Кіріспе
Антитело түрі. Абзим (антитело және ферменттен жасалған), сондай-ақ catmab (каталитикалық моноклональды антителодан) деп аталады, көбінесе каталитикалық антитело немесе кейде катаб деп те аталады. Бұл – каталитикалық активтігі бар моноклональды антитело. Абзимдер әдетте синтетикалық гаптендерге қарсы иммундалған зертхана жануарларында өсіріледі, бірақ кейбір табиғи абзимдер қалыпты адамдарда (вазоактивті ішек пептидіне қарсы аутоантителолар) және жүйелік қызыл жегіш (autoimmune diseases such as systemic lupus erythematosus) сияқты аутоиммундық аурулары бар науқастарда табылуы мүмкін, онда олар ДНК-ға байланысып, оны гидролиздей алады. Дегенмен, олар ғылыми зерттеулерде үлкен қызығушылық тудырады. Оларды зерттеу нәтижесінде реакция механизмдері, ферменттердің құрылымы мен функциясы, катализ және иммундық жүйе туралы маңызды мәліметтер алынды. Кейбір абзимдер металл иондарын және басқа кофакторларды қолданып, каталитикалық активтілігін арттыру үшін гендік инженерлік әдіспен жасалған.
An abzyme (from antibody and enzyme), also called catmab (from catalytic monoclonal antibody), and most often called catalytic antibody or sometimes catab, is a monoclonal antibody with catalytic activity. Abzymes are usually raised in lab animals immunized against synthetic haptens, but some natural abzymes can be found in normal humans (anti vasoactive intestinal peptide autoantibodies) and in patients with autoimmune diseases such as systemic lupus erythematosus, where they can bind to and hydrolyze DNA. They are, however, subjects of considerable academic interest. Studying them has yielded important insights into reaction mechanisms, enzyme structure and function, catalysis, and the immune system itself. Some abzymes have been engineered to use metal ions and other cofactors to improve their catalytic activity.
Тарих
Реакцияны өтпелі күйді байлайтын антидене арқылы катализдеу мүмкіндігін алғаш рет 1969 жылы Уильям П. Дженкс ұсынған. 1994 жылы Питер Г. Шульц және Ричард А. Лернер көптеген реакциялар үшін каталитикалық антиденелерді жасағаны және олардың зерттеулерін энзимологияның маңызды саласына айналдырғаны үшін химия бойынша беделді Вольф сыйлығымен марапатталды.
Дені сау адамның ана сүтіндегі абзимдер
Денсаулы адам сүтінде ДНҚаза, РНҚаза және протеаза белсенділігі бар абзимдердің кең ауқымы бар. Зерттеушілер С. Планк, Судир Пол, Ph.D. және Ясухиро Нишияма, Ph.D., Хьюстон қаласындағы Техас университетінің медицина мектебінен gp120 CD4 байланысу орнының суперантигендік аймағын жоятын абзимді жасағанын хабарлады. Бұл – АИТВ вирусының сыртқы қабығындағы өзгермейтін бір бөлігі, себебі ол Т-лимфоциттерге, яғни жасушалық иммунитеттің кілтті жасушасына байланысатын орын. АИТВ жұқтырғаннан кейін, науқастар вирустың өзгергіш бөліктеріне қарсы антиденелерді өндіреді. Вирустың қабығын жылдам өзгерте алу қабілетіне байланысты антиденелер тиімсіз болады. gp120 ақуызы АИТВ-ның жабысуы үшін қажет болғандықтан, ол түрлі штаммдарда өзгермейді және АИТВ вирусының барлық түрлері үшін осал тұс болып табылады. Абзим тек осы орынға байланып қана қоймай, оны катализдік жолмен жояды, вирусты белсенділігінен айырып, содан кейін басқа АИТВ вирустарын шабуылдайды. Бір абзим молекуласы мыңдаған АИТВ вирусын жоя алады.