Кіріспе

Уильям Эндрю Эдмондсон (12 қазан 1946 жылы туған) – Оклахома штатының американдық заңгері және саясаткері. Демократиялық партия мүшесі Эдмондсон 1995 жылдан 2011 жылға дейін Оклахома штатының 16-шы бас прокуроры болып қызмет етті. Штаттың бас прокуроры болып сайлануға дейін 1983 жылдан 1992 жылға дейін Оклахома штатының Маскоги округінің округтік прокуроры болып жұмыс істеді. Ол Оклахома штатының 2-ші округінен АҚШ Конгресіне өту үшін екі рет сайлауда жеңіліске ұшырады, бұл округте оның әкесі Эд Эдмондсон 1953 жылдан 1973 жылға дейін қызмет еткен. Эдмондсон Оклахома штатының губернаторы лауазымына үміткер болып екі рет жеңілді. 2010 жылы ол Демократиялық партиясынан губернаторлыққа ұсынылған, бірақ Жари Аскинге жеңілді. Бас прокурор қызметінен кейін ол Оклахома-Ситидегі Риггс Абней заң фирмасында жұмыс істеді. 2018 жылы ол губернаторлыққа Демократиялық партияның үміткері болды, бірақ жалпы сайлауда республикалық үміткер Кевин Ститтен жеңілді.

Ерте өмір және мансап

Дрю Эдмондсон 1946 жылдың 12 қазанында Вашингтон қаласында дүниеге келді. Ол бұрынғы АҚШ конгрессмені Эд Эдмондсон мен Джун Эдмондсонның ұлы. Сондай-ақ ол бұрынғы губернатор Дж. Говард Эдмондсонның сіңілі баласы. Оның інісі Джеймс Э. Эдмондсон Оклахома Жоғарғы Сотының судьясы. Бала кезінде ол Оклахома штатының Маскги қаласында және Вашингтон қаласында өсті, 1964 жылы Маскги орта мектебін бітірді. 1968 жылы ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінде сөз өнері мен білім беру саласында бакалавр дәрежесін алды, онда ол Phi Sigma Epsilon, қазіргі Phi Sigma Kappa студенттік бауырластығының мүшесі болды.

Мансап

1968 жылдан 1972 жылға дейін Эдмондсон АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, оның ішінде Вьетнам соғысы кезінде бір жылдық міндетін өтеді. 1975 жылдан 1977 жылға дейін ол Оклахома штатының Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті. 1978 жылы ол Талса университетінің құқық мектебін бітірді. Сол жылы ол Маскоги округінің округтік прокуратурасына стажер ретінде қабылданып, келесі жылы округтік прокурордың көмекшісі болды, ол округтік прокурор Майк Турпеннің басшылығымен жұмыс істеді. Ағасы Джеймс Э. Эдмондсонмен жеке практикада қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, қолданыстағы округтік прокурор Майк Турпен Оклахома штатының Бас прокуроры лауазымына кандидат болу үшін қызметтен кеткен кезде, Эдмондсон 1982 жылы Маскоги округінің округтік прокуроры болып сайланды. Ол кейіннен 1986 және 1990 жылдары қарсылықсыз қайта сайланды. Округтік прокурор ретінде ол мас күйде көлік жүргізуден бастап, өлім жазасына дейінгі түрлі істерді жеке өзі тергеді. Ол үшінші мерзімінің жартысында 1992 жылы Конгресске кандидат болу үшін отставкаға кетті.

1992 жылғы Конгресс науқаны

1980 жылғы алғашқы сайлауда Майк Синардан жеңілгеннен кейін, Эдмондсон 1992 жылғы сайлауда екінші округ конгресс мандатына үміткер болды. NRA Саяси Жеңіс Қорының қолдауымен, бұл қор бұрынғы өкіл Синарға қарсы болғандықтан, Эдмондсон Оклахома штатының 2-ші округінен қайтадан үміткерлікке түсті. Синар Эдмондсонды қылмысқа салғышты қарағандығы үшін, сондай-ақ NRA-дан ғана емес, сонымен қатар «Big Tobacco» компаниясынан, штаттан тыс мал өсірушілерден PAC арқылы қаржы алғаны үшін сынады. Ал Эдмондсон Синарды штаттың экономикалық проблемаларын шешуде тиімсіздік танытқаны үшін және округімен байланысы жоқ екендігін, оның есірткі сатушыларына өлім жазасын бекітуге қарсы дауыс бергенімен дәлелдеді. Алғашқы сайлауда Эдмондсон 38% дауыс алса, Синар 43% дауыс жинады, нәтижесінде Синардың 53% дауыспен жеңіске жеткенінен кейін қайта сайлау өтті. 1992 жылғы науқанда Синар Эдмондсонды «жақсы округ прокуроры емес» деп айыптады және Эдмондсон басқарған Маскоги округінде 90 сотталған жыныстық зорлық-зомбылық жасаған қылмыскерге түрме жазасы берілмегенін мәлімдеді. Көп назар аударған жағдай – Дональд Ли Робертсонның ісі. Ол бастапқыда он жасар туысын зорлағанын мойындады, ал судья Джим Эдмондсон (Дрюдің ағасы) оған екі жылға шартты жаза берді. Жеңіл жаза мәселеге айналды және істі қайта қараудың заңдылығы күмәнді болғанына қарамастан, Робертсон өтінішін кері тартып алуға көндірілді және сотқа берілді. Нәтижесінде ол 70 жылға бас бостандығынан айырылды және бүгінге дейін түрмеде отыр.

Бас прокурор

Эдмондсон 1994 жылы Оклахома штатының бас прокуроры болып сайланды. Бірінші мерзімінде ол басқа штаттардың бас прокурорларымен бірге темекі индустриясына қарсы сот процесін бастады, өлім жазасына шағымдану рәсімін реформалауды сәтті ілгерілетуге атсалысты және құрбандарға көмек көрсету бөлімін құрды. 1998 жылы ол қарсылықсыз қайта сайланған Оклахома штатының екінші бас прокуроры болды. 2002 жылы үшінші мерзімге сайланып, штаттық Корпорация комиссары Денис Бодты жеңді. 2002–2003 жылдары ол Ұлттық бас прокурорлар қауымдастығының президенті болды. Бас прокурор ретінде қызмет еткен кезінде тергелген маңызды істердің бірі – 2003 жылдың тамызында WorldCom және оның бұрынғы бас директоры Бернард Эбберске штаттық бағалы қағаздар заңнамасын бұзғаны үшін айып тағылуы, бірақ Эбберстің федералдық сотта жаза алуынан кейін бұл айыптамалар алынып тасталды. Сонымен қатар, ол штаттық сақтандыру комиссары Кэрролл Фишерге қарсы сыбайлас жемқорлыққа қатысты тергеу жүргізді, нәтижесінде Фишер импичментке ұшырады, отставкаға кетті және пара алу, салықтан қашу, жалған куәлік беру және пара беру сияқты айыптар бойынша сотқа тартылды. 2001 жылы Эдмондсон губернатор Франк Китингтің кабинетін қайта құруына қатысты заңдық дауға тартылды және Китингке қарсы Эдмондсон ісінде штаттық Жоғарғы соттың Китингтің заң шығарушылардың мақұлдауысыз кабинетін қайта құруға құқығы жоқ деген шешімін жеңіп алды. Оклахома қалалық полиция департаментінің химияшысы Джойс Гилкрист жүздеген істе дәлелдерді жалған жасады деген айыпталғанда, бас прокурор Эдмондсоннан тәуелсіз тергеуші тағайындауды сұрады, бірақ ол бас тартты. Ол оның жұмысын дау-дамайдан бұрынғы апелляциялық іс жүргізуде қорғағаннан басқа, оның куәлігіне байланысты өлім жазасы істерінің көп бөлігіне қосымша қарау қажет емес деген шешім қабылдады. 2007 жылдың қазанында Эдмондсон сайлау бастамасына қол қою үшін штаттан тыс өтініш берушілерді заңсыз пайдаланғаны үшін белсенді Пол Джейкоб пен тағы екі адамға қарсы айып тақты. 2008 жылдың желтоқсанында АҚШ-тың 10-шы апелляциялық соты штаттан тыс өтініш жинаушыларды тыйым салған Оклахома заңын жойды, бұл Бірінші түзетуді бұзады деп шешті. Бас прокурордың кеңсесі 2009 жылдың қаңтарында Джейкоб пен басқа айыпталушыларға қарсы айыптамаларды жоққа шығарды, Эдмондсон: «Бұл айыпталушыларға қарсы айып тағылған заң конституцияға қайшы деп танылды және апелляциялық процесс аяқталды. Заң енді күші жоқ» деді. Эдмондсон 2006 жылғы сайлауда төртінші мерзімге сайланды, республикашыл Джеймс Даннға қарсы сайысқа түсті. 2010 жылы ол бесінші мерзімге қайта сайлануға тырыспады, оның орнына губернаторлыққа үміткер болып, ақырында вице-губернатор Жари Аскинге жеңілді. 2010 жылы штат бойынша өткен референдумда қабылданған мерзім шектеулеріне байланысты Эдмондсонның Оклахома штатының бас прокуроры лауазымында 16 жылдық қызметі бұрынғыдан жоғары болуы мүмкін.

2010 жылғы губернаторлық сайлау

Эдмондсон 2009 жылғы 10 маусымда Оклахома штатының губернаторы лауазымына кандидат екенін жариялады. 2010 жылғы 27 шілдеде вице-губернатор Джари Аскинс "Демократиялық партияның ішкі сайлауында бас прокурор Дрю Эдмондсонды 1 проценттен кем – шамамен 1500 дауыспен басып өтті, штаттың 2244 округінің үшеуінен басқасының барлығы ресми емес нәтижелерді хабарлады". "Эдмондсон Аскинске қолдау білдіріп, жеңілісін мойындаған сөзінде бұл сайлаудың қызықты болғанын айтты. Сөзінде Эдмондсон: "Оның да, менің де еңбегімнің арқасында, бұл ішкі сайлау мәселелерге, фактілерге, таза, позитивті және тікелей болды. Менің ойымша, бұл тарихқа Джари Аскинс пен Дрю Эдмондсонның есімдерімен кіріп, Демократиялық партия осы сайлаудан бірігіп, жарылмай, штатты жеңуге дайын күйде шығатынын көрсетеді" деді.

2018 жылғы губернаторлық сайлау

2017 жылдың 1 мамырында Эдмондсон Оклахома штатының губернаторы лауазымына екінші рет түсуін жариялады. Демократиялық партияның ішкі сайлауында ол бастапқыда штаттық палатаның оппозициялық фракциясының жетекшісі Скотт Инман және бұрынғы сенатор Конни Джонсоннан бәсекелестік көрді. Алайда, 25 қазанда Инман сайлаудан бас тартып, Эдмондсон мен Джонсонды екі үміткер ретінде қалдырды. Сауалнамалар Эдмондсонның Джонсоннан айқын артықшылығын көрсетті. 2018 жылдың 26 маусымында Эдмондсон Джонсонды 61%–39% есебімен жеңіп, демократтардың үміткері атанды. 2018 жылдың 6 қарашасында ол республикалық партияның үміткері, Талса қаласының кәсіпкері Кевин Ститтке жеңілді.

Жеке өмір

Колледж студенті кезінде Эдмондсон Оклахома штатының Фарго қаласынан Линда Ларасонға үйленді. Олардың екі баласы бар.

Марапаттар мен құрметтер

2009 жылдың 6 наурызында Эдмондсон туған университеті – Солтүстік-шығыс мемлекеттік университетінің 100 «Центурион» сыйлығымен құрметтелді. Бұл сыйлық соңғы 100 жылда университетке оң әсер еткен 100 адамға табысталды.

Эдмонсон отбасы

Эдмондсон отбасы Оклахома саяси тарихында сайлауға түсу және сайлауға қатысу дәстүрімен белгілі. Дрю Эдмондсон – 1952 жылдан 1972 жылға дейін қызмет еткен Оклахома штатының бұрынғы конгрессмені Эд Эдмондсонның ұлы; 1954 жылдан 1964 жылға дейін Оклахома саясатында және АҚШ Сенатында қызмет еткен бұрынғы Оклахома губернаторы Дж. Ховард Эдмондсонның сіңілі ұлы; және қазіргі Оклахома Жоғарғы Сотының судьясы Джеймс Э. Эдмондсонның бауыры. 1995 жылы Эдмондсонның немересі Сара Эдмондсон өзінің жігіті Бенджамин Джеймс Дарраспен «Табиғи туылған өлтірушілер» фильмінен үлгі алып қылмыстық ісқақырлық жасады. Бұл жұп Миссисипи штатында кісі өлтіру және тонау, ал Луизиана штатында тонау және кісі өлтіруге талпыну жасады. 1998 жылдың қараша айында Сара Эдмондсон осы қылмыстық ісқақырлыққа қатысқандығы үшін 35 жылға бас бостандығынан айырылды. 2010 жылдың 14 мамырында ол Оклахома штатында мерзімінен бұрын босатылды.