Кіріспе

Американдық футболшы (1966–2016)
«Бостон Патриотс» командасының қорғаныс шебінің ойыншысы

Денис ДеУэйн Бёрд (5 қазан 1966 - 15 қазан 2016) – Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Нью-Йорк Джетс» командасының қорғаныс ұшы және қорғаныс тірегі болған американдық кәсіби футболшы. Ол университетте «Тулса Голден Ураган» командасы үшін футбол ойнады. 1989 жылдан бастап төрт маусым бойы «Джетс» клубында өнер көрсетті. Төрт маусымда 28 соққы және 110 tackle жасады. Оның мансабы ойын барысында әріптесімен соқтығысып, паралич болғаннан кейін аяқталды. Реабилитациядан кейін ол қайтадан жүре бастады. Бёрд 2016 жылдың 15 қазанында, 50 жасқа толып, одан кейін 10 күн өткенде, Оклахома штатының Клермор қаласының жанындағы жол апатында қаза тапты.

Мансап

Бёрд Оклахома штатының Мустанг қаласындағы Мустанг орта мектебінде оқыған. Соңғы курсында ол штаты бойынша үздік қорғаныс шебінің ойыншысы деп танылды. Ол Талса университетіне түсіп, онда Талса Алтын Ұрағаны үшін университет футболынан ойнады. Бёрд төрт маусым бойы Алтын Ұраған қорғанысының негізгі құрамында өнер көрсетіп, 321 tackle және 20 quarterback сақасын жасады. Колледж футболы жаңалықтары Бёрдті соңғы маусымынан кейін Американың үздік ойыншыларының құрметті тізіміне енгізді, онда ол 108 tackle, 11 сақ және 35 quarterback қуып жететін әрекет жасады. 1989 жылғы NFL драфтының екінші турында Нью-Йорк Джетс командасы Бёрдты Марк Гастиноның орнын баса алады деген үмітпен таңдады. Ол 1989 жылы 3–4 қорғанысындағы резервтік қорғаныс шебінің ойыншысы ретінде "Джетс" сапында өнер көрсетіп, жеті сақ жасады. 1990 жылы "Джетс" 4–3 қорғанысына көшті, ал Бёрд сол маусымда қорғаныс шебінің ортасы болды. Бёрд 1990 жылы 13 сақ, ал 1991 жылы 7 сақ жасады. 1992 жылы ол қайтадан қорғаныс шебінің ойыншысы ретінде ойнады. Бёрд 1992 жылғы маусымда иық жарақатынан бір айға жарысқа қатыса алмады.

Жарақат және қалпына келтіру

1992 жылы 29 қарашада Канзас-Сити Чифс командасына қарсы НФЛ матчында Бёрд мойнына жарақат алды. Ойын кезінде ол Чифс командасының ойыншысы Дейв Кригті құлатпақ болып шабуыл жасады, бірақ Криг соққыдан қашу үшін бір қадам алға жылжыды, нәтижесінде Бёрд "Джетс" командасынан Скотт Мерсеромен соқтығысты. Мерсероның кеудесіне соқтығысу алдында ол басын төмен иілді. Алғашқы соққыдан оның бесінші мойын омыртқасы сынды, ол қалыпты түрде жүре алмай қалды. Сауығу кезеңінде "Джетс" командасы қысқа мерзімге оның 90 нөмірі бар ихтис логотипін пайдаланды. Көптеген физиотерапиялық емдерден кейін Бёрд қайтадан жүре бастады, бірақ футбол ойнауға мүмкіндігі болмады. 1993 жылы 5 қыркүйекте Бёрд "Джетс" командасының үй стадионы "Медоулендс" аренасына оралды, монетаны лақтыру рәсімінде құрметті капитан ретінде алаңның ортасына дейін жүрді. Түскі үзіліс кезінде "Джетс" президенті Стив Гутман оған "Ең шабыттандырған ойыншы" сыйлығын табыс етті, бұл сыйлық одан әрі "Деннис Бёрд сыйлығы" деп аталатын болды.

Кейінгі өмірі

"Джетс" командасы Деннис Бэрдтің 90-шы нөмірін 2012 жылдың 28 қазанында "Майами Долфинс" командасына қарсы өткен ойынның бірінші кезеңінің арасындағы салтанатты шарада зейнеткерлікке шығарды. Дегенмен, ол бұған дейін де көп уақыттан бері ресми түрде зейнеткерлікке шыққан еді; "Джетс" командасы Бэрд жарақат алғаннан кейін 90-шы нөмірді қайта берген жоқ. Бэрд журналист Майкл Д'Орсомен бірлесіп "Тұрып жүр: Деннис Бэрдтің сынағы мен жеңісі" атты автобиографиялық кітаптың авторы болды, сондай-ақ оның өмірінен жасалған "Тұрып жүр: Деннис Бэрдтің тарихы" телефильмінің кейіпкері болды. Питер Берг фильмде оның рөлін ойнады. Бэрд бірнеше жыл бойы елді аралап, өмірбаянын бөлісіп келді. Ол Оклахома штатындағы Овассо қаласындағы Овассо орта мектебінде қорғаныс шебінің жаттықтырушысы болды, кейін Тулса қаласындағы Линкольн христиан мектебінде де жұмыс істеді. Ол әйелі Анжела Хейлзбен және төрт баласымен Тулсадан тыс жерде тұрды. Ол ынталы пентикостал болды. 2010–11 жылғы АФК дивизиялық ойынына дейін, "Джетс" және "Пэтриотс" командалары арасындағы кездесуге дейін Бэрд "Джетс" командасының бас жаттықтырушысы Рекс Райанға жарақат алған күні денесінен кесілген, қираған жейдесін және "Джетс" командасына арналған шабыттандыратын хатты жіберді. Райан осыған қатты әсер етіп, оны "Пэтриотс" командасымен ойынға дейін командаға сөз сөйлеуге шақырды. Шабыттанған "Джетс" ойын алдындағы тиянақтылауға оның жейдесін алып барды; "Джетс" 28–21 есебімен жеңіске жетті.

Жеке өмір

Берд Дэниел мен Нэнси Бердтің бес баласының үшінші баласы болды. Ол Оклахома қаласында туған. Дэннис пен оның әйелі Анжела 1986 жылдың 20 желтоқсанында үйленіп, төрт балаға ие болды.

Өлім

Бэрд 2016 жылдың 15 қазанында сағат 11:15 шамасында Оклахома штатының 88 тас жолында Клармор мен Оолога арасында екі көлік соқтығысып, қаза тапты. Оклахома жол полициясының мәліметіне сәйкес, Клармор тұрғыны, 17 жастағы жүргізуші басқаруды жоғалтып, өз Ford Explorer көлігін қарсы бағытқа шығарып, Бэрдтың Hummer H2 көлігімен соқтығысты. Бэрд 50 жаста болған. Оның 12 жасар ұлы, жолаушы ретінде болған, апаттан жарақат алды.