Кіріспе

Супернованың ерте ескерту жүйесі (SNEWS) - бұл біздің галактикамыз - Құс жолындағы немесе Үлкен Магеллан бұлты немесе Үлкен ит галактикасы сияқты жақын галактикадағы супернованың пайда болуы жағдайында астрономдарға ерте ескерту жасау үшін жасалған нейтрино детекторларының желісі. 2021 жылға SNEWS-те ешқандай супернова туралы ескертулер шығарылмаған. Бұл таңқаларлық емес, өйткені суперновалар сирек кездеседі: сүт жолындағы ең соңғы белгілі супернова қалдығы 20-шы ғасырдың басында болды, ал сүт жолындағы ең соңғы супернова 1604 жылы Кеплер суперновасы болды.

SNEWS 2.0

2019 жылдың маусым айында Канададағы Садберидің Лоренциан университетінде SNEWS 2.0" семинар-тренинг өткізілді. Нәтижесінде "SNEWS 2.0" деген атаумен жаңартылған жүйе жасалды.

Нейтриноны анықтау

Электрон нейтриноларының (νe) күшті жарылыстары 10 МеВ шамасындағы және 10 секундтық ұзақтықта қызыл алып жұлдыздың ядросында "нейтрондау" реакциясы арқылы, яғни протондар мен электрондардың нейтрондар мен нейтриноларға қосылуы арқылы өзі құлдыраған кезде пайда болады: p + e - → n + νe . Нейтринолар суперновалық шыңдардың жарығынан бұрын шығады деп күтілуде, сондықтан принцип бойынша нейтрино детекторлары астрономдарға супернованың пайда болғанын және жақын арада көрінуі мүмкін екенін ескерте алады. 1987A суперновасының нейтрино импульсі байланысты фотондардан 3 сағат бұрын келді, бірақ SNEWS әлі белсенді емес еді және ол фотондар келгенге дейін суперновалық оқиға ретінде танылмаған. Бағытты дәлдік шамамен 5° болады деп күтіледі. SNEWS Ia типті супернова туралы ескерту жасай алмайды, өйткені олар нейтриноның елеулі санын шығарады деп күтiлмейді. Іа типті суперноваялар ақ жұлдыздағы ядролық синтез реакциясынан пайда болады, бұл барлық суперноваялардың шамамен үштен бір бөлігін құрайды деп есептеледі. SNEWS-те қазіргі уақытта жеті нейтрино детекторы бар: Борексино, Дая Бей, КамЛэнд, HALO, IceCube, LVD және Супер Камиоканде. SNEWS 2004 жылға дейін жұмыс істей бастады, оның үш мүшесі (Super Kamiokande, LVD және SNO). Судбери нейтрино обсерваториясы енді белсенді емес, өйткені ол өзінің мұрагері SNO + бағдарламасына жаңартылуда. Детекторлар супернованы анықтау үшін Брукхейвен ұлттық зертханасындағы компьютерге супернованың болуы мүмкін екендігі туралы хабарлама жібереді. Егер SNEWS компьютері 10 секунд ішінде екі детектордан сигнал алса, онда ол супернованы зерттеу үшін әлемнің барлық обсерваторияларына супернова туралы хабар жібереді. SNEWS пошта тізімі ашық жазылу болып табылады және жалпы жұртшылыққа тіркелуге рұқсат етіледі; дегенмен, SNEWS ынтымақтастығы әуесқой астрономдарды SNEWS-ке байланысты Sky and Telescope журналының AstroAlert қызметін пайдалануға шақырады.