Пирмин Цурбригген: Швейцарияның тау шаңғысы шебері

Кіріспе

Швейцариялық тау шаңғышысы Пирмин Зурбригген (Pirmin Zurbriggen) (4 ақпан 1963 жылы туған) – Швейцарияның бұрынғы әлем кубогының тау шаңғысымен жарысушысы. Ол ең табысты шаңғы жарысушыларының бірі болып саналады, төрт рет Әлем кубогының жалпы есебінде жеңіске жетті, 1988 жылғы Олимпиада ойындарында құлау шаңғысынан алтын медаль ұтты және тоғыз Әлем чемпионаттарында медальдар жеңіп алды (4 алтын, 4 күміс, 1 қола).

Өмірбаян

Зурбригген Вале кантонындағы Саас-Алмагелл қаласында, қонақүй иесі Алоис пен Иданың ұлы болып дүниеге келген. Оның әкесі 1940-1950 жылдары жергілікті жарыстарда шаңғы жарысында қатысқан, бірақ ағасы жаттығу барысында қаза тапқаннан кейін спорттан қол үзген. Зурбригген 1981 жылдың қаңтарында, 18 жасқа толуға бір ай қалғанда әлем кубогында тұңғыш рет өнер көрсетті. 1985 жылдың қаңтарында 21 жасында Кицбюхельдегі келеңсіз сырғуда жеңіске жетіп, ол әлем кубогының барлық бес түрінде жарыс жеңіп алған алғашқы спортшы болды. (Бесінші түрі – супер G 1982 жылдың желтоқсанында қосылды.) Кездейсоқ болғаны, төрт жылдан кейін дәл осы аренада Марк Жираделли де келеңсіз сырғуда өзінің алғашқы жеңісін тойлады, ол осы эксклюзивті тізімге енген екінші спортшы еді. Зурбригген 1990 жылғы әлем кубогының жалпы есебінде жеңіске жеткеннен кейін халықаралық жарыстардан шықты – оның төртінші жеңісі, сол кезде бір спортшының ең көп жеңген титулы еді, бұрын 1975 жылы Гюстав Тёни бір рет ғана қол жеткізген. Тағы да Марк Жираделли 1991 жылы төртінші жалпы титулмен оны қуып жететін болды, ал Жираделли 1993 жылы тағы бір титул қосып, әлем кубогы тарихында бес жалпы титулға ие болған жалғыз ер адам атанды. Зурбригген Саас-Феге жақын орналасқан шалғайдағы Саас-Алмагелл ауылында өсті. Тоғыз жыл ішінде әлем кубогында 40 жеңіске жетіп, бес алтын медаль ұтқан ол альпий шаңғысының "барлық уақыттағы ең ұлыларының" қатарына жатады, барлық уақыттағы жеңістер саны бойынша бесінші орында және 169 үздік ондыққа кірген. Зурбригген отбасын құру үшін әлем кубогы турынан батыл қадам басқан; ол бұрынғы жазда (30 маусым 1989 жыл) Моника Юленге (Швейцария шаңғы командасындағы жақын досы Макс Юленнің қарындасы) үйленген, олармен бес баласы бар: Элия, Пирмин кіші, Мария, Ален және Леони, барлығы да шаңғы жарысына қатысқан. Ол үш рет әлем кубогының келеңсіз сырғуда жеңімпазы атанған Хайди Зурбриггеннің ағасы және Сильван Зурбриггеннің туысы. Зурбригген қазір Саас-Алмагелдегі ата-анасымен бірге "Wellness Hotel Pirmin Zurbriggen" және Зерматтта "Apparthotel Zurbriggen" басқарады. Бұған қоса, әлем кубогындағы карьерасы аяқталғаннан кейін ол Authier Ski компаниясымен серіктес болып, авторлық шаңғылар желісін құрды.

Zurbriggen was born in Saas Almagell in the canton of Valais, the son of Alois, an innkeeper, and Ida. His father competed as a ski racer in local competitions in the 1940s and 1950s, but quit the sport after his brother was killed in a training accident. Zurbriggen made his World Cup debut in January 1981, a month before his 18th birthday. With his victory in the downhill at Kitzbühel in January 1985 at age 21, he became the first to win World Cup races in all five disciplines. (The fifth discipline, super G, was added in December 1982.) Incidentally Marc Girardelli, the second to enter this exclusive circle, won his first downhill race four years later at the same venue. Zurbriggen retired from international competition after having won the 1990 World Cup overall title – his fourth, which was then the most overall titles won by a single racer, reached only once before by Gustav Thöni in 1975. Again it was Marc Girardelli who followed him in 1991 with a fourth overall title, and Girardelli added another in 1993 to become the only male racer with five overall titles in World Cup history. Zurbriggen grew up in the remote village of Saas Almagell, near Saas Fee. With a total of 40 World Cup victories over nine years and five gold medals, he belongs to the "All Time Greats" of alpine skiing, ranking fifth in all time wins and having 169 Top Ten finishes. Zurbriggen left the World Cup tour as a hero to start a family; he was married the previous summer (30 June 1989) to Monika Julen (the sister of his best friend on the Swiss ski team, Max Julen), with whom he has five children: Elia, Pirmin Jr., Maria, Alain and Leonie, who have all competed in ski racing. He is the older brother of Heidi Zurbriggen, a winner of three World Cup downhill races, and a distant cousin of Silvan Zurbriggen. Zurbriggen now runs the "Wellness Hotel Pirmin Zurbriggen" with his parents in Saas Almagell and another, "Apparthotel Zurbriggen," in Zermatt. In addition, after his World Cup career had ended he partnered with Authier Ski company on a line of signature skis.