Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кандолюминесценция – жоғары температурада (әдетте жалынға ұшырағанда) кейбір материалдардың шығаратын жарығы. Оның кейбір толқын ұзындықтарындағы қарқындылығы, жалын ішіндегі химиялық әрекеттердің нәтижесінде, сол температурада қыздырылған кезде күтілетін қара дене сәулеленуінен артық болуы мүмкін. Бұл құбылыс мырыш тотығы, церий(IV) тотығы және торий диоксиді сияқты кейбір өтпелі металдар мен сирек кездесетін жер элементтерінің тотықтарында (керамика) ерекше байқалады.
Candoluminescence is the light given off by certain materials at elevated temperatures (usually when exposed to a flame) that has an intensity at some wavelengths which can, through chemical action in flames, be higher than the blackbody emission expected from incandescence at the same temperature. The phenomenon is notable in certain transition metal and rare earth oxide materials (ceramics) such as zinc oxide, cerium(IV) oxide and thorium dioxide.
Тарих
Кандолюминесценция құбылысының болуы және оның негізгі механизмі 1800 жылдары алғашқы хабарламалардан бастап кеңінен зерттеулер мен пікірталастардың нысаны болды. Бұл тақырып электр жарығының енгізілуіне дейін ерекше қызығушылық тудырды, сол кезде көптеген жасанды жарықтар отынның жануы арқылы жасалған. Кандолюминесценцияға берілген баламалы түсіндірме – материалдың көрінетін спектрде өте жоғары эмиссиялық қабілетіне және спектрдің қара денелік термиялық эмиссиясы ең жоғары болатын бөлігінде өте төмен эмиссиялық қабілетіне ие "таңдамалы" жылулық эмиссиясы. Мұндай жүйеде сәуле шығаратын материал көзге көрінбейтін радиациялық салқындаудың болмауына байланысты жоғары температураны сақтайды. Осыған байланысты, кандолюминесценцияны байқау, сәуле шығарушы түрдің температурасын төмен бағалауға алып келген болуы мүмкін. 1950 жылдары бірнеше авторлар кандолюминесценцияның жай ғана таңдамалы жылулық эмиссияның бір түрі екеніне келді, ал осы саладағы белгілі зерттеушілердің бірі В.А. Соколов бір кезде осы терминді әдебиеттен алып тастауды ұсынды, бірақ бірнеше жылдан кейін өз пікірін қайта қарады. Жану өнімдерінен тікелей шығатын бұл энергетикалық жарық, толқын ұзындығына байланысты тікелей байқалуы мүмкін (көк газ жалыны сияқты), немесе кандолюминесцентті материалда флуоресценцияны тудыруы мүмкін. Кейбір бос радикалдардың рекомбинациясы флуоресценция арқылы ғана байқалатын ультракүлгін сәуле шығарады. Кандолюминесценцияның маңызды механизмі – кандолюминесцентті материал рекомбинацияны катализдеп, эмиссияның қарқындылығын арттырады. Тағы бір аргумент – мантиядағы оксидтер жану өнімдерін белсенді түрде сіңіріп алып, жану өнімдерінің температурасына дейін таңдамалы түрде көтерілуі мүмкін. Кейбір жақындағы авторлар Велсбах мантиясының да, лаймлайттың да кандолюминесценцияны қамтымайтыны туралы қорытынды жасаған сияқты (мысалы, Мейсон), бірақ Айви 254 дереккөзді кеңінен қарастырғаннан кейін, бос радикалдардың рекомбинациясын катализдеу Велсбах мантиясының сәулеленуін күшейтеді және олар кандолюминесцентті екеніне келді.
The existence of the candoluminescence phenomenon and the underlying mechanism have been the subject of extensive research and debate since the first reports of it in the 1800s. The topic was of particular interest before the introduction of electric lighting, when most artificial light was produced by fuel combustion. The main alternative explanation for candoluminescence is that it is simply "selective" thermal emission in which the material has a very high emissivity in the visible spectrum and a very weak emissivity in the part of the spectrum where the blackbody thermal emission would be highest; in such a system, the emitting material will tend to retain a higher temperature because of the lack of invisible radiative cooling. In this scenario, observations of candoluminescence would simply have been underestimating the temperature of the emitting species. Several authors in the 1950s came to the view that candoluminescence was simply an instance of selective thermal emission, and one of the most prominent researchers in the field, V. A. Sokolov, once advocated eliminating the term from the literature in his noted 1952 review article, only to revise his view several years later. This energetic light emitted directly from the combustion products may be observed directly (as with a blue gas flame), depending on the wavelength, or it may then cause fluorescence in the candoluminescent material. Some free radical recombinations emit ultraviolet light, which is only observable through fluorescence. One important candoluminescence mechanism is that the candoluminescent material catalyzes the recombination, enhancing the intensity of the emission. Another argument was that the oxides in the mantle might be actively absorbing the combustion products and thus being selectively raised to combustion product temperatures. Some more recent authors seem to have concluded that neither Welsbach mantles nor limelight involve candoluminescence (e. g. Mason), but Ivey, in an extensive review of 254 sources, concluded that catalysis of free radical recombination does enhance the emission of Welsbach mantles, such that they are candoluminescent.