Тайсон Гей: Жетістіктері мен сынақтары

Кіріспе

Американдық спринтер (1982 жылы туған)

2013 жылдың шілдесінде Гейдің допингке қарсы тестілеу нәтижесінде тыйым салынған затқа оң нәтиже бергені хабарланды; ол Мәскеудегі Әлем чемпионатына қатысудан бас тартты. АҚШ Допингке қарсы агенттігі (USADA) оны 2014 жылдың 23 маусымына дейін жарыстардан шеттетуге үкім шығарды және 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында 4x100 метрлік эстафетада алған күміс медалін жоққа шығарды. Гей екі рет Джесси Оуэнс сыйлығының иегері атанды, 2007 жылы IAAF Жылдың үздік атлеты болып танылды, 2007 жылы Track & Field News журналы бойынша үздік жеңіл атлеті, ал 2008 және 2011 жылдары ESPY сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар 100 және 200 метрлік жүгірісте бірнеше мәрте маусымның үздік нәтижесін көрсеткен.

Ерте өмір

1982 жылы 9 тамызда Кентукки штатының Лексингтон қаласында туған Тайсон Гей – Дейзи Гей мен Грег Митчеллдің жалғыз ұлы. Оның отбасында спортқа бейімділік қалыптасқан; Гейдің әжесі Шығыс Кентукки университеті үшін жүгірген, ал анасы Дейзи де жастық шағында спортпен айналысқан, бірақ ол өте ерте жасында бірінші баласына күтіп жүрген. Гейдің үлкен әпкесі Тиффани да шапшаңдыққа құмар және мектепте табысты оқуын аяқтаған. Анасының ынталандыруымен Гей мен Тиффани барлық мүмкіндікті пайдаланып, мектепте және аудандағы төбелерде жаттығулар жасаған. Екеуінің арасында күшті бәсекелестік болды, кейін Гей әпкесінің жылдам реакциясы оны жақсартуға шабыттандырды деді. Ол жақсару үшін көп еңбек етті және Лафайет орта мектебінің стадионы бойынша 200 метрге арналған рекордты жаңартты. Соңғы курста ол 100 метрге көбірек назар аударды, аймақтық чемпионатта жеңіске жетіп, 10.60 секундтық жаңа рекорд орнатты. 200 метрде ол тағы бір жеке рекордын жаңартқан – 21.23 секундпен күміс жүлде алды. 2001 жылы өткен жеңіл атлетика жарысында Гей жаттықтырушы Лэнс Брауманмен танысты, ал ол оны Бартон Каунти Колледжіне түсуге көндірді. Ол өзінің жеке рекордарын жақсартты, 100 метрді 10.27 секундқа, ал 200 метрді 20.88 секундқа жүгірді. Ол бәсекелестікті де жеңіп, NJCAA ұлттық чемпионатында 100 метрде жеңіске жетті. 2003 жылдың қалған бөлігінде Гейдің жарақаттары болды, ал оның жаттықтырушысы Брауман Арканзас университетінде спринт жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, сонда Гей де онымен бірге кетті. Бірақ маусым айында өткен NCAA ерлердің ашық ауадағы жеңіл атлетика чемпионаты Гей үшін одан да сәтті болды, өйткені ол Арканзастың алғашқы 100 метрдегі NCAA чемпионы атанды және 10.06 секундтық мектеп рекордын орнатты. Сонымен қатар, оның осы жарыстағы еңбегі Арканзас командасының NCAA чемпионатында жеңіске жетуіне көмектесті. Сусыздану салдарынан болған жарақат Гейдің 200 метрдегі финалға қатысуына кедергі келтірді, бірақ ол бұл сынақтарды мүмкіндік жоғалтқан ретінде емес, болашақ жарыстарға серпіліс ретінде қарастырды: «Мен командаға шын ниетпен бағытталдым, жақсы мүмкіндік болды, бірақ бұл мен үшін денеме қалай күтім жасау керектігін үйренуге арналған тәжірибе болды». Гейдің әуесқой спортшы ретіндегі соңғы жылында ол жақсы бастады, 2005 жылғы Чемпионат сериясында 60 метрде 6.55 секундтық жеке және мектеп рекордын орнатты. Ол университет командасының тағы бір NCAA ашық ауадағы жеңіске жетуіне көмектесті, 200 метрдегі іріктеу кезеңінде 19.93 секундтық жеке рекордын жаңартты және финалда үшінші орын алды. Олар Майкл Грант пен Омар Браунмен бірге 4 × 100 метрлік эстафетада осы командамен бірігіп, Арканзас рекордын жаңартқан 38.49 секундпен жеңіске жетті. NCAA чемпионатынан кейін, 2005 жылдың маусым айында Гей кәсіби спортшы болуға шешім қабылдады және Хельсинкидегі әлем чемпионатында АҚШ-тың 200 метрлік құрамасына ілігуді мақсат етті.

Born on August 9, 1982, in Lexington, Kentucky, Tyson Gay is the only son of Daisy Gay and Greg Mitchell. Athletic prowess was part of his family life; Gay's grandmother ran for Eastern Kentucky University and his mother Daisy also competed in her youth, though she was pregnant with her first child by her early teens. Gay's older sister, Tiffany, was a keen sprinter and had a successful high school career. Gay and Tiffany, encouraged by their mother, raced at every opportunity, training hard at school and on the hills in their neighborhood. There was strong competition between the two, and Gay later said that his sister's quick reaction time inspired him to improve. he worked hard to improve and broke the Lafayette High School stadium record for the 200 meters. By his senior year he was a more composed athlete and he focused on the 100 meters, winning the state championship in the event and setting a new championship record of 10.60 s. In the 200 m he took silver with another new personal best of 21.23 s. At a 2001 track event, Gay met trainer Lance Brauman and the college coach convinced him to attend Barton County Community College. He improved upon his legal personal bests too, recording a 100 m run of 10.27 s and 20.88 s in the 200 m. He also continued to outstrip the competition, winning the 100 m at the NJCAA National Championship. Injuries upset the rest of 2003 for Gay, and his coach Brauman moved on to work as the sprint coach at the University of Arkansas where Gay followed. The NCAA Men's Outdoor Track and Field Championship in June proved far more fruitful, however, as Gay became Arkansas' first 100 m NCAA champion, setting a school record of 10.06 s. Furthermore, his efforts in the event helped the Arkansas athletic team win the NCAA Championship. A hamstring injury due to dehydration prevented Gay from competing in the 200 m final, but he did not see the trials as a missed opportunity, rather a springboard for future events: "I was really focused upon the team, had a great shot, but it was a learning experience—how to take care of my body." In Gay's final year as an amateur athlete he started well, setting a personal best and school record of 6.55 s in the 60 m at the 2005 Championship Series. He helped the university team to another NCAA outdoor victory, setting a new personal best of 19.93 s in the 200 m qualifiers and placing third in the finals. The pair teamed up for the 4 × 100 m relay, along with Michael Grant and Omar Brown, and won with an Arkansas record breaking time of 38.49 s. With the NCAA Championships behind him, in June 2005 Gay decided to become a professional athlete, setting his sights on a place in the US 200 m team for the Helsinki World Championships.

Дебюттік маусым

Кәсіпқой болып қабылданғаннан кейін Гей АҚШ ашық чемпионатында бақ сынасып, 200 метрлік жүгіруде 20,06 секунд көрсетіп күміс жүлде алды. Ол 2005 жылы Хельсинкиде өткен жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында 200 метрлік қашықтықта төртінші орынға ие болды, осылайша үш американдық спринтері (Джастин Гэтлин, Уоллес Спирмон және Джон Капел) одан озады. Бұл бір ұлттың чемпионаттың басты жүлделерін толыққанды бағындыруының бұрын-соңды болмаған жетістігі болды. Гей 4x100 метрлік эстафета командасының құрамында болды, бірақ Марди Скейлс пен Леонард Скотт арасындағы нашар эстафеталық пас беру оларды жарыстан шеттетуге алып келді. Айдың соңында Гей қысқа мерзімге 100 метрлік қашықтыққа көшті және Риети Гран-приде 10,08 секундтік маусымдық үздік нәтиже көрсетті. Ол 2005 жылғы маусымын оңтайлы аяқтады, әлем чемпионатының финалында 200 метрлік қашықтықта алтын медальді жеңіп алды, бұл оның тұңғыш ірі чемпионат титулы болды. Оның 19,96 секундтық көрсеткіші сол жылы екінші, ал маусымдағы барлық спринтерлердің арасында төртінші жылдам нәтиже болды. Дегенмен, Гейдің болашақтағы қиындықтарына қарсы спринтерлер ғана емес, сонымен қатар оның жаттықтырушысы Брауман да себепкер болды. Ол Бартон колледжінде және Файетвиллдегі Арканзас университетінде жұмыс істеген кезеңдегі түрлі қылмыстарға қатысты айыпталып сотқа тартылды. Ол спортшыларға оларға тиесілі емес қаржылық көмектер мен жеңілдіктер алуға көмектескен.

Екі жақты жарыста жүгіруші

2006 жылғы жеңіл атлетика маусымында Гей алғаш рет рейтингте көтеріліп, 100 метрде нағыз талапкерге айналды. Ол 2006 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жеңімпазы атанды. Гей бұрынғы 200 метрлік жеке рекордын Лозаннадағы IAAF Гран-приінде екі оннан бір секундқа жақсартты. Дегенмен, оның 19,70 секундтық көрсеткіші жаңадан келген Ксавье Картерді жеңуге жеткіліксіз болды, ол 19,63 секундпен екінші жылдам уақытты көрсетті. 100 метрде де жақсартулар болды, өйткені ол Ретимнодағы жарыста жеңіп, 9,88 секундпен тағы бір жеке рекорд орнатты. Гей Стокгольмдегі Гран-приде 100 метрде 10 секундтан төмен нәтиже көрсетіп, 9,97 секундпен Асафа Пауэллден кейін екінші орын алды және Майкл Джонсонның Ұлыбританиядағы 200 метрлік рекордын 19,84 секундпен жеңіп алды. Гей 100 метрде де жақсара берді, жеке рекордын 9,84 секундқа дейін өзгертіп, Цюрихтегі Алтын лигада көрсетті, бірақ бұл Пауэллді жеңуге жеткіліксіз болды, ол өзінің 9,77 секундтық әлемдік рекордын қайталады. Гейдің 2006 жылғы Штутгарттағы IAAF Дүниежүзілік жеңіл атлетика финалындағы 200 метрлік көрсеткіші өте сәтті жылдың шыңы болды. Ол 19,68 секундтық жеке рекордын тағы да жақсартып, 200 метрге жүгіруде Намибиялық Фрэнки Фредерикспен бірге үшінші орынды бөлісті. Гей Фредерикс алдында осы уақытты көрсеткеніне қуанды: "Фрэнкидің алдында осы уақытқа жетіп жүгіру – үлкен мәртебе. Ол мен үшін спортшы және адам ретінде де үлгі". Гей 100 метрде Пауэлл мен Скотттан кейін қола медаль жеңіп алды. Алайда, Гей 2006 жылғы IAAF әлем кубогінде 100 метрде жеңіске жетіп, 9,88 секунд көрсетті. Маусым соңында Гатлин жарысқа қатысудан шеттестірілгеннен кейін, Гей Track and Field News US 2006 тізімінде ең жылдам 100 метрдің алтысын, Скоттпен үшінші орынды және 200 метрдің алты үздігінің төртеуін (Картер мен Спирмоннан кейін) көрсетті. Сонымен қатар, ол сол жылы әлемдегі 100 метрлік жүгіруде екінші орынды иеленді, бұл көрсеткіш әлемдік рекорд иегері Пауэллден кейін ғана. 100 және 200 метрлік жүгіруде өзінің қабілетін дәлелдеген Гей спринтер ретінде өз дамуы туралы ойланды: "Мен үшін қайсысын таңдау қиын. Кейбіреулер менің 100 метрден гөрі 200 метрге жақсы жүгіретінімді айтады. [Бірақ] сіз "дүниедегі екінші ең жылдам адам" немесе "дүниедегі ең жылдам адам" деген атауларды аласыз. Сондықтан да мен 100 метрді көбірек ұнатамын". Оның өнер көрсетуі оның пікірлерін растады, өйткені ол 2007 жылғы ашық ауадағы маусымды екі желмен 9,79 және 9,76 секундқа жетіп бастады. Соңғы уақытта жел рұқсат етілген шектен тек 0,2 м/с жоғары болды және Пауэллдің 9,77 секундтық рекордынан жоғары болды. АҚШ Ұлттық чемпионатында ол желге қарсы жүгіргенде 100 метрдегі 9,84 секундтық үздік рекордымен теңесті. Бұл жарыс рекорды және Морис Гриннің 9,82 секундтық қарсы желмен 100 метрдегі екінші жылдам уақыты болды. Ол финалда тағы да желге қарсы тұрып, 200 метрде жеке рекорд орнатты. Оның 19,62 секундтық уақыты әлемдегі екінші жылдамдық болды; 1996 жылғы Атланта Олимпиадасында Джонсонның 19,32 секундтық көрсеткіші ғана жылдам болды. Гей бұл жетістігіне қуанды, бірақ бәсекелестік әлі де күшті екенін атап өтті: "Мен кез-келген уақыт туралы ойламай едім. Мен Спермоннан мүмкіндігінше тез қашып кетуге тырыстым". Өзін шаршап қалғанын сезінген Гей 2007 жылы Жапонияның Осака қаласында өткен әлем чемпионатына дайындалу үшін қысқа уақытқа қалпына келді. Ол Еуропадағы жарысқа қайта оралды және ауа райы нашар болғанымен, Лозаннадағы 200 метр қашықтықта 19,78 секундпен жеңіске жетті және Шеффилд пен Лондондағы 100 метрлік жарыстарда жеңіске жетті. Ол Пауэллмен әлем чемпионатында кездесу мүмкіндігін ұнатты: екі спринтер де сол жылы жеңіліске ұшыраған жоқ және Гей өзінің қиындыққа дайын екенін айтты. Сол жылы бірінші рет бір-біріне қарсы шыққан IAAF Осакадағы 100 метрлік финалды "маусымда ең асыға күткен шайқас" деп сипаттады. Гей 9.85 секунд уақытпен жеңіп, Деррик Аткинстен алдыға шықты және Пауэлл 100 метр әлем чемпионы атанды. Бұл американдық спортшының 100 метрлік бірінші титулы болса да, ол Пауэллге құрметпен қарады: "Біз бұл жекпе-жекті көптен күттік. Менің ойымша, біз екеуміз де жеңімпазбыз. Асафаның жүгіруі мықты болды. Ол әлем рекордшысы, ал мен – ең жылдам адаммын, ал қазір мен әлем чемпионымын. Ол бұл жолы қола медальді жеңіп алды, бірақ келесі жылы Пекинде алтын медальмен қайта оралуы мүмкін. Менің ойымша, осы жылға мен әлемдегі ең жылдам адаммын". Морис Грин мен Гатлин ғана чемпионатта спринттік екі қашықтықты жеңіп алған, бірақ Гей 4 × 100 м эстафетасында үшінші алтын медальді жеңіп алуды көздеді. Америкалықтар Ямайка командасымен, оның құрамында Пауэлл мен Болт бар, күшті бәсекелестікке тап болды. Ямайкалықтар ұлттық рекордты жаңартты, бірақ АҚШ командасын жеңуге жеткіліксіз болды, олар 37,78 секундтық әлемдік рекордты көрсетті. Гей Дарвис Паттон, Спирмон және Лерой Диксонмен бірге үшінші алтын медальді жеңіп алды. Үш алтын медальді жеңіп алу 1999 жылғы Севильядағы әлем чемпионатында Морис Грин және 1983 және 1987 жылдары Карл Льюис көрсеткен нәтижелерді қайталады. Гей жарыста жеңіске жеткенімен, бұл жетістік оны өзгертпеді – ол қарапайым және қарсыластарына риза болды. Қараша айында ол 2007 жылғы IAAF жылдың үздік ер адам спортшысы деп танылды және қабылдау сөзінде өзінің әріптестеріне құрмет көрсетіп, Пауэллге назар аударуын қалап, оны өте бағалайтынын айтты. Ол сондай-ақ өзінің алдағыларымен салыстыруды жоққа шығарды: "Менің ойымша, мен Карл Льюис, Морис Грин сияқты басқа да ұлы спринтерлер сияқты әлемдік рекордты жаңартпасам, жеткіліксіз болар едім. Менің ойымша, бұл сізді ерекшелендіреді, медальдар мен әлемдік рекорд". Маусым соңында Гей Track and Field News журналымен 2007 жылғы жылдың үздік ер адам спортшысы деп танылды (100 және 200 метрлік жүгіруде жылдың ең жылдам спортшысы атанды) және USATF-тың Харрисон Диллард сыйлығын жеңіп алды.

The 2006 athletics season saw Gay rise to the top of the rankings for the first time and become a genuine contender in the 100 m. He became the 2006 US Outdoor Champion in unfortunate circumstances: Gay originally finished second in 10.07 s with a strong headwind, but Justin Gatlin's first place finish was later rescinded for use of a banned substance. Gay significantly improved upon his previous 200 m personal best by over two tenths of a second at the IAAF Grand Prix in Lausanne. However, his time of 19.70 s was not enough to beat newcomer Xavier Carter who ran the second fastest time ever with 19.63 s. Improvements in the 100 m followed, as he won the Rethymno track meet and set another personal best with 9.88 s. Gay scored another sub 10 second 100 m at the Stockholm Grand Prix, finishing second to Asafa Powell with a 9.97 s, and beating Michael Johnson's British all comers 200 m record with a 19.84 s win in London. Gay continued to improve at the 100 m, revising his personal best to 9.84 s at the Zürich Golden League meet, but it was not enough to beat Powell, who equaled his own world record of 9.77 s.

Gay's 200 m performance at the 2006 IAAF World Athletics Final in Stuttgart was the culmination of a highly successful year. He became the World Athletics Final champion with another improved personal best of 19.68 s, making him the joint third fastest 200 m sprinter with Namibian Frankie Fredericks. Gay was pleased that Fredericks was on site to see his best equaled: "To run that time in front of Frankie is a privilege. He's someone I admire a great deal both as an athlete and as a man." Gay also won a bronze medal in the 100 m, finishing behind Powell and Scott. However, Gay proved himself over 100 m at the 2006 IAAF World Cup, taking gold with a 9.88 s run. At the end of the season, with Gatlin banned from competition, Gay dominated the Track and Field News US 2006 list, having run six of the seven fastest 100 m, with Scott in third, and four of the top six 200 m times (behind Carter and Spearmon). Furthermore, he was the second fastest 100 m runner in the world that year, second only to world record holder Powell. Having proven himself to be adept at both 100 and 200 m, Gay reflected upon his development as a sprinter:

Blockquote|It's kind of hard for me to choose which one's my favorite. Some people say I'm a better 200 meter runner than a 100 runner. [But] you get that label as 'second fastest man' or 'the fastest man in the world'. I think that's why I like the 100 more. His performances backed up his remarks, as he started the 2007 outdoor season with two wind assisted runs of 9.79 s and 9.76 s. The latter time was recorded with a wind only 0.2 m/s over the allowed limit, and was superior to Powell's record of 9.77 s.

At the US National Championships he equaled his 100 m best of 9.84 s while running into the wind. This was a meeting record and the second fastest 100 m time with a headwind after Maurice Greene's 9.82 s run. He followed this with a new 200 m personal best in the finals, again facing an impeding wind. His time of 19.62 s was the second fastest ever; only Johnson's 19.32 s run at the 1996 Atlanta Olympics was faster. Gay was happy with the achievement but noted that the competition was still strong: "I wasn't thinking about any time. I was trying to get away from Spearmon as fast as I could." After noting that he was feeling worn out, Gay had a brief recuperation period in preparation for the 2007 World Championships in Osaka, Japan. He returned to the track in Europe and, while weather conditions were poor, he won the 200 m in Lausanne with 19.78 s and had wins at 100 m events in Sheffield and London. He relished the opportunity to face Powell at the World Championships: both sprinters were undefeated that year and Gay said that he felt ready for the challenge. Facing each other for the first time that year, the IAAF described the 100 m final in Osaka as "the season's most eagerly anticipated battle". Gay won with a time of 9.85 s, sprinting ahead of Derrick Atkins and third placed Powell to become the new 100 m world champion. Although this was the American's first major 100 m title, he remained respectful of Powell:

Blockquote|We have long looked forward to this duel. And I think somehow we are both winners. Asafa has run a strong race. He is the World record holder while I am the fastest this year and now I am the World champion He has taken the bronze this time, but he could well come back with the gold next year in Beijing I think for this year it makes me the fastest man in the world. Only Maurice Greene and Gatlin had won the sprint double at the Championships before, but Gay eyed a third gold in the 4 × 100 m relay. The Americans faced stiff competition from the Jamaican team, which included Powell and Bolt. The Jamaicans set a national record, but it was not enough to beat the United States team, who finished in a world leading time of 37.78 s. Gay won his third gold medal alongside Darvis Patton, Spearmon and Leroy Dixon. The triple gold haul repeated the feat achieved by Maurice Greene at the 1999 Seville World Championships and Carl Lewis in 1983 and 1987. Although Gay had been bullish in victory on the track, the achievement did not change him—he remained humble and appreciative to his rivals. In November he was chosen as the IAAF Male World Athlete of the Year for 2007 and in his acceptance speech he paid tribute to his peers, encouraging Powell to remain focused and saying that he highly regarded the Jamaican. He also dismissed comparisons to his forebears, commenting: "I honestly believe that I need to have the World record like some of the other great sprinters like Carl Lewis, Maurice Greene. I think that sets you apart, having medals and having the World record." At the end of the season Gay was elected 2007 Men's Athlete of the Year by Track and Field News (topping the year's list as the fastest 100 m and 200 m sprinter), and he won the USATF's Harrison Dillard award as the top US male sprinter.

2008 жылғы Пекин Олимпиадасы

Брауман түрмеден босағаннан кейін Гей Пекин Олимпиадасына дайындалуға кірісті, Брауманмен және Джон Драммондпен мамыр айында жаттықты. Жарысқа оралған ол 2007 жылғы деңгейін сақтап, Кингстонда 200 метрді жеңіп, Adidas Track Classic турнирінде екі спринтте де алтын медаль алды, ал Reebok Grand Prix-де 100 метрде 9,85 секундпен екінші орынға ие болды. Бірақ енді Гейдің қарсыласы Усайн Болт болды; аталған жарыста Болт 9,72 секундтық әлемдік рекордпен Гейді жеңді. Мұны ескере отырып, Гей Олимпиадада Болт пен Пауэллді жеңу үшін рекордтық уақыт көрсету қажеттігін түсінді, 9,70 секундтан төмен нәтиже көрсетуді мақсат етті. Осындай жылдамдықтарды ескере отырып, АҚШ Допингке қарсы агенттігі (USADA) "Project Believe" атты кең ауқымды тестілеу бағдарламасы арқылы допингке қарсы күресті күшейтті. BALCO жанжалы мен Гатлин мен Марион Джонс сияқты белгілі спортшылардың шеттетілуі спринтке деген сенімді төмендетті, сондықтан USADA таза спортшылар да табысқа жете алатынын көрсету үшін Гейді шақырды. АҚШ Олимпиадалық іріктеу кезеңінде 100 және 200 метрде басты үміткер болған Гей жартылай финалда жақсы өнер көрсетті. Бірінші турдағы қателік іріктеуден шығуына себеп болуға айналғанда, Гей қарқынын күшейтуге бел буды және 9,77 секундтық АҚШ рекордымен 100 метрдің ширек финалында жеңіске жетті. Морис Гриннің тоғыз жылдық рекордын жаңартқан Гей Болт пен Пауэллден кейін үшінші ең жылдам 100 метрлік спринтер атанды. Келесі күні өткен финалда Гей 9,68 секунд (+4,1 м/с) көрсетіп бірінші орын алды. Бұл кез келген жағдайдағы 100 метрге ең жылдам уақыт болды, бұл 12 жыл бұрын Обадел Томпсон көрсеткен 9,69 секундтық көрсеткіштен де жақсы еді. 200 метрлік жарыс Гей үшін ауыр соққы болды, себебі ол іріктеу кезеңінде жамбас сүйегіне ауыр жарақат алды және Олимпиадаға қатысудан шеттетілді. Жарақат бірнеше апта бойы сақталды, сондықтан Гей Олимпиадаға дайындалу үшін жарыстардан бас тартты. Гей Пекинде жарысқа оралды, бірақ жарақаты 100 метрде медаль алу мүмкіндігін азайтты, Болт пен Пауэлл жеңіске жететін басты үміткерлер саналды. Көптен күткен Гей, Болт және Пауэлл арасындағы финал өте қойған жоқ, себебі Гей жартылай финалда іріктеуден өтпеді. 10,05 секунд көрсетіп бесінші орын алған Гей әлі де жарақаттанған екенін жоққа шығарды, бірақ жамбас сүйегінің мәселесі жаттығу кестесін бұзғанын айтты. Американдық 4x100 метрлік эстафета командасы, Гей эстафетада соңғы жүгірші болған, финалға іріктеуден өтпеді. Дарвис Паттон мен Гей эстафета таяқшасын табысты тапсыра алмады. Гей таяқшаның түсуіне жеке жауапкершілікті алды, бірақ Паттон онымен келіспеді: "Бұл Тайсон Гей. Ол кішіпейіл адам, бірақ мен оған таяқшаны беруім керек екенін білемін, мен оны істемедім". Жыл басында төрт Олимпиада алтын медалін жеңгісін айтқан Гей 2008 жылғы Олимпиаданы бірде-бір медальсыз аяқтады. 100 метрлік спринт немесе эстафета финалына жетпеген соң, ол Пекиндегі сәтсіздігі туралы ойланды: "[Мен таяқты] сездім, содан кейін оны алуға бардым, бірақ ештеңе жоқ еді. Олимпиадада да осындай жағдай болды". Гей маусымды Еуропада аяқтады, Гейтсхедте 200 метрде жеңіске жетті, бірақ жамбас сүйегінің жарақатына байланысты Болт пен Пауэллге қарсы ÅF Алтын лигасы жарысынан шығуға мәжбүр болды.

Following Brauman's release from prison, Gay set out preparing for the Beijing Olympics, training with both Brauman and Jon Drummond in the off season. Returning to competition in May, he continued as he had left off in 2007: winning the 200 m in Kingston, taking gold in both sprints at the Adidas Track Classic, and finishing second in the 100 m at the Reebok Grand Prix with a 9.85 s run. However, Gay now faced a new, emerging challenger in Usain Bolt; at the latter event Bolt had beaten Gay with a world record setting 9.72 s. Taking this into consideration, he realized that a world record time would be needed to beat both Bolt and Powell at the Olympics; Gay aimed to run below 9.70 s. With athletes running such quick times, the US Anti Doping Agency (USADA) sought to counter claims of performance enhancing drugs use through "Project Believe", a regular, extensive drugs testing program. The BALCO scandal and banning of high profile athletes, including Gatlin and Marion Jones, damaged the public's perception of sprinting, and USADA recruited Gay to prove clean athletes could be just as successful. The favorite for qualification in both the 100 m and 200 m at the US Olympic Trials, Gay put in a strong performance in the heats. After a misjudgement in the first round almost caused him to miss out on qualification, Gay resolved to step up his pace, and he won the 100 m quarter final with a US record setting run of 9.77 s. Breaking Maurice Greene's nine year old record, this made Gay the third fastest 100 m sprinter ever, after rivals Bolt and Powell. In the final the following day, Gay finished first in a wind aided 9.68 s (+4.1 m/s). This was the fastest ever 100 m time under any conditions, bettering the 9.69 s record which Obadele Thompson had set 12 years earlier. The 200 m event was a significant setback for Gay as he suffered a severe hamstring injury in the qualifiers and was subsequently ruled out of the event for the Olympics. The injury persisted for several weeks and he dropped out of track meetings in order to recover in time for the Olympics. Gay made his track return in Beijing but his injury had reduced his 100 m medal chances and Bolt and Powell were more favored to win the event. The much anticipated Gay, Bolt and Powell final never materialised, however, as Gay failed to qualify in the semi finals. Finishing fifth after recording 10.05 s, Gay denied that he was still injured, but claimed the hamstring problem had upset his training schedule. Further disappointment followed as the American 4 × 100 m relay team, with Gay as anchor, failed to qualify for the final. Darvis Patton and Gay failed to pass on the baton in the heat. Gay personally took responsibility for the dropped baton but Patton denied this was true, saying "That's Tyson Gay. He's a humble guy, but I know it's my job to get the guy the baton and I didn't do that." After stating his desire to win four Olympic gold medals (by adding the 400 meters to his repertoire) earlier in the year, Gay finished the 2008 Olympics without a single medal. Having failed to reach the finals of the 100 m sprint or relay, he reflected upon his failure to make the podium in Beijing: "[I felt the baton] then I went to grab it and there was nothing. It's kind of the way it's been happening to me this Olympics." Gay rounded off the season in Europe, winning in the 200 m at Gateshead, but he had to withdraw from a ÅF Golden League race against Bolt and Powell due to his hamstring injury.

2009 жылғы әлем күмісі және АҚШ рекорды

Гей жабық стадиондағы жеңіл атлетика маусымынан кейін жарыстарға оралды және мамыр айында 400 метрде 45,57 секундтық жеке рекордты көрсетті. Маусымдағы алғашқы 200 метрлік сынында, «Рибок Гран-при» турнирінде ол 19,58 секундтық жеке рекорд пен турнир рекордын орнатты. Бұл нәтиже Болт пен Джонсонның әлемдік рекордтық уақыттарынан кейін 200 метрге үшінші жылдам көрсеткіш болды. Рекорд иегері Болт бұл сынға күмәнмен қарады, Гейге «ол көбінесе 200 метрлік спринтер» болғандықтан бұл қиынға соғады деді. Шілдеде өткен «Алтын Гала» турнирінде Гей 9,77 секундпен Асафа Пауэллдің 9,88 секундтық маусымдық ең жақсы нәтижесін жақсарып, өзінің АҚШ рекордын қайталады. Бұл Болттың бұрынғы әлемдік көшбасшылық уақытын 9,86 секундтан асып түсті. 2009 жылғы әлем чемпионатының тамыздағы бірінші жарысы 100 метрге өткізілді. Іріктеу кезеңдерінде 10 секундтан кем нәтиже көрсеткеннен кейін Гей ямайкалықтар Болт пен Пауэллмен бірге финалға өтті. Ол жарыста 9,71 секундтық АҚШ рекордын көрсетті, бұл тарихтағы үшінші жылдам уақыт, бірақ бәріне қарамастан екінші орынға қанағат етуге мәжбүр болды, өйткені 100 метрдегі әлем чемпионатының титулын 9,58 секундпен әлемдік рекордты 0,11 секундқа жаңартқан Болтқа жоғалтты. 20 қыркүйекте Шанхайдың «Алтын Гран-при» турнирінде Гей 9,69 секундпен ерлер арасындағы 100 метрге екінші жылдам уақытты көрсетіп жеңіске жетті, бұл көрсеткіш 2008 жылғы Пекин Олимпиадасында Усайн Болттың жеңімпаз уақытына теңесті. Даэгуде Пауэллді алтыншы рет жеңгеннен кейін Гей маусымнан кейін жамбас операциясын жасату жоспарларын қайта қарастыратынын мәлімдеді, себебі бұл жағдай ауыр жарақатқа қарағанда, жүгіру кезінде туындайтын ыңғайсыздықтарды шешумен байланысты.

2010 жылғы бірінші алмаз лигасы

2010 жылғы ашық ауа маусымының басында Гей 400 метрде 44,89 секундтық жаңа үздік нәтиже көрсетті. Бұл көрсеткіш оның бұрынғы рекордын шамамен жеті ондық үлеске жақсартты. Ол 100 метр, 200 метр және 400 метр қашықтықтарындағы үш спринтте маңызды уақыт кедергісінен – 10 секундтан, 20 секундтан және 45 секундтан сәйкесінше – төмен жүгірген алғашқы спринтер атанды.

Май айында Англияның Манчестер қаласында өткен Great City Games ойындарында ол Томми Смиттың 44 жылдық әлемдік рекордын 200 метрге тікелей жүгіруде бұзуға ниеттенді. Ол Смиттың 19,5 секундтік уақытын 19,41 секундқа аяқтау арқылы жеңді – оның ішінде алғашқы 100 метрді 9,88 секундта, ал алғашқы 150 метрді 14,41 секундта аяқтады. Жүгірістен кейін тізесіне зардап шекті, бірақ шілде айында Орегон штатының Юджин қаласында өткен Префонтейн Классикасына оралды – бұл 2010 жылғы IAAF Diamond League турниріндегі оның алғашқы қатысуы болды. 200 метрде ол 19,76 секунд көрсетті, бірақ бір жылдық үзілістен кейін оралған Уолтер Дикс оны жеңіп кетті. Бір аптадан соң ол Британ Гран-приіне қатысып, қолайсыз ауа-райына қарамастан, 9,93 секундтық нәтижемен өзінің қарсыласы Асафа Пауэллді жеңді. Сол айдың соңында Монакодағы Herculis жарысында ол 19,72 секундтық жаңа рекорд орнатты, бірақ жарысқа дайындалуына қанағаттанбады, себебі Йохан Блейк финиш сызығына жақын келіп, оны басып озуға тырысты. Стокгольмдегі DN Galan жарысында 100 метрге Гейдің Болтқа қарсы алғашқы кездесуі өтті. Ол Олимпиада және Әлем чемпионына күшті жеңіс сыйлады, оны 9,84 секундпен, Болттың 9,97 секундына қарсы ұтып кетті. Бұл Болттың 100 метрлік финалда екінші рет жеңіліске ұшырауы болды – алғашқысы 2008 жылдың шілдесінде Пауэллге қарсы (сол Стокгольм Олимпиадалық стадионында) болған. Гей Пауэллдің стадиондық рекордын жаңартты және осы жетістігі үшін бір караттық алмаз алды. Гей жеңістің маңыздылығын асыра көрсетпеуді жөн көрді, Болттың толық физикалық формада болмағанын мойындады: «Усейнды жеңу керемет сезім, бірақ іштей оның 100% күшімен жүрмейтінін білемін. Оның толық күшімен жеңгім келеді». Болт пен Пауэлл екеуі де жарақат алғандықтан, Гей келесі аптада Лондон Гран-приінде бәсекелессіз жеңіске жетті, нашар ауа-райына қарамастан 9,78 секундтық әлемдік үздік нәтиже көрсетті. Мемориал ван Даммдегі 9,79 секундтық жеңісі оған 100 метрге арналған алғашқы Алмаз жарыс кубогын сыйлады.

2011 жылғы жарақат

Ол 2011 жылғы маусымын Манчестердегі Ұлы қалалық ойындарда 150 метрлік тік сызықты жүгіруде 14,51 секундтық нәтижемен ашты, бұл көрсеткіш Болттың 2009 жылғы нәтижесінен аздап қалып қойды. Оның 100 метрлік жүгірудегі маусымның ең үздік нәтижесі – 9,79 секунд, ол маусым айында Флорида штатының Клермонт қаласында тіркелді және сол жылы бұл көрсеткішпен үшінші орын алды. Гей Нью-Йорктегі adidas Grand Prix-де Стив Муллингске еңсеге тиді, бірақ Муллингс сол айдың соңында допинг тестілеуден өтпей, өмір бойына жарысқа қатысудан шеттетілді. Жамбас жарақаты Гейді 2011 жылғы АҚШ ашық ауадағы жеңіл атлетика чемпионатына қатысудан бас тартуға мәжбүр етті, ал шілдеде ол ацетабуляр лабрум операциясын жасады; ол келесі рет жарысқа қатысқанға дейін шамамен бір жыл өтті.

2012 жылғы Олимпиада ойындары

2012 жылғы Олимпиадалық іріктеуге дайын екенін көрсетіп, Гей adidas Grand Prix-де «B» жарысында төмен деңгейде қатысты, қарсы желге қарамастан 10 секундке тікелей жетті. Гей 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 100 метрге іріктеуден өтті, АҚШ Олимпиадалық іріктеуде Джастин Гатлиннен кейін 9.86 секунд көрсетіп, екінші орын алды. Ол физикалық жағдайына қайта келгенін көрсетіп, Олимпиадаға дейін 2012 жылғы Алмаз лигасының Париж және Лондон кезеңдерінде 100 метрді жеңіп алды. 2012 жылғы Олимпиаданың 100 метрлік финалы – Олимпиада тарихындағы ең жылдам жарыс болды: жеті спортшы он секундтан кем уақыт көрсетті. Болт 9.63 секундпен жеңіске жетті, одан кейін Йохан Блейк келді. Гейдің 9.80 секундтық нәтижесі оның қола медальді алу мүмкіндігінен айырды, ол отандысы Джастин Гатлиннен бір жүзден бір секундқа қалып қойды. Гей Олимпиада сахнасына көтеріле алмағанына қатты ренжіді және жарыстан кейінгі сұхбатта көздерінен жас шығып, «Мен топпен бірге жүгірдім, бірақ жетіспедім» деді. 4 × 100 метрлік эстафета финалы Гейге алғашқы Олимпиада медалін және 37.04 секундтық американдық рекордтық уақытты әкелді, осы нәтижеге Трелл Киммонс, Гатлин және Райан Бейли де қол жеткізді. Бұрынғы әлемдік рекордты теңестіргеніне қарамастан, американдықтар Ямайкадан күміс медальді алды, олардың командасы бұл көрсеткішті екі ондық үлеске жақсартты. Бірақ 2013 жылы допинг-тесттен өтпегендіктен ол бұл медальдан айырылды, соның салдарынан эстафета командасының қалған мүшелері де медальдарынан айырылды. Алмаз лигасының соңғы екі 100 метрлік жарысында ол Athletissima жарысында 9.83 секунд көрсетіп, екінші орын алды, онда Йохан Блейк Гейдің жеке үздік уақытын қайталады, ал Weltklasse 100 метрлік сериясының финалында қате старт берді.

2013 жылғы есірткі сынағынан өтпеген

2013 жылдың 14 шілдесінде Мәскеудегі әлем чемпионаты алдында Гейдің 2013 жылдың мамырында тыйым салынған затқа оң сынақ нәтижесі бергені хабарланды. Гей допинг қолданғанын мойындады, бірақ кінәні белгісіз үшінші тарапқа таңды: "Мен бір адамға сеніп, ал олар мені алдады". Adidas компаниясы Геймен жасасқан демеушілік шартын тоқтатты. Сот шешімін күтіп, ол барлық жарыстардан, соның ішінде 2013 жылғы әлем чемпионатынан өз еркімен шықты. 2014 жылдың 2 мамырында АҚШ Допингке қарсы агенттігі (USADA) Гейдің 2014 жылдың 23 маусымына дейін жарыстарға қатысудан шеттетілетінін, ал 2012 жылдың 15 шілдесінен бастап шеттетілгенге дейінгі барлық нәтижелері – оның ішінде 2012 жылғы жазғы Олимпиададағы күміс медалі – күштен шығарылатынын мәлімдеді.

2015 жыл

Тайсон дисквалификациядан кейін қайтып оралды және Prefontaine Classic турнирінде 100 метрлік жүгіруде жеңіске жетті. АҚШ эстафета командасы Багам аралдарында өткен Әлемдік эстафеталар чемпионатында Әлем және Олимпиада ойындарына ілікті және 4 × 100 метрлік эстафетада жеңіс тойлады. 2015 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында Гей, Усейн Болтқа қарсы жүгіріп, 100 метрлік финалда Болт, Джастин Гатлин, Трейвон Бромелл, Андре де Грасс және Майк Роджерстен кейін 9 қатысушының арасында 6-шы орынды иеленді.

2016 жыл

2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Гей АҚШ-тың 4 × 100 м эстафета командасы үшінші кезеңінде өнер көрсетті. Команда құрамына Джастин Гатлин, Майк Роджерс, Трейвон Бромелл және Гей кірді. Команда Ямайка мен Жапониядан кейін үшінші орынды иеленді. Бірақ Гей тағы да Олимпиада медалінен айырылды, себебі американдық команда Джастин Гатлиннің ереже бұзуы үшін дисквалификацияланды. Бұл ереже 170.7-ші тармаққа сәйкес келеді, ол эстафетада таяқшаны беру кезіндегі талаптарды реттейді; Роджерс таяқшаны Гатлинге бергенде, ол алмасу аймағына жетпес бұрын Гатлиннің қолына тиіп кеткен. Американың 4 × 100 м эстафета командасы Риода дисквалификацияланды, осылайша Гей Олимпиадада медаль ұтпаған тарихтағы ең жылдам спортшы атанды. Соның нәтижесінде Андре де Грасс басқаратын Канада командасы қола медальді жеңіп алды. 2016 жылдың қыркүйегінде Гей Калгаридегі Ұлттық итеру чемпионатында өнер көрсетіп, АҚШ бобслей командасына қосылуға ниеттенгені хабарланды, бірақ ол жарыстан бас тартты.

Жеке өмір

Гей Флорида штатының Орландо қаласының маңындағы Клермонт қаласында тұрады. Шошана Бойдтан Троица деген қызы бар. Брауман алаяқтық үшін түрмеде отырған кезде Гей жаттықтырушының әйелі мен қызына қарауылдық жасады. Гей бала кезінде Сент-Джон миссионерлік баптистік шіркеуіне барып, үйге қайтқанда да әлі күнге дейін оның қызметтеріне қатысады. "Мен діншіл адаммын, сондықтан Құдай берген қабілетіме, күтпеген нәрсені де істей алатыныма шын сенемін. Мен рекорд жасап, немесе оған жақындасып, немесе медаль жеңіп ала аламын деп шын сенемін".

Жетістіктер

Гей 100 метрде 9.69 секундпен АҚШ рекордын иеленеді, ол Юсейн Болттан кейін Йохан Блейкпен бірге осы жарыстың тарихында екінші орындағы ең жылдам спринтер болып табылады. 2010 жылы Гей тарихтағы ең жылдам 4 × 100 метрлік эстафета командасының құрамына кірді, ол команда мүшелері Трелл Киммонс, Уоллес Спирмон және Майкл Роджерспен бірге 2010 жылғы Цюрихтегі «Weltklasse» жарысында 37.45 секунд көрсетті. Оның 2007 жылы екі күн ішінде 100 метрді 9.84 секундқа, ал 200 метрді 19.62 секундқа жүгіруі сол кездегі ең үздік нәтиже болды. 2010 жылдың 17 сәуірінде Гейнесвиллде өткен Том Джонс еске алу жарысында Тайсон Гей 400 метрде 44.89 секунд көрсетіп, 100 метрді 10.00 секундтан, 200 метрді 20.00 секундтан және 400 метрді 45.00 секундтан кем уақытта жүгірген алғашқы адам болды.

Жеке рекордтар

Жарыс уақыты (с)Жел (м/с)Жарыс орныКүнЕскермелерRef100 м 9.69 +2.0 Шанхай Алтын Гран-при Шанхай, Қытай 2009 жылғы 20 қыркүйек, 9.68 +4.1 АҚШ Олимпиадалық іріктеулер Юджин, Орегон, АҚШ 2008 жылғы 29 маусым Желдің көмегімен 150 м 14.51 +1.5 Ұлы қала ойындары Манчестер Манчестер, Ұлыбритания 2011 жылғы 15 мамыр, 200 м 19.58 +1.3 Адидас Гран-при Нью-Йорк, Нью-Йорк, АҚШ 2009 жылғы 30 мамыр 200 м тік сызық 19.41 −0.4 Ұлы қала ойындары Манчестер, Ұлыбритания 2010 жылғы 16 мамыр 400 м 44.89 н/а Том Джонс еске алу жарысы Гейнсвилл, Флорида, АҚШ 2010 жылғы 17 сәуір

Халықаралық чемпионаттың нәтижелері

АҚШ және Американың атынан (тек Континенттік кубок) 2002 NACAC U 25 чемпионаты Сан-Антонио, Техас, АҚШ 1-орын 4×100 м эстафетасы 39.79 2005 Жылдық чемпионат Хелсинки, Финляндия 4-орын 200 м 20.34 (жартылай) 4×100 м эстафетасы – Жылдық жеңіл атлетика финалы Монте-Карло, Монако 1-орын 200 м 19.96 2006 Жылдық жеңіл атлетика финалы Штутгарт, Германия 3-орын 100 м 9.92 1-орын 200 м 19.68 Жылдық кубок* Афина, Грекия 100 м 9.88 4×100 м эстафетасы 37.59, 2007 Жылдық чемпионат Осака, Жапония 100 м 9.85 200 м 19.76 4×100 м эстафетасы 37.78 2008 Олимпиада ойындары Бейжің, Қытай 9-орын (жартылай) 100 м 10.05 (жартылай) 4×100 м эстафетасы – 2009 Жылдық чемпионат Берлин, Германия 2-орын 100 м 9.71, Жылдық чемпионат Пекин, Қытай 6-орын 100 м 10.00 4×100 м эстафетасы – Зонадан тыс қатысу 2016 Олимпиада ойындары Рио-де-Жанейро, Бразилия 4×100 м эстафетасы – Зонадан тыс қатысу *2010 жылғы басылымнан бастап Континенттік кубок деп аталады. **Допингке қарсы бұзушылықтарға байланысты 2012 жылғы Олимпиада ойындарының барлық нәтижелерінен айырылды.