Кіріспе

АҚШ Әуе күштері генералы Тид Майкл "Базз" Мозли (3 қыркүйек 1949 жылы туған) – АҚШ Әуе күштерінің 18-ші штаб бастығы қызметін атқарған зейнеткер генерал. Ол 3000 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар истребитель және оқу ұшақтарының пилоты, оның көп бөлігі F-15 Eagle ұшағында. 2 қыркүйек 2005 жылы Мозли Әуе күштері штабының бастығы лауазымына тағайындалды – ол АҚШ-та және шетелде қызмет ететін 700 000-нан астам әскер, Ұлттық гвардия, резерв және азаматтық қызметкерлердің ұйымдастырылуына, жаттығуына және жабдықталуына жауапты жоғары шенді әскери офицер. Бірлескен штабтар төрағасының құрамында генерал және басқа да қызмет басшылары Қорғаныс министріне, Ұлттық қауіпсіздік кеңесіне және Президентке әскери кеңесшілер ретінде қызмет етеді. Мозли 2008 жылдың маусым айында АҚШ Қорғаныс министрі Роберт Гейтстің өтінішімен Әуе күштерінен кетті, себебі Әуе күштерінде бірқатар даулы жағдайлар болды, соның ішінде 2007 жылғы Минот Әуе базасындағы ядролық қарулардың қауіпсіздігіне қатысты жанжал. 11 шілде 2008 жылы Мозли үшін ресми зейнетке шығу рәсімі өтті; ол 37 жылдан астам әскери қызметтен кейін 11 тамыз 2008 жылы Әуе күштерінен ресми түрде зейнетке шықты.

Өмірбаян

Мозли 1949 жылы Техас штатының Гранд-Прейри қаласында дүниеге келген. 1971 жылы Техас A&M университетін саяси ғылымдар бакалавры дәрежесімен бітірді. 1972 жылы Техас A&M университетінде саясаттану мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Невада штатындағы Неллис әуе базасындағы Әскери-әуе күштерінің ұрыс қарулары мектебінің F 15 дивизиясына, Флорида штатындағы Эглин әуе базасындағы 33-ші операциялық топқа және Неллистегі Әскери-әуе күштерінің ең ірі және әртүрлі ұшу қанаты – 57-ші қанатына командир болды. Генерал Оңтүстік-Батыс Азиядағы Бірлескен операциялар күштерінің жауынгерлік операциялар директоры қызметін атқарды. Генерал Мозли сондай-ақ 9-шы әуе күштеріне және АҚШ Орталық командасының әуе күштеріне басшылық етті, сонымен қатар Оңтүстік күзет операциясы, "Тұрақты еркіндік" операциясы және "Ирак бостандығы" операциялары бойынша Бірлескен күштердің әуе құрамдамасының қолбасшысы болды. Генерал Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі. Франция Республикасының президенті оған Ұлттық еңбегі үшін орденнің офицері және командирі атағын берді. Ұлттық еңбегі үшін орден – Францияның екінші жоғары әскери наградасы. Ол сондай-ақ Біріккен Араб Әмірліктерінің 1-ші дәрежелі әскери медалімен марапатталды. Мозлидің қызметтік міндеттері операциялық, бірлескен және кадрлық сипатта болды. Олардың ішінде Әскери-әуе күштері министрінің заңнамалық байланыс жөніндегі директоры, Штабтың бірлескен басшыларының Азия/Тынық мұхиты және Таяу Шығыс аймандары бойынша саяси-әскери істер жөніндегі орынбасары, Әскери-әуе күштерінің бас офицері, Ұлттық соғыс колледжінде бірлескен және біріккен соғыстың профессоры, сондай-ақ АҚШ Әскери-әуе күштерінің бас штабының жоспарлар дирекциясының тактикалық күштер бөлімінің бастығы кіретін еді. Мозли 2005 жылдың 2 қыркүйегінде Эндрюс әуе күштері базасында өткен салтанатты шарада Әуе күштері штабының бастығы лауазымына тағайындалды. Мозли 2009 жылғы АҚШ Әуе күштері академиясының түлектерін жеке өзі "қабылдап", болашақ әуе күштерінің көшбасшыларына жүрекжарды сөздер айтты. 2007 жылдың 8 наурызында Гранд-Прейри МДБ мектеп кеңесі бірауыздан 2007-2008 оқу жылында ашылатын бастауыш мектепке Майк Мозли атынан атау туралы шешім қабылдады. Оның жетістіктері мен Гранд-Прейриде туғандығын еске алу үшін осылай аталды. Бірқатар резонанстық даулар мен жаңа дрондар бағдарламаларына қарсылығы салдарынан Мозли, Әскери-әуе күштері министрімен бірге отставкаға кетуге мәжбүр болды. Оның отставкасы 2008 жылдың 5 маусымында, 2007 жылғы АҚШ Әскери-әуе күштерінің ядролық қаруларға қатысты оқиғасы және Тайваньға ядролық зымыран компоненттерін жіберуіне байланысты қызметтің ядролық қарулар қауіпсіздігін басқаруын сынаған есеп жарияланғаннан кейін болды. Отставкаға кеткеннен кейін Мозли 2008 жылдың 11 шілдесінде Вашингтондағы Боллинг әуе күштері базасында өткен ресми зейнеткерлік рәсіміне дейін Әуе күштері штабының бастығы қызметін атқаруын жалғастырды. (2007 жылғы АҚШ Әскери-әуе күштерінің ядролық қаруларға қатысты оқиғасы туралы қараңыз). 2008 жылдың 11 шілдесінде Мозли Вашингтондағы Боллинг әуе күштері базасында ресми зейнеткерлік рәсімін өткізді. Рәсімге бұрынғы Әскери-әуе күштері министрі Майкл Уинн төрағалық етті. Мозли 2008 жылдың 1 тамызында Әскери-әуе күштері қызметінен ресми түрде зейнеткерлікке шықты.

Құрметтер

«Тынықты бостандық», «Солтүстік күзет», «Оңтүстік күзет», «Оңтүстік фокус» және «Ирак бостандығы» операцияларындағы жауынгерлік басшылығы үшін генерал Мозлиге Әуе күштері қауымдастығының ең жоғары наградасы – генерал Х.Х. Арнольд сыйлығы табысталды. Сонымен қатар, Әуе күштері қауымдастығы оған Париждегі Лафайет эскадрильясының ескерткішін қалпына келтіруге атсалысқандығы үшін «Өмір бойы жеткен жетістіктері» сыйлығын берді. Ассоциация оны 18-ші Бас штаб офицері қызметін атқарып жүргенде «Принципті басшылық» көрсеткені үшін генерал Айра Эйкердің мүшесі деп атады. Техас A&M университеті оның жетістіктері мен қызметтерін «Ең ардақты түлек» сыйлығымен құрметтеді – бұл бұрынғы студентке берілетін ең жоғары награда. Басқа да басшылық наградалары: Техас A&M университетінің кадеттер корпусының Құрмет залы, Оңтүстік Каролина сауда палатасының сержант Уильям Джаспер бостандық сыйлығы, Массачусетс технология институтының американдық әуе күштеріне сіңірген еңбегі мен адалдығы үшін генерал «Джимми» Дулиттл сыйлығы және әскери ғарыш бағытындағы жетістіктері үшін генерал Джеймс Хартингер сыйлығы. Генерал Мозли сондай-ақ Даллас қаласындағы (Техас штаты) «Frontier of Flight Hall of Fame» атақ-даңқының алғашқы иегері атанды. Генерал Мозлиге Гранд-Прейри қаласының (Техас штаты) мэрі мен Гранд-Прейри қаласының тәуелсіз мектеп округі оның туған жеріндегі Майк Мозли атындағы бастауыш мектепке оның есімін беру арқылы ерекше құрмет көрсетті. Генерал Мозли Ұлыбритания Королевасының қолдауымен Ұлыбритания империясының ең жоғары орденінің (KBE) Командоры атанды. Сауд Арабиясының Королі оған Король Абдулазиздің тамашалығы үшін медалін табыстады – бұл елдің ең жоғары наградасы. Франция Республикасының Президенті оны Францияның Ұлттық құрмет орденінің Командоры деп тағайындады. Бұл наградадан бұрын Франция Республикасының Президенті оны Францияның Ұлттық құрмет орденінің офицері деп тағайындаған болатын. Ол сонымен қатар Біріккен Араб Эмираттарының ең жоғары наградасын, сондай-ақ Сингапур Республикасының Қорғаныс министрінен және Бразилиядан теңдессіз құрметті наградаларды алды. Генерал Мозлиге Қорғаныс министрі Таяу Шығыстағы жауынгерлік инновациялары мен басшылығы, сондай-ақ Америка әскери күштерінің трансформациялық көрінісі үшін екі рет Қорғаныс қызметі медалімен жеке марапаттады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін генерал Мозли үшінші АҚШ Әуе күштерінің ерекше қызмет медалімен марапатталды – оның жауынгерлік және бейбіт уақыттағы басшылығы мен ұлттық қауіпсіздікке қосқан жеке үлесі үшін. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Әскери-теңіз күштері, Армия және Ішкі қауіпсіздік департаментінен (АҚШ Жағалау күзеті) де «Құрмет көрсету медальдарын» алды. 2017 жылдың қыркүйегінде ол Әуе күштерінің ең жоғары азаматтық наградасы – Мемлекеттік қызмет көрсету сыйлығына ие болды, оны АҚШ Әуе күштерінің хатшысы мен Бас штабы ұлттық қауіпсіздікке қосқан үлесі үшін табыстады. 2007 жылы Техастың Гранд-Прейри қаласында Мозлидің құрметіне аталған бастауыш мектеп ашылды.

Зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі қызметтері

Мозли Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II зейнеткерлікке шығаруды ұсынды, оны Солтүстік Американың P-51 Mustang ұшағымен салыстырды, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жылдам қызметтен шығарылып, Корея соғысының басында қайтадан активті қызметке қойылған болатын.