Кіріспе

Британдық генерал және картограф (1784–1852)

Томас Фредерик Колби FRS FRSE FGS FRGS (1 қыркүйек 1784 – 9 қазан 1852), британдық генерал-майор және Ордонанс Survey (OS) директоры болды. Корольдік астрономиялық қоғам мен Корольдік қоғамның мүшесі Колби өз заманының жетекші географтарының бірі еді. Корольдік инженерлер офицері Колби, 1802 жылы атыс кезінде бір қолын жоғалтса да, Ордонанс Survey-мен өмір бойы байланыста болуға қол жеткізді. Оның ең маңызды жұмысы – Ирландияны зерттеу. Ол осы зор жобаны 1824 жылы жоспарлай бастады және 1846 жылға дейін басқарды, сол жылы зерттеудің нәтижесінде жасалған карталар жариялануға дайын болды. Ол "Колби сызығы" (компенсациялық сызық) деп аталатын, базалық өлшемдерде қолданылатын құралды ойлап тапты.

Ерте өмір

Ол Корольдік теңіз жаяу әскері майоры Томас Колбидің (1813 жылы қайтыс болған) және оның әйелі, Джеймс Мюррей Хадденнің қарындасы Корнелия Хадденнің үлкен баласы болды. Ол 1784 жылдың 1 қыркүйегінде Рочестер қаласының жанындағы Сент-Маргаретте дүниеге келді. Колбиді батыс Уэльстегі Пемброкширдегі Рошиллге жақын орналасқан Росигильвенде әкесінің әпкелері тәрбиеледі. Ол Норфлиттегі (Кент) Уильям Крэкелттің мектебінде оқыды. Ол Woolwich-тегі Корольдік әскери академияға түсіп, 16 жасында Корольдік инженерлер қатарына қосылды. Колби 1802 жылы оны зерттеулерге қабылдауды ұйымдастырған Орднанс Survey директоры майор Уильям Мадждың назарына ілікті. Оның алғашқы тапсырмасы – 1802 жылдың жазында Уайт аралындағы Дунноз қаласында жасалған секторлық бақылаулар болды. 1803 жылдың желтоқсанында Лискердте қызмет етіп жүргенде Колби, жаттығу кезінде қолданып жүрген ұсақ оқтармен толтырылған тапаншаның жарылуынан жарақат алды. Сол қолы білектен ампутацияланды, ал қарудың бір бөлігі бас сүйегіне орналасып қалды. 1804 жылы ол Бомарис қаласында полярлық жұлдызды азимуттар бойынша бақылады; 1806 жылы Маджға Сент-Асаф маңындағы Рудллан батпағында базалық сызықты өлшеуге және Деламер орманында (Чешир) және Йоркшир төбелерінде астрономиялық байқаулар жасауға көмектесті. Кейін ол Оңтүстік Уэльстегі тауларда тригонометриялық станцияларды таңдады. Карталардың жариялануы Наполеон соғыстары кезінде тоқтатылды. 1809 жылдың шілдесінде Мадж Корольдік әскери академияның вице-губернаторы болып тағайындалды, Вулвич, ал Колби Сауалнаманың бас атқарушы директоры болды. Кейін Колби генерал Маджді Дюнкеркке ертіп барды және Дюнкерк арсеналында орнатылған Джесси Рамсденнің секторын қолдана отырып, Биот пен Франсуа Арагомен бірге жасалған байқауларға қатысты. 1819 жылы Колби Шотландияда қайтадан жұмыс істеді, маусымдық жұмыс мамыр айының басында Корри Хабби, Банф қаласында басталып, қыркүйек айының соңында Кейтнесте аяқталды. Колби Абердин университетінің құрметті докторы және Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі атанды. Мадж және Колби еңбегімен.

Отбасы

1828 жылы Колби Лондондеррилік Арчибальд Бойдтың екінші қызы Элизабет Хестер Бойдқа үйленді. Олардың төрт ұлы мен үш қызы болды. Үйленген соң Колби Лондоннан Дублинге көшіп, бастапқыда Меррион алаңында, кейін Феникс паркінің қақпасындағы Нокмарун ложасында тұрды. Бұл ескі Маунтджой казармасында орналасқан зерттеу кеңсесіне жақын болатын.

Мұра

Колби Хаусы, 2014 жылға дейін Солтүстік Ирландиядағы жедел операциялардың бас штабы болған, оның құрметіне аталды.