Кіріспе
Украинаның 11-ші премьер-министрі
Юрий Иванович Ехануров (Юрій Іванович Єхануров, Ланг ру; 23 тамыз 1948 жылы туған) – 2005-2006 жылдары Украинаның премьер-министрі, ал 2007-2009 жылдары қорғаныс министрі болған украин саясаткері.
Өткен өмірі және кәсіби мансабы
Еханұров Якут Автономдық Советтік Социалистік Республикасының (Якут АССР) шалқары солтүстігіндегі Белкачи ауылында дүниеге келген, қазіргі Ресей Федерациясы құрамындағы Саха Республикасы. Оның әкесі Иван Михайлович Еханұров – этникалық бурят, ал анасы Галина Иванивна Еханұрова (Гелена Янивна Трибель) – этникалық поляк. 1955-1963 жылдары Юрий Еханұров Бурятияның Бичурский ауданындағы Буй ауылындағы мектепке қатысқан. 1963 жылы Украинаның Киев қаласына көшіп, өмірінің көп бөлігі мен мансабын сонда өткізді. Ол экономика ғылымы бойынша PhD эквиваленті дәрежесіне ие, үйленген және бір ұлы бар. Еханұров 1967 жылы құрылыс-техникалық училищені, ал 1973 жылы Киев ұлттық экономикалық университетін бітірген. 1974 жылы алғашқы жұмысы ретінде "Киевмискбуд 4" мемлекеттік компаниясында темірбетон зауытының басқарушысы болып тағайындалды. Еханұров жылдам түрде мансап баспалдағын көтеріліп, 1985 жылдан 1988 жылға дейін "Стройдетал" өнеркәсіптік тобында жұмыс істеді. Сол жылы ол "GolovKyivMiskBud" Киев құрылыс басқармасы төрағасының орынбасары болып тағайындалды.
Мемлекет қайраткері және саясаткер
1991 жылы Украина тәуелсіздік алғаннан кейін Ехануров Киев қалалық әкімдігінде жұмыс істей бастады, экономикалық реформаларды қадағалады. 1993 жылы Украинаның Экономика министрінің орынбасары болып тағайындалды, ал кейіннен 1994 жылдан 1997 жылға дейін Украинаның Мемлекеттік мүлік қорын басқарды (жекешелендіруді үйлестірді). Ехануров 1997 жылы Павел Лазаренко кабинетінде қысқа мерзімге Экономика министрі болып та қызмет етті. 1998 жылы Украина парламенті, Верховная Радаға депутат болып сайланды. 1999 жылы Виктор Ющенко Украина Премьер-министрі болып тағайындалғанда, Ехануров оның кабинетіне Бірінші вице-премьер ретінде қосылды. 2001 жылы үкімет құлатылғаннан кейін Ехануров Ющенконың «Біздің Украина» халықтық одағына қосылды және қайтадан парламент мүшесі болып сайланды. 2002 жылдың маусым айында Мемлекеттік индустриалдық саясат және кәсіпкерлік комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 2005 жылғы Апельсин революциясынан кейін Ехануров 2005 жылдың 1 сәуірінде Днепропетровск облысының мемлекеттік әкімшілігінің басшысы (яғни губернатор) болып тағайындалды. Одан бөлек, «Біздің Украина» партиясының Орталық атқару комитетінің төрағасы болып сайланды.
Премьер-министр
2005 жылдың 8 қыркүйегінде Ехануров Украинаның бұрынғы Министрлер кабинетін қызметтен босатып, президент Виктор Ющенко оны Премьер-Министр міндетін атқарушы қызметіне тағайындады. Оның орнын 2006 жылдың 4 тамызында Виктор Янукович иеленді. Ехануровтың кандидатурасына парламентте, әсіресе бұрынғы Премьер-Министр және Ющенконың одақтасы Юлия Тимошенко қызу қарсылық көрсетті. Оның бекітілуі үшін екі кезең дауыс беру қажет болды; 2005 жылдың 20 қыркүйегіндегі бірінші кезеңде Ехануровты мақұлдау үшін қажетті 226 дауыстан үш дауыс жетіспеді. 2005 жылдың 22 қыркүйегінде президент Ющенко мен оппозициялық топтар арасындағы келіссөздерден кейін, ол 339 депутаттың 289-ының қолдауына ие болды. КПУ және СДПУ(о) фракциялары дауыс беруден бас тартты. Ехануров көпшілік тарапынан тәжірибелі әкімші, саясаткер емес деп есептелді. Ющенко сияқты, ол экономикалық либерализация мен жекешелендіруді қолдады, бірақ президент Леонид Кучма басқарған кезеңде заңсыз жекешелендірілген деп саналатын компанияларды қайта жекешелендіруге қарсы болды. Ехануров үкіметі 2006 жылдың 10 қаңтарында парламенттің сенімсіздік дауысынан өтті, бірақ екі айдан кейін өткен парламенттік сайлауға дейін билікте қалды. "Қызыл төңкерістің" артында тұрған саяси партиялар 2006 жылдың 22 маусымында коалициялық келісімге қол қойғаннан кейін, үш айға созылған келіссөздер мен саяси белгісіздіктен кейін Юлия Тимошенко Украина Премьер-Министрі қызметіне қайта тағайындалатындығы туралы келісімге келді. Юлия Тимошенконың сайлануы тек формальдылық болады деп күтілді, бірақ оппозициялық мүшелер (Региондар партиясы және Украина Коммунистік партиясы) 2006 жылдың 29 маусымынан 6 шілдесіне дейін парламенттің жұмысын тоқтатты, себебі олар парламенттік комитеттерде жеткілікті төрағалардың болмауынан қабау тапты. Ол бұл Украинаның тұрақтылығы үшін жақсырақ болар еді деп ойлады.
2005-2006 жж. газ дағдарысы және оның салдары
2005 жылдың соңы мен 2006 жылдың қаңтарында Ресей мен Украина арасында газ импорты мәселесі бойынша қатысты дау туды. Ресей Украинаға газды дәстүрлі түрде арзан бағамен сатқан, бірақ нарықтық бағаға сәйкес бағаны көтеруге шешім қабылдады, бұл 2010 жылға дейін күшінде болу тиіс болған бұрынғы келісімшартты бұзды. Украинаға газ беру бірнеше күнге тоқтатылғаннан кейін, 2006 жылдың 4 қаңтарында күрделі келісімге қол жеткізілді. Президент Ющенко мен Ехануровтың сөзіне қарағанда, бұл компромисс болды. Дегенмен, украин парламенті келісімге қанағаттанбады және 2006 жылдың 10 қаңтарында үкіметке сенімсіздік білдірді. Бірақ президент Ющенко «оппозицияның жарнамалық әрекеті» деп бағалап, бұл дауыс беруді елеусіз қалдырды. Ехануров жаңа сайланған Жоғарғы Рада жиналғанша және шілдеде көпшілік қалыптасқанша өкілдігін атқаруын жалғастырды. Оның орнын Виктор Янукович басты.
Украина Қорғаныс министрі
2007 жылдың 18 желтоқсанында тағайындалған Украина кабинетіндегі министрлердің президенттік квотасының бөлігі ретінде Ехануров екінші Тимошенко кабинетінде Қорғаныс министрі болды. Оны сыбайлас жемқорлықпен айыптаған премьер-министр Юлия Тимошенко 2009 жылдың 20 мамырында Президент Ющенкоға Ехануровты Украина Қорғаныс министрі лауазымынан босатуды өтінді. Ехануров айыптауларды дереу жоққа шығарып, журналистерге: "Күнделікті шешімдер қабылдануы керек. Бірақ бюджеттік мәселелермен айналыспау үшін олар бүгінгідей кешірімдер ұйымдастырады" деді. 2009 жылдың 26 мамырында Президент Ющенко "саяси шабуыл мен кадрлық соғыстан басқа ештеңе жоқ" деп, Ехануровты жұмыстан шығару ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Ющенконың сөзінше, осыған ұқсас саяси шабуылдар сыртқы істер министрі, Мемлекеттік мүлік қорының басшысы және Украина Ұлттық банкінің төрағасына қарсы да жасалды. Сол күні Ехануров егер премьер-министр Тимошенко кешірім сұрамаса және Бақылау және тексеру департаменті басшысы Микола Сывульский отставкаға кетпесе, "өз ар-намысын және қадір-қасиетін қорғау үшін" сотқа беретінін мәлімдеді. 2009 жылдың 5 маусымында Украина Парламенті Юрий Ехануровты қорғаныс министрі лауазымынан босатты. Парламент отырысында тіркелген 398 депутаттың 363-і оның жұмыстан босатылуына дауыс берді, оның ішінде 161 депутат – Өңірлер партиясының, 152 депутат – Юлия Тимошенко блогының, төрт депутат – "Біздің Украина Халықтық Өзін-Өзі Қорғау блогының", 27 депутат – Коммунистік партияның және 19 депутат – Литвин блогының қолдауы болды. Ехануров өзінің жұмыстан босатылуына сотқа шағымданып, бірақ Киев аудандық әкімшілік соты 2009 жылдың 9 шілдесінде оның шағымын қабылдамады. Саяси мансабынан кейін ол Киев қалалық Тарас Шевченко атындағы Ұлттық университетінде профессор болып жұмыс істеді. 2015 жылдың қазан айында өткен Украинаның жергілікті сайлауында Ехануров "Жаңару" партиясынан Киев қаласының мэріне үміткер болды. Бірақ ол мэр сайлауының бірінші турында жеңіліске ұшырады.