Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паразиттік теңіз изоподының түрі
Species of parasitic marine isopod
Cymothoa exigua, немесе тіл жейтін бит, Cymothoidae тұқымдасына жататын паразиттік изопод. Ол балықтардың желбезектері арқылы кіреді. Аналығы тілге, ал аталығы аналықтың астында және артындағы желбезек доғаларына жабысады. Аналықтары ұзын және кең. Аталықтары шамамен ұзын және кең. Паразит балықтың тіліндегі қан тамырларын кесіп, тілдің түсіп кетуіне себеп болады. Содан кейін ол тілдің қалған бөлігіне жабысады және паразит өзі балықтың жаңа "тілі" ретінде қызмет етеді. Cymothoa-ның көптеген түрлері анықталды, және тек цимотоидты изоподтар ғана қожайынның мүшелерін жеп, оларды алмастырады. Балықтарды осылай паразиттік тіршілік ететін басқа изопод түрлері де бар, мысалы C. borbonica және Ceratothoa imbricata. Әртүрлі цимотоид туыстары қожайынның денесіндегі белгілі бір аймақтарға бейімделген. Бұған қабықшаға жабысатындар, ауыз немесе желбезекте тіршілік ететіндер және етке қазба жасаушылар кіреді.
Cymothoa exigua, or the tongue eating louse, is a parasitic isopod of the family Cymothoidae. It enters fish through the gills. The female attaches to the tongue, while the male attaches to the gill arches beneath and behind the female. Females are long and wide. Males are about long and wide. The parasite severs the blood vessels in the fish's tongue, causing the tongue to fall off. It then attaches itself to the remaining stub of tongue and the parasite itself effectively serves as the fish's new "tongue". Many species of Cymothoa have been identified, and only cymothoid isopods are known to consume and replace the host's organs. Other species of isopods known to parasitize fish in this way include C. borbonica and Ceratothoa imbricata. Different cymothoid genera are adapted to specific areas of attachment on the host. This includes scale clingers, mouth or gill dwellers, and flesh burrowers.
Мінез-құлық
Алдыңғы тырнақтарымен C. exigua балықтың тіліндегі қан тамырларын кесіп, қан жетіспеуден тілдің некрозға ұшырауына себеп болады. Паразит содан кейін балықтың тілін өзінің денесін тілдің қалдығының бұлшықтарына бекіту арқылы алмастырады. Паразит, көрінетіндей, басқа көп зиян келтірмейді. C. exigua тілдің орнын басып алғаннан кейін, кейбіреулері қожайынның қанымен, ал көптегендері балықтың шырышымен қоректенеді. Қожайын балық өлгенде, C. exigua біраз уақыттан соң тілдің қалдығынан ажыралып, балықтың ауыз қуысын қалдырады. Одан кейін оны басы немесе денесіне сырттан жабысқан күйінде көруге болады. Табиғатта одан кейін бұл паразитпен не болатыны белгісіз.
Using its front claws, C. exigua severs the blood vessels in the fish's tongue, causing the tongue to necrose from lack of blood. The parasite then replaces the fish's tongue by attaching its own body to the muscles of the tongue stub. The parasite apparently does not cause much other damage to the host fish, Once C. exigua replaces the tongue, some feed on the host's blood and many others feed on fish mucus. When a host fish dies, C. exigua, after some time, detaches itself from the tongue stub and leaves the fish's oral cavity. It can then be seen clinging to its head or body externally. What then happens to the parasite in the wild is unknown.
Тарату
Цимотоэзигуа өте кең таралған. Оны Калифорния шығанағынан оңтүстікке қарай, Эквадордың Гуаякиль шығанағының солтүстігіне дейін, сондай-ақ Атлантика мұхитының кейбір бөліктерінде кездестіруге болады. Бұл изопод шамамен тереңдікке дейін суларда табылған. Ол екі отряд пен балықтардың төрт туысына жататын сегіз түрді паразиттік етеді: Perciformes отрядының жеті түрі – үш снайпер (қара балық), бір түр групер, үш барабан балық және бір күміс балық, сондай-ақ бір grunion. Коста-Рикадан жаңа иелеріне Колорадо снайпері және Иордания снайпері жатады. 2005 жылы Ұлыбританияда C. exigua паразитімен зарарланған қызыл снайпер табылған. Бұл паразит әдетте Мексикадағы Калифорния шығанағының оңтүстігінде кездесетіндіктен, оның таралу аймағы кеңейіп жатқан болуы мүмкін деген болжам туды; алайда, изопод Калифорния шығанағынан снайпердің аузында келген болуы мүмкін, ал Ұлыбританиядағы оның пайда болуы жеке оқиға болған.
Cymothoa exigua is quite widespread. It can be found from the Gulf of California southward to north of the Gulf of Guayaquil, Ecuador, as well as in parts of the Atlantic. It has been found in waters from to almost deep. This isopod is known to parasitize eight species in two orders and four families of fishes—seven species of order Perciformes: three snappers, one species of grunt, three drums, and one species of silverside: one grunion. New hosts from Costa Rica include the Colorado snapper and Jordan's snapper. In 2005, a red snapper parasitized by what could be C. exigua was discovered in the United Kingdom. As the parasite is normally found south of the Gulf of California, Mexico, this led to speculation that the parasite's range may be expanding; however, the isopod possibly traveled from the Gulf of California in the snapper's mouth, and its appearance in the UK was an isolated incident.
Көбею
C. exigua тіршілік циклы туралы көп мәлімдеме жоқ. Ол жыныстық көбею арқылы көбейеді. Бұл түр су қабатындағы қысқа, еркін тіршілік кезеңінде жас организм ретінде басталады. Егер екі еркекте әйел болмаса, біреуі ұзындығы жеткен соң әйелге айналуы мүмкін. Содан кейін аналық балықтың аузына жетеді және алдыңғы қысқыштарымен тіліне бекінеді.
Not much is known about the lifecycle of C. exigua. It exhibits sexual reproduction. The species starts as a juvenile in a short, free living stage in the water column. If no female is present within two males, one male can turn into a female after it grows to in length. The female then makes its way to the fish's mouth, where it uses its front claws to attach to the fish's tongue.
Адамдарға әсері
Cymothoa exigua адамға зиян келтірмейді, бірақ оны иесінен бөліп алып, қолға тигізсе шағуы мүмкін. Пуэрто-Рикода C. exigua үлкен супермаркеттер желісіне қарсы сот ісінің негізгі тақырыбы болды; ол Шығыс Тынық мұхитынан алынған және коммерциялық мақсатта бүкіл әлемге жіберілетін балықтарда кездеседі. Сотқа шағымданушы клиент, балықтың ішінде пісірілген изоподты жеп уланғанын айтты. Бірақ, изоподтар адамға у келтірмейді және кейбіреулері тіпті күнделікті тамақ ретінде қолданылатыны анықталғандықтан, сот ісі тоқтатылды. "Тіл жейтін құйрық" кейіпкерлері How Fish Is Made және Isop0dyssey бейне ойындарында кездеседі.
Cymothoa exigua is not believed to be harmful to humans, except it may bite if separated from its host and handled. In Puerto Rico, C. exigua was the leading subject of a lawsuit against a large supermarket chain; it is found in snappers from the Eastern Pacific, which are shipped worldwide for commercial consumption. The customer in the lawsuit claimed to have been poisoned by eating an isopod cooked inside a snapper. The case, however, was dropped on the grounds that isopods are not poisonous to humans and some are even consumed as part of a regular diet. Tongue eating louse characters appear in video games How Fish Is Made and Isop0dyssey.