қатынасы аралда тұңғыш қоныстанушылар пайда болғаннан бері көлік және демалыс құралы ретінде қолданылып келеді. Американың жергілікті тұрғындары каноэлерді пайдаланып Грос-Иль аралдары мен Мичиган және Канаданың материгі арасында саяхаттайтын. Еуропалық алғашқы қоныс аударушылар аралдарға барып-келу үшін негізінен желкенді кемелерді пайдаланды. 19 ғасырдың соңында Грос-Иль демалыспен айналысатын кемешілер үшін танымал орынға айналды. Бұл аралға Детройттан және өзен мен көлдер бойындағы шағын қалалардан келетін бу кемелері де қызмет көрсетті. Осы кезеңде Грос-Ильді құрайтын он екі аралдың бірі – Шугар аралында ойын-сауық паркі, би алаңы және шомылу жағажайы болды. 1906 жылы ол қайта жаңартылып, аралдың ерекше белгісіне айналған классикалық ақ құрылым ретінде салынды. Маяк Грос-Ильдің символы саналады, оның суреті Ile Camera қоғамдық газетінің бетінде және көптеген басқа да жерлерде қолданылады. Маяк 1940 жылдары сөндірілді және бұл құрылыс енді көлде жүзетін кемелер үшін маңызды навигациялық құрал емес. Шағын кемешілер әлі де аймақтағы бағытты анықтау үшін маякқа жүгінеді. Арал тұрғыны Камерон Уотерман сыртқы моторды ойлап тапты және 1905 жылдың ақпанында Грос-Иль жағалауындағы мұзбен толы Детройт өзенінде өнертабысын сынап көрді. Ол Детройт қаласында "Уотермен" теңіз мотор компаниясын құрды. Компания Уотерман бизнесін 1917 жылы сатқанға дейін жылына 1000-ға дейін мотор өндіріп, сатты. 2005 жылдың күзінде GIHS Уотерманның өнертабысының 100 жылдығын тойлады, бұл үшін толық қалпына келтірілген Уотерман сыртқы моторларын көрсететін қоғамдық көрме ұйымдастырылды. Бұл моторлар өте сирек кездесетін және коллекционерлер үшін қымбат. Тыйым салу кезеңінде Грос-Иль Канададан алкогольді ішімдіктерді заңсыз тасымалдайтын контрабандистер үшін өту нүктесіне айналды. Олар әдетте кішкентай жылдамдық кемелермен аралға келді. Қыс айларында кейбір батыл контрабандистер мұз қатып қалған өзен арқылы көлікпен өтті. Амелия Эрхарт кейде әуежайда тоқтаған деген әңгіме бар. Грос-Ильде қырық жыл бойы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің базасы орналасқан. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Грос-Иль әуе станциясы 1929 жылы су ұшақтары мен дирижабльдерге арналған құрылыстар үш жылдан кейін аяқталғаннан кейін ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери-теңіз базасы әскери ұшқыштарды даярлаудың маңызды орталығына айналды. Аралда оқыған американдық және британдық ұшқыштардың көп санын қабылдау үшін база едәуір кеңейтілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жас болған Джордж Буш 1945 жылы шамамен екі айға жуық базада оқудан өтті. Кейін ол саясаткер және АҚШ Президенті болды. Суық соғыстың қатаң кезеңінде 1954 жылы АҚШ армиясы әуежайда Ajax Nike зымыран базасын орнатты, ол 1963 жылы қолданыстан шығарылғанға дейін жұмыс істеді. Әскери-теңіз күштері базаны 1969 жылдың қарашасында жапты. 1971 жылы федералды үкімет оны азаматтық қолдану үшін муниципалды әуежай ретінде қалалық үкіметке берді. Әуежай кампусы сондай-ақ 2000 жылы Макомб көшесінен осы жерге көшірілген Грос-Иль қалалық әкімшілігінің және бірқатар жеке кәсіпорындардың орналасқан жері болып табылады.

Темір жолдар мен көпірлер

1873 жылы Канаданың оңтүстік темір жолы компаниясының еншілес компаниясы – Канаданың оңтүстік көпір компаниясы, Мичиган материгінен аралға жолаушылар мен жүкті тасымалдаған темір жол құрды. Компания Грос-Иль арқылы рельстер төседі және Детройт өзенінің үстінен көпірлер салды, бұл пойыздарды Грос-Ильдің "негізгі аралының" шығыс жағалауындағы Стони аралында (бір шағын арал) паромға көшіруге мүмкіндік берді. Паромға тиегеннен кейін, пойыз вагондары өзен арқылы Канаданың Онтариосына жеткізіліп, қайтадан рельстерге қосылып, Нью-Йорк штатының Буффало қаласына және шығысқа қарайғы басқа да бағыттарға жөнелтілді. Канада Оңтүстік компаниясы қаржылық қиындықтарға байланысты қызметін тоқтатуға дейін шамамен он жыл бойы осы бағытта пойыз қатынасын жүзеге асырды.

Грос-Иль тарихи ауданы

Бүгінде MCR пойыз депосы Грос-Иль тарихи қоғамы (GIHS) меншігінде және қоғамдық мұражай ретінде жұмыс істейді. Жанында 1980 жылы Макомб көшесінен қазіргі орнына көшірілген ескі АҚШ кеден үйі орналасқан. GIHS сонымен қатар Кеден үйіне ие, және Шығыс өзен жолындағы Ұлттық тарихи аудандағы халыққа тұрақты түрде ашық болатын жалғыз ғимараттар осылар. Ауданның құрамында аралдағы ең көне шіркеу ғимараты – Сент-Джеймс епископальдық шіркеуі бар, ол 1867 жылы Елизавета Денисон атты босатылған құлдан алынған қаражаттардың бір бөлігімен салынған. Аудан 1840-1860 жылдар аралығында салынған алты үйді қамтиды, олар готикалық және якобетандық жаңғыру стиліндегі кезеңдік сәулеттің көрнекті мысалдары болып табылады.

Қазіргі заман, өсім және сақталу

Грос-Ильде Детройт өзеніндегі тауарлық кемелер мен ойын-саяхаттық қайықтардың қозғалысын жақсы көруге болады. Ұлы көлдерге бағыт алатын көлдік жүк тасымалдаушылар мен мұхит кемелері аралдың шығыс жағынан, Детройт өзенінің басты арнасы Грос-Ильді Онтариодан (Канада) бөліп тұратын жерден үнемі өтеді. Грос-Ильдің жағалау аймақтарында тарихи маңызы бар көптеген орындар мен құрылыстар орналасқан болса да, аралдың орталығындағы Джуэлл колониясының бөлігіндегі 1920 жылдарға қатысты онға жуық үй Мичиган штатының тарихи орындарының тізіміне енген. Джуэлл колониясы аралдағы алғашқы жоспарланған бөлімше болды. 20 ғасырдың соңында Грос-Ильде ыңғайлы орналасуы мен басқа да мүмкіндіктерінің арқасында тұрғын үйлердің салыну қарқыны күрт өсті. 1980 жылғы халық санауы бойынша Грос-Иль халқы шамамен 9 300 адамға жетті, бұл 1960 жылғы халық санауымен салыстырғанда шамамен 106%-ға артық. Қоғамның табиғи ерекшелігі мен шағын қаланың сүйкімділігінің жойылуынан қауіптеніп, 1990 жылдардың басында Грос-Иль қалалық округі дамымаған жерлерді сатып алу үшін сайлаушылар бекіткен, жергілікті мүліктік салық есебінен қаржыландырылатын «Ашық кеңістік бағдарламасын» құрды. Округ даму қарқынын баяулату, қоршаған ортаны сақтау және тұрғын үйлердің құнын қорғау мақсатында экологиялық тұрғыдан маңызды үлкен жер участаларын сатып алды. 1993 жылы аралдағы алуан түрлі табиғи ресурстарды қорғау және басқаруға көмектесу үшін тұрғындардың тобы «Grosse Ile Land & Nature Conservancy» атты коммерциялық емес ұйым құрды. Көптеген жеке меншік иелері оларды қорғау үшін (және салық жеңілдігін алу үшін) экологиялық тұрғыдан маңызды орман және батпақ жерлерін Консервацияға сыйға берді. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) Грос-Иль қалалық әуежайының федералдық меншіктегі бөлігіндегі батпақ және жоталық аймаққа басқару жауапкершілігін Консервацияға жүктеді. Бұл жер, бір кезде Әскери-теңіз күштерінің гидросамолет базасы, кейіннен Армияның «Найк» зымыран базасы болған, табиғи күйіне келтірілді; ол бай биоәртүрлілікке және сирек кездесетін жағалаулық батпақтарға ие. Консервация бұл жерді «Табиғат аймағы» деп атады, оны жергілікті мұғалімдер мен скауттар тобы балаларға табиғат туралы және оны сақтаудың маңыздылығы туралы білім беру үшін мерзімік түрде пайдаланады. Грос-Ильде шамамен 10 371 тұрғын тұрады. Money журналы 2009 жылы Грос-Ильді «Өмір сүруге ең жақсы 100 орынның» бірі деп таныды.

Мәдениет

Жыл сайын "Islandfest" (бұрынғы "Azalea Festival") Грос-Иль қалалық әуежайының маңында өтеді. Islandfest орналасқан жерде, 501c3 қайырымдылық ұйымы Grosse Ile Youth Recreational Association (GIYRA) әрбір Хэллоуинде қорқынышты үй ұйымдастырады. GIYRA аралдағы балалар үшін жастар спорттық іс-шараларын үйлестіреді. GIYRA ұсынатын спорт түрлері: футбол және жанкүйерлер тобы, флаг-футбол, баскетбол, бейсбол және софтбол. Аралда жабық теннис корты бар: қалалық әуежайдағы ескі ангардың ішінде алты корт орналасқан. Грос-Иль футбол қауымдастығы қалалық футбол лигасының үйлестірушісі. Тез дамып келе жатқан футбол қауымдастығы, бастапқыда ойын-сауық лигасы ұйымдастырудан бастап, ірі қауымдастыққа айналды. Грос-Иль футбол қауымдастығының үй ішіндегі ойын-сауық бағдарламасынан бөлек, 15-тен астам іріктемелі, саяхаттық/премьер деңгейлі командалары бар. Грос-Ильдің қоғамдық театры, The Islanders, Даунривердегі ең көне театр клубы және Мичиган штатындағы ең көне азаматтық театрлық ұйымдардың бірі. Клуб 1925 жылдан бері Грос-Ильде белсенді қызмет етеді, сол кезде достары мен көршілері Мичиганның суық қыстарында ойын-сауық құратын еді. Алғашқы ірі қойылым 1926 жылдың 21 мамырында 40 құрылтайшы мүшелер тобымен қойылды.