Кіріспе

Шыңтай, бұрын Шыңжоу және Шунде деп аталған, Қытай Халық Республикасының оңтүстік Хэбэй провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Оның жалпы ауданы көрсетілмеген, және 4 аудан, 2 округтік деңгейдегі қала және 12 ауданды басқарады. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 7 111 106 адамды құрайды. Ол солтүстікте Шицзячжуан және Хеншуймен, оңтүстікте Ханданмен, шығыста Шаньдун және батыста Шаньси провинцияларымен шектеседі.

Тарих

Шыңтай – Солтүстік Қытайдағы ең көне қала. Шыңтай қаласының тарихы 3500 жылға дейін жетеді. Шан әулеті кезінде Шыңтай астана қаласы болған. Чжоу дәуірінде қазіргі атауынан бастау алған Синь мемлекеті осы қалада құрылды. Соғысқан мемлекеттер кезеңінде Чжао мемлекеті Шыңтайды уақытша астанасы етіп белгіледі. Қала Цинь әулетінің көп бөлігінде Синду деп аталды, бірақ 207 жылғы Джулу шайқасынан кейін (қазіргі Пинсян ауданында, бүгінгі Джулу ауданында емес) Сианггуо деп аталды. Он алты патшалық кезеңінде, Ши Ле Цзеден Кейінгі Чжаоды құрғанда, астана қайтадан Сянгуода орналасты. Суй және Тан әулеттері кезінде қала Синьчжоу деп аталды. Суй, Тан және Сун дәуірлерінде Солтүстік Қытайдың ең өнімді керамика орталығы болған керамика өндірісінің гүлденген кезеңі болды (Оңтүстіктегі Юэ ыдыстарымен бәсекелесті). Синг пешінде жасалған ақ ыдыстар мен жаңа технологиялар прото-фарфордан нағыз фарфорға өтуді білдіреді. Қазіргі Шыңтай қаласының әртүрлі бөлімшелерінде отыздан астам пеш орны қазылып, 2017 жылы Нейцзяу ауданында ірі жоғары технологиялық мұражай ашылды. Юань, Мин және Цин әулеттерінде Шыңтай Шундэ (Шундэфу) деп аталды және Қытайда префектура ретінде қызмет етті.

География және климат

Шыңтайдың континенттік, муссон әсеріне түсетін жартылай құрғақ климаты бар (Köppen BSk). Шығыс Азия муссонының әсерінен ыстық, ылғалды жаздары мен жалпы алғанда суық, желді, өте құрғақ қыстары болады, бұл кең Сібір антициклонының ықпалын көрсетеді; күз, температура және жауын-шашын жағынан көктемге ұқсас. Көктемде Моңғолия даласынан үлкен құм дауылдары соғып, ауа тез жылынады, бірақ көбінесе құрғақ болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері, оның жартысынан астамы шілде және тамыз айларына ғана толады, өте өзгермелі және сенімсіз. Қала ішінде бұл көрсеткіш жылына орташа есеппен өте аз болады.

Ауа сапасы

2013 жылдың ақпан айында "Global voices China" жүргізген сауалнама бойынша, Хэбэй провинциясының 7 қаласы – Синьтай, Шицзячжуан, Баодин, Хандан, Ланфан, Хеншуй және Таншань – Қытайдың 10 ең ластанған қаласының ішінде болды. Синьтай тізімде бірінші орында тұрды және ең нашар ауа сапасын көрсетті. 2020 жылы Синьтай қаласының ауа сапасының күрделі индексі мен PM2.5 орташа концентрациясының жақсару көрсеткіштері Хэбэй провинциясында ең жоғары болды. PM2.5-тің орташа жылдық концентрациясы Қытайдағы "ондыққа" кірмейтін деңгейге жетті.

Шыңтай жер сілкінісі

1966 жылы 8 наурызда таңертең Лоньяо ауданында 6,8 балдық Рихтер шкаласымен өлшенген күшті жер сілкінісі болды, бұл оқиға "Синтай жер сілкінісі" деп белгілі. 1966 жылдың 29 наурызына дейін Рихтер шкаласы бойынша 6 балдан жоғары 5 жер сілкінісі тіркелді. Олардың ең күштісі 7,2 балдық жер сілкінісі 22 наурызда Нинжин ауданының оңтүстік-шығысында орын алды. Жер сілкінісінен 8 064 адам қаза болып, 38 000 адам жарақат алды, ал 5 миллионнан астам үй қирады.

Экономика

Шыңтай – Солтүстік Қытайдағы табиғи ресурстардың ең маңызды орталығы, жылына 20 миллион метрикалық тонна көмір өндіреді. Бұл аймақтың оңтүстік бөлігіндегі ең ірі электр стансасы да осында орналасқан, оның қуаты 2,06 ГВт құрайды.

Көлік

Пекин – Гуанчжоу, Пекин – Коулун, Синтай Хуанхуа және Синтай Хесхун теміржолдарында, сондай-ақ Пекин – Шэньчжэнь, Дацин – Гуанчжоу, Тайханшань, Синтай – Хенгшуй, Циндао – Инчуан және Донгьинь – Люлян автомобиль жолдары мен Синтай – Далянь әуежайының торабында орналасқан. Синтай – Шығыс, Солтүстік және Орталық Қытайды байланыстыратын көлік хабы.