Кіріспе

Кениялық Бахрейндық орта қашықтыққа жүгіруші Тарек Мубарак Тахер, туған аты Денис Кипкуруи Санг (طارق مبارك طاهر, 1 желтоқсан 1986 ж. туған), Кениядан Бахрейн азаматтығына ауысқаннан кейін Бахрейнді әйелдермен көрсетеді. Оның мамандануы – 3000 метрлік кедергілермен жүгіру. Оның жеке үздік нәтижесі – 8:06.13 минут, ол 2009 жылдың 13 шілдесінде Афинадағы Grand Prix Tsiklitiria жарысында Бахрейннің ұлттық рекорды ретінде тіркелді.

Халықаралық жеңіл атлетикадағы өрлеуі

Кениядан Бахрейнге бағыныштылығы 2005 жылдың 1 қаңтарында ауыстырылды. Тахер 2005 жылғы әлем чемпионатында халықаралық жеңіл атлетика сахнасында көзге түсті, онда жасөспірімдер жарысында тоғызыншы орын алды. Кейін ол Марокконың Маракеш қаласында өткен 2005 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысып, 2000 метрлік кедергілі жүгіруде жеңіске жетті. Хабарға сәйкес, Тахер "бәрін оңай қылды" – ол басқа жүгірушілерге жарысқа бастама беруге рұқсат берді, бірақ соңғы су тосқауылынан кейін алға шықты. 5:23.95 минут көрсетіп, ол жасөспірімдер арасындағы жаңа әлемдік рекордты орнатты. Бұрынғы рекорд кениялық Рональд Кипчумба Руттоға тиесілі болған, ол 5:27.64 минут көрсеткен.

Тұлға туралы дау

Алайда көп ұзамай Тахердің кім екендігіне қатысты сұрақтар туындады. Ол кездегі Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының бас хатшысы Иштван Гюлай Кения жеңіл атлетика федерациясының президенті Исаия Киплагаттан бұл мәселені анықтауға көмектесуді сұрады. Кенияда басқа есіммен туылған Тахердің жеке басын Бахрейнге ауысқаннан кейін халықаралық жасөспірімдер мен жастар жарыстарына қатысу үшін өзгертілгені туралы айтылды. «Шығыс Африка стандарты» газетінің мәліметінше, Тахер 2001 жылы жасөспірімдер арасындағы кросс-контри жарысында Элиуд Кипчогке жеңіске жеткен. Киплагат «Мен IAAF-қа екі спортшының алдағанын айттым және бізде дәлелдер бар» деген пікір білдірді. Осы орайда, сол қалада IAAF кеңесінің отырысында жасқа қатысты манипуляциялар туралы мәселе көтерілді. Тергеу әлі аяқталған жоқ, бірақ «жаспен манипуляциялауға күдік бар» деп хабарланды. Бұл мәселе Кения үкіметінің де назарына жеткізілді, себебі IAAF президенті Ламин Диак өткен айда Кенияның гендерлік теңдік, спорт, мәдениет және әлеуметтік қызметтер министрі Маина Каммандамен осы мәселені талқылаған болатын. Сонымен қатар, Кенияда туған тағы екі бахрейндық спортшы – Белал Мансур Али мен Адам Исмаиль Хамисқа қатысты да іс қозғалды. Кеңес отырысында ұқсас жағдай туралы да хабарланды, онда кениялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші Томас Пкемей Лонгозива 2006 жылғы әлем чемпионатындағы жасөспірімдер жарысында жалған жаспен қатысқан, дәл осы үшін Тахер де тергелді. Қазіргі әлем чемпионы Саиф Саид Шахин, тағы бір кениялық, азаматтығын Катарға ауыстырған, жарақат алғандықтан Азия ойындарына қатыса алмады.

Жас зерттеулері аяқталды

2007 жылы IAAF тергеулері аяқталғаннан кейін, нәтижелер 2007 жылы Момбасада өткен әлем чемпионатымен бірге өткен IAAF кеңесінің отырысында жарияланды. Тахер жасын жалған көрсеткені үшін кінәлі деп танылды; IAAF мәліметінше, «спортшы Кения паспортын алу үшін туған күнін 1 желтоқсан 1989 жыл деп көрсетіп, туған күні туралы куәлігін жалғандады, ал оның нақты туған күні 1 желтоқсан 1986 жыл болған». Сонымен қатар, оның бұрынғы аты Денис Кипкуруи Санг екені анықталды. Белал Мансур Али осы айыптамалардан ақталды, ал Адам Исмаил Хамис ісі әлі де қаралып жатыр. Тахердің жасы бойынша санкциялар 2007 жылдың тамызында ресми түрде жарияланды. Оның 2005 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында, 2007 жылғы кросс-кантри әлем чемпионатында және 2006 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатындағы нәтижелері жойылды, яғни Тахер медальдарынан және жастар арасындағы әлемдік рекордтан айырылды. Ол әлем чемпионаттары, Азия ойындары немесе 2005 жылғы кросс-кантри әлем чемпионаты сияқты ересектер арасындағы жарыстардан дисквалификацияланбады, себебі сол кезде ол жасөспірім жас санатында болды. Тахердің дисквалификациясы марокколық жүгіруші Әбделғани Айт Бахмад үшін тиімді болды, ол 2005 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында және 2006 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында төртінші орыннан қола медальға ие болды. Жеке куәлікті Тахердің өзі немесе басқа біреу жасады ма, әлі белгісіз. Егер ол өзі жеке басын жалған көрсеткені анықталса, Тахерге спорттан екі жылға дейін жарысқа қатысуға тыйым салынуы мүмкін, бұл допинг қолданғандарға салынатын жазаға ұқсас.