Кіріспе

Ли Крус (8 шілде 1863 – 16 қаңтар 1933) – американдық заңгер, банкир және Оклахома штатының екінші губернаторы. 1907 жылғы Демократиялық партиясының ішкі сайлауында Оклахоманың алғашқы губернаторы лауазымына Чарльз Н. Хаскеллден жеңіліп қалған Крус, кейін Хаскеллдің орнына Оклахоманың екінші губернаторы болу үшін сәтті науқан жүргізді. Губернатор ретінде Крус Оклахома автомобиль жолдары департаментінің және Оклахома штатының Капитолийінің құрылуына жауапты болды. Ол алкоголь мен құмар ойындарға тыйым салуды қатаң түрде сақтауға тырысты, тіпті ат жарыстарын тоқтату үшін штаттық милицияны пайдаланды. Одан кейін Роберт Л. Уильямс губернатор болды. Кентуккиде дүниеге келген Крус, губернатор болып сайлануға дейін заңгер, банкир және қалалық шенеунік болып жұмыс істеді. Губернаторлық қызметтен кейін ол жеке секторда жұмыс істеді және АҚШ Сенатына өтуге жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. 1933 жылы Калифорния штатының Лос-Анджелесінде қайтыс болды және Оклахома штатының Ардмор қаласына жерленді.

Балалық шағы және Оклахомаға көшіп баруы

Ли Крус 1863 жылғы 8 шілдеде Кентукки штатының Криттенден округіндегі Марион қаласында дүниеге келген. Ол Марион академиясын бітіріп, кейін Вандербильт университетінде заң білімі алған. 1888 жылы Кентукки штатының адвокаттық емтиханын тапсырғанымен, 1891 жылға дейін заңгерлікпен айналыспады. Осы жылы ол Үндістан территориясындағы Ардмор қаласындағы ағасының заң фирмасы – «Джонсон, Крус және Крус» компаниясына қосылды. Осыған қарамастан, ол ақ емес адамдарды линчтеуге қарсы тиісті шаралар қабылдамады және NAACP ұйымына былай түсіндірді: «Ақ және негр нәсілдері арасында нәсілдік дискриминация бар, ол негрлер көптеп қоныстанған жерлерде кездеседі. Осы аптада ғана Оклахома халқына ішкі істер министрінің Канзас штатынан келген негрді Оклахомаға тағайындап, штаттың үнді балалар мектептерін басқаруды тапсырғаны туралы хабар күтпеген оқиға болды. Жер бетінде негр нәсіліне үнді нәсілінен артық наразылық білдіретін халық жоқ. Дегенмен, осы штат пен елдің ең жақсы азаматтарының бірі болып саналатын осы халықтың мақтанышын қорлап, олардың ызасын қоздыруға бағытталған осындай әрекеттерге жол берілді. Егер сіздің ұйымыңыз мұндай жағдайларға жол бермеу үшін күш жұмсаса, Оңтүстікте линчтеулер азайды.»

Конгресс округтерін қайта бөлу мәселесі Крус әкімшілігінің құлауына жақын болды. 1912 жылы Крус республикалық дауыс беру күшін азайтуға бағытталған штатты сегіз конгресс округіне қайта бөлу туралы заң жобасын ветолады. Осы вето және губернатордың экономикалық себептермен кейбір мемлекеттік мекемелерді тарату әрекеттері заң шығарушы органды атқарушы билікті тексеруге итермеледі. Нәтижесінде штат аудиторы, штаттық сақтандыру комиссары және штаттық баспагер импичментке ұшырады. Крус Оклахома штатының Өкілдер палатасында бір дауыс айырмасымен қызметтен алынудан құтылды. 1915 жылы өкілеттігі аяқталғанда сайлаушылардың көпшілігі жаңа өзгерістерге дайын болды. Жаңа губернаторды іздеген сайлаушылар Оклахома Жоғарғы Сотының төрағасы Роберт Л. Уильямсқа бұрылды. 1914 жылы соттағы жалғыз мерзімі аяқталғаннан кейін сайланған Уильямс Оклахоманың үшінші губернаторы болды.

Өмірінің соңғы жылдары және мұрасы

Крус биліктен кеткеннен кейін Оклахома штатында заңгер және банкир ретінде қызметін жалғастырды. 1930 жылы АҚШ Сенатына өткізілген алғашқы сайлауда Крус жеңіліске ұшырап, Оклахома штатының тұңғыш сенаторларының бірі Томас Гордан оқсыды. Крус 1933 жылдың 16 қаңтарында Лос-Анджелесте қайтыс болды. Ол қабылдаған туған қаласы Ардмордағы Роуз-Хилл зиратына жерленген.