Кіріспе
Канадалық кәсіпкер (туған 1969)
Дов Чарни (31 қаңтар 1969 жылы туған) – канадалық кәсіпкер және киім өндіруші. 2015 жылы банкротқа ұшырағанға дейін ол АҚШ-тағы ең ірі киім өндіруші компанияларының бірі болды. Чарни American Apparel компаниясынан көптеген айыптауларға байланысты, оның ішінде сексуалдық қысым көрсету, нәсілшілдік және сексуалдық шабуыл жасау фактілері бойынша жұмыстан босатылды. Кейін Чарни Los Angeles Apparel компаниясын құрды.
Ерте өмір
Шарни 1969 жылғы 31 қаңтарда Монреаль қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – архитектор Моррис, анасы – сириялық тегі бар суретші Сильвия, олар Чарни кішкентай кезінде ажырасып кеткен. Чарни – архитектор Моше Сафдидің туысы. Чарни дислексиямен ауырады және балабақшада АДД (қысымды бұзушылық және назар жетіспеушілік) диагнозы қойылған. Ол Монреальдегі Сент-Джордж мектебінде оқыған. Шарнидің айтуынша, оған Монреаль мәдениеті де, өзінің еврей мұрасы да зор әсер еткен. АҚШ-та орта мектепте оқып жүргенде Чарни Канададағы достарына АҚШ-тан Hanes және Fruit of the Loom футболкаларын импорттауды бастаған. "Вайс" журналына берген сұхбатында ол бұл футболкаларды Нью-Йорктен Монреальге Амтрак пойыздарымен заңсыз әкелгенін айтқан.
Американдық киім
Чарни 1989 жылы American Apparel деген атпен футболкаларды сатуды бастады. 1990 жылы ол Тафтс университетінен шығып, ата-анасынан 10 000 доллар қарыз алып, Оңтүстік Каролинада American Apparel компаниясын құрды. Келесі бірнеше жыл бойы ол өндіріс және көтерме сауда туралы білім алды, содан кейін 90-жылдардың ортасында Лос-Анджелеске көшіп келді. 1997 жылға қарай Чарни барлық өндірісті Лос-Анджелес қаласының орталығындағы фабрикаға көшірді. American Apparel өнімдері "жас қала тұрғындарына" бағытталған еді. 2001 жылы компанияның сату көлемі 12 миллион долларды құрады. 2003 жылы Чарни Л.А. қаласының Эхо Парк ауданында алғашқы дүкенін ашты, одан кейін Нью-Йорк пен Монреальде бір-бір дүкен ашты. Екі жылдың ішінде компания Еуропаға кеңейіп, 65 жаңа дүкен ашты. 2006 жылға қарай барлығы 140 дүкен болды. 2009 жылы 281 сауда нүктесіне дейін кеңейді, бұл "Америка тарихындағы ең жылдам сауда желісі" деп танылды. 2014 жылы компания рекордтық 634 миллион долларлық сатуды тіркеді.
Жарнамалық кампаниялар
Чарнидің басшылығымен American Apparel қарапайым және әсерлі жарнамаларымен танымал болды, оларда кәсіби модельдер сирек қолданылды және олардың көпшілігі Чарнидің өзі жергілікті кездесу орындары мен дүкендерден таңдаған адамдар еді. Ол көптеген жарнамаларды өзі түсірді және модельдерді жыныстық қылықты поздарда көрсеткені үшін сынға ұшырады. Кампаниялар адалдығы мен өңдеудің болмауы үшін де мақтауға ие болды. 2012 жылы компания 62 жастағы модель Джеки О'Шонессині бейнелейтін жаңа жарнамалық кампаниясын ұсынды, бұл жаңалықтарда кеңінен таралды. 2014 жылы American Apparel компаниясы Lower East Side дүкенінің витринасында кіндік бөлігінде шашы бар манекендерді қойғаннан кейін қайтадан дау тудырды. Компания Elle журналына:
АА заңдастыру
"Legalize LA" – 2004 жылы Чарни жасаған және American Apparel компаниясы тарапынан қолдау көрсетілген иммиграциялық реформа науқаны болды. Науқан аясында билбордтар мен толық беттік жарнамалар, сондай-ақ "Legalize LA" деген жазуы бар футболкалар пайда болды. Футболка сатудан түскен табыс иммиграциялық реформаны жақтаушы ұйымдарға қайырымдалық ретінде берілді. Науқанның мақсаты – иммиграциялық заңнаманы жаңарту арқылы құқықсыз жұмыс істеп жүрген адамдардың АҚШ азаматтығын алуына заңдық мүмкіндік жасау еді.
Гейлерді заңдастыру
2008 жылдың қарашасында Калифорнияда бір жынысты некелерге тыйым салған 8-ұсыныс қабылданғаннан кейін, Дов Чарни мен American Apparel митингілерде наразылық білдіргендерге тарату үшін "Гейлерді заңдастыру" деген жазуы бар футболкалар жасады. Оған жағымды реакция болғандықтан American Apparel сол футболкаларды дүкендерде және интернетте сатуға көшті.
Зауыттың жағдайы
"Vice.tv" телеарнасына берген сұхбатында Чарни дамушы елдерде сән индустриясының қызметкерлеріне жасалған жаман қарым-қатынасқа қарсы айтылып, осы тәжірибені "құлдық еңбек" және "өлімге қауіпті өндіріс" деп сипаттады. Чарни "Жалпыжұрттық киім өндірушілердің ең төменгі жалақысы" туралы ұсыныс жасады және қазіргі заманғы жылдам сән индустриясының қауіпті жағдайлар мен апаттарға әкелетін ішкі механизмдерін талқылады. Чарнидің өзінің зауыттары еңбек құқығын бұзу фактілері үшін көп рет тексерілген. 2020 жылы денсаулық сақтау органдары "міндетті инфекциялық бақылау ережелерін өрескел бұзғаны үшін" Лос-Анджелес Apparel зауытын жабуға бұйрық берді. Чарни бастапқы шектеу шараларын айналып өтіп, маскалар тігіп сату арқылы қызметкерлерін жұмыссыздықтан сақтап қалды. 300 жұмысшы COVID-19 жұқтырды, ал зауыт жабылу бұйрығына дейін 4 жұмысшы қайтыс болды. Сондай-ақ, жұмысшылар Чарни мен American Apparel компаниясына қарсы кез келген заңдық талаптан бас тартуға міндетті келісімдерге қол қойды. Бұл талаптар қызметкерлерді міндетті арбитражға, ішкі процедураға түсуге мәжбүр етті және жұмыс орнындағы зорлық-зомбылыққа қатысты сот процестерінің ашық сот жүйесіне түсуіне кедері келтірді. Чарни жұмыстан босатылғаны туралы жаңалықты күтпегендіктен, оны "төңкеріс" деп атады. Оның адвокаттары сотқа ұсынған құжаттарда American Apparel компаниясының қаржы директоры Чарниді жұмыстан босатуды жоспарлап, оны компанияның ең ірі акционері болғанына қарамастан, жұмыссыз және компанияны бақылаусыз қалдыратын зиянды келісімге қол қоюға көндіргені айтылды. Чарни тергеудің нәтижесіне ықпал еткендер жүргізгендіктен, оның әділдігіне күмән келтірді. Чарни өзіне тағылған ешқандай айып бойынша қылмыстық жаза алған жоқ немесе кінәлі деп табылған жоқ екенін мәлімдеді. 2014 жылдың жазында бас директор лауазымынан шеттетілгеннен кейін Чарни Standard General инвестициялық қорымен бірлесіп, компания акцияларын сатып алып, оны иеленуге тырысты. 2016 жылы American Apparel басқармасы Чарнидің қайта оралуын қолдаған Hagan Group компаниясының 300 миллион долларлық ұсынысын қабылдамады. Оның жұмыстан босатылғаннан кейін Чарнидің басқару стилі туралы ақпараттар жарияланды. Business Insider Чарнидің компанияның тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жетілген операциялық инфрақұрылымды құра алмағанын және American Apparel үшін басқарушы кадрларды дайындамағанын хабарлады.
Лос-Анджелес киімдері
2016 жылы Чарни Лос-Анджелес киімін құрды. Ол өзінің алғашқы зауытын Оңтүстік Орталық Лос-Анджелесте ашып, 1990 жылдары көтерме сауда киімдерін жеткізуде көрген табыстарын қайталауды мақсат етті. Бұл оның American Apparel компаниясын кеңейту кезінде пайдаланған әдістерімен ұқсас. "Vice News" басылымының сұхбатында ол жаңа кәсібі туралы былай деді: "Менің бұрынғы компаниям жастардың мәдениетінде әсер етті, мен оны қайтадан қосып, өлмей тұрып қайтадан жасағым келеді". Компания жұмыс істеген екінші жылы 350-ден астам қызметкерге дейін өсті. Блумбергке берген сұхбатында Чарни өзінің "American Apparel" компаниясымен болған өсуін "сегізінші жыл" деп атады. Чарни 2018 жылға қарай сәндік желісі $20 миллионға дейін өседі деп күтті. Ковид-19 пандемиясының АҚШ-та таралуынан кейін Чарни өзінің бизнес-операцияларын жеке қорғаныс құралдары (ЖҚҚ) сұранысының артуына көмектесу үшін қайта қарастырды. Los Angeles Times газетінің хабарлауынша, Чарни ақпан айында-ақ азық-түлік тапшылығын байқаған және осы кезде оның киім компаниясы бет маскаларын өндіруді қарастыра бастаған. Чарни 2020 жылдың наурыз айында бірқатар БАҚ-қа сұхбат беріп, пандемия кезінде Лос-Анджелес киімдерін медициналық жабдықтар өндірушісіне айналдыру туралы тілегін айтты. Кейін Los Angeles Apparel компаниясы Оңтүстік Орталықтағы зауытында бет маскалары мен медициналық халаттар шығара бастады. Чарни The New York Times газетіне аптасына 300 000 бетперде мен 50 000 көйлек жасауды мақсат еткенін айтты. Бір сұхбатында Чарни "жобаға ақша жоғалтып жатқанын" айтты, өйткені ол олардың көпшілігін сыйға тартты. 2020 жылы қоғамдық денсаулық сақтау қызметкерлері "қоғамдық денсаулық сақтау инфекциясын бақылауға міндетті бұйрықтарды бұзғаны үшін" Лос-Анджелес киімдерін жабуды бұйырды. Чарни бастапқы блокадалық шараларды болдырмауға және жұмыссыздық жәрдемақысынан қызметкерлерді қайта ашу арқылы маскалар жасау мен сатуды негізгі бизнес ретінде ұстауға мүмкіндік алды. Зауытты жабу туралы бұйрық шыққанға дейін 300 жұмысшы COVID-19 жұқтырып, 4 жұмысшы қаза тапты. Ол 17 жасында жұмысшыларды жыныстық қатынасқа тартуда айыпталып отыр. Қызметкерлер Шарниге немесе компанияға қарсы заңдық талаптарды қайтарып алу туралы құжаттарға қол қойғандықтан, көптеген сот ісін сот тастап, American Apparel-тің ішкі төрелігінен өтуі керек болды. Чарни өзінің қызметкерлерін жыныстық қатынасқа тартуда ешқандай проблема жоқ екенін бірнеше рет айтқан. Ол Шарнидің сұхбат берген кезде оның алдында мастурбация жасай бастағанын баяндаған эссе жариялады. Мақаланың жарық көруі Чарниге үлкен баспасөз үлесін тигізді. Ко өзінің алғашқы мақаласының жалғасы ретінде өзінің мақаласы қате түсіндірілгенін, Чарнимен кездесуі "еркектер зұлым және құдіретті, ал әйелдер еркін еріксіз үнсіз құрбандар деген қате клишелерді қоректендіру үшін пайдаланылғанын" айтты. Ол өзін пайдаланған деген пікірді тағы да күмәнмен қарастырды: "Кім шынымен пайдаланды? Біз екеуміз де "Американ Апперел" компаниясының мамандарымыз, менде керемет оқиға болды. Бұл - осы" деп жауап берді. Ко Шарнидің алдында мастурбация жасағаны келісіммен жасалды деп ешқашан айтпаған.
Жеке өмір
Чарни Сильвер-Лейктегі төбедегі Гарбэтт-хауста тұрады, ол әсем сарай.