Ф.У. Дикин: Тарихшы, саяхатшы және Уинстон Черчилльдің көмекшісі

Кіріспе

Фредерик Уильям Дампир Дикин (ағылш. Sir Frederick William Dampier Deakin; 3 шілде 1913 – 22 қаңтар 2005), сондай-ақ Ф. В. Дикин деп белгілі, британдық тарихшы, Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы, Уинстон Черчилльдің әдеби көмекшісі және Оксфордтағы Сент-Энтони колледжінің алғашқы қараушысы (warden) болған.

Өмір

Дикин Вестминстер мектебінде, содан кейін Оксфорд университетінің Крайст-Черч колледжінде білім алды, онда ол өзінің буын арасындағы ең дарынды және әсем адамдардың бірі ретінде танылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылы ол 1941 жылы Соғыс кеңсесінің арнайы операциялар бөліміне жіберілді. 1943 жылғы 28 мамырда ол Жосип Броз Тито басқарған югослав партизандарының орталық штабына, Таяу Шығыстағы британдық бас штабтың өкілі ретінде Черногорияның таулы аймақтарына парашютпен түсті. "Типикалық" кодовый атымен белгіленген Дикиннің миссиясы, партизандарды Дармитор және Любишня тауларының үш тізбегі мен аймақтың шатқалдары арасындағы Тара өзенінің шатқалы арқылы Германия және Италия әскерлері қуып жететін кезде Титоға қосылды. "Шварц" операциясы кезінде Озрен тауының етегінде партизандар неміс авиациясының бомбалауына тап болып, қайың тоғайларына жасырынуға мәжбүр болды. Дикиннің оқиға орнынан берген жанды баяндамасы Ұлыбританияның Югославиядағы қарсылық қозғалысын қолдау саясатына шешуші әсер етті деп есептеледі (құпия ашылулардың маңызды рөлі 1970 жылдарға дейін жасырын қалды, "Югославия және одақтастар" еңбегін қараңыз). 1936–40 және 1945–55 жылдары ол сэр Уинстон Черчилльдің әдеби көмекшісі болды. Черчилльдің өмірбаянын жазған сэр Мартин Гилберт оны "Черчилльдің барлық әдеби еңбектерінің ортасында" деп сипаттады, сондай-ақ 1962 жылы жарық көрген "Жансыз достық" кітабында да осылай делінген. Соңғысы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс-итальян қарым-қатынастарын терең зерттеді және Дикин дипломатия тарихында ғана емес, сонымен қатар итальян фашизмінің құлауын бағалаудағы саяси талдаушы ретінде де танымал екенін көрсетті. Кейіннен ол досы Алан Буллокпен бірге "Британдық саяси дәстүр" және "Қазіргі Еуропа тарихы" атты екі тарихи жинақтың редакторы болды. 1950 жылы ол Оксфордтағы жаңа Сент-Энтони колледжінің алғашқы директоры (немесе басшысы) болып тағайындалды. Ол 1968 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін 1966 жылы оның орынбасары болып тағайындалған тарихшы Реймонд Карр оны алмастырды. Оның естеліктері "Қоршалған тау" деген атпен жарияланды, атау Дикин мен Тито әскерін неміс және итальяндық күштер қуып жететін Дурмитор тауына сілтеме жасайды; "Сутжеска шайқасы" туралы қараңыз.

In 1941 he was seconded to Special Operations, War Office, in 1941. On 28 May 1943 he has parachuted into highlands of Montenegro as representative of the British GHQ in the Middle East to the central command of the Yugoslav Partisans, who were led by Josip Broz Tito. Deakin's mission, codenamed Typical, joined Tito as the Partisans were being hunted through the gorges of the Tara River between the triple chains of mountain massifs of Mount Durmitor and Ljubišnja and canyons ravines of the region by German and Italian forces during Operation Schwarz. Just below the summit of Mount Ozren, the Partisans were trapped by German aerial bombardment and forced to take cover among birch groves. Deakin's impressive reporting on the situation from on the ground is considered to have had a decisive impact on British policy towards the support of resistance movements in Yugoslavia (although the significant role of intelligence decrypts was not revealed until the 1970s, see Yugoslavia and the Allies). He was assigned the role of Literary Assistant to Sir Winston Churchill during the years 1936–40, and the period 1945–55. He was described by Churchill's biographer, Sir Martin Gilbert, as being "at the centre of the web of all Churchill's literary efforts." as well as The Brutal Friendship, published in 1962. The latter was a detailed examination of German Italian relations during World War II, and revealed Deakin not only as a formidable historian of diplomacy, but also, in his assessment of the death of Italian fascism, a notable political analyst. He was later editor, with his friend Alan Bullock, of two series of historical texts, The British Political Tradition and The Oxford History of Modern Europe. In 1950, he was appointed as the first Warden (or principal) of the new St Antony's College, Oxford. He remained in this role until 1968, when he was succeeded by another historian, Raymond Carr, who had been appointed as his Sub Warden in 1966. His memoir was published as The Embattled Mountain, the title referring to Mount Durmitor, the environs of which Deakin and Tito's army had been pursued over by German and Italian forces; see Battle of the Sutjeska.