Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мозамбик орта қашықтыққа жүгірушісі
Mozambican middle distance runner
Португалияға сапардан кейін оны Лиссабондағы «Бенфика» атлетика клубына қосу жоспарланған, бірақ соңғы сәтте Мозамбик үкіметі рұқсат бермеді. Сол жылы, небары бірнеше айлық жаттығудан кейін, ол 1988 жылы Алжирдің Аннаба қаласында өткен Африка чемпионатында 800 метрде күміс жүлде жеңіп алды, ал бір айдан кейін 1988 жылғы Жазғы Олимпиадада өнер көрсетті. Ол 2:04.36 жеке рекордтық уақыт көрсетті, бірақ алғашқы іріктеу кезеңінде жетінші орынға ие болып, жартылай финалға өте алмады. Мұтоланың жасы он бес еді.
After a visit to Portugal, plans were made for her to join the Lisbon based Benfica athletics club, but at the last minute Mozambican government denied her permission. That year, after only a few months' training, she won a silver medal in the 800 metres at the 1988 African Championships in Annaba, Algeria before competing in the 1988 Summer Olympics less than a month later. She ran a personal best time of 2:04.36, but only finished seventh in her first round heat, failing to progress to the semi finals. Mutola was still only fifteen years old.
АҚШ-та оқу және оқыту
Келесі бірнеше жылда Мутола өзінің ең жақсы уақытын жақсарта алмады, бірақ 1990 жылы Каирде өткен Африка чемпионатында алтын медальді жеңіп алды. Мозамбикте оған қарсылық аз болды және ол үлкен жарыстарға дайындалу үшін ғана жақсы жаттықты. Оған шетелде оқу үшін стипендиялар ұйымдастыруға әрекеттер жасалды, бірақ 1991 жылы ғана ХОК ынтымақтастық бағдарламасы арқасында ол АҚШ-қа оқуға және жаттығуға стипендия алды. Орегон штатындағы Спрингфилд орта мектебі оның қабылдау мектебі болды, себебі онда португал тілінде сөйлейтін қызметкер болды (Мутола ағылшын тілін білмегендіктен). Ол Токиода өткен 1991 жылғы әлем чемпионатының финалында төртінші орынға ие болып көптеген адамдарды таң қалдырды, онда оның 1:57.63 уақыты жасөспірімдер арасындағы әлемдік рекордты құрады. Мутола медальдан қағылды, өйткені ол қатты кедергіге ұшырады, финалдық метрлерде өтуге тырысқанда Элла Ковакс екі рет итеріп жіберді. Мара сызығында Ковакс Мутоладан бұрын өтіп, жарыс жеңімпазы Лилия Нурутдинованы да сүртіп жіберді. Наразылық білдірілді, бірақ ол қабылданбады. 1992 жылғы Барселонада өткен жазғы Олимпиада ойындарында Мутола Мозамбиктің алғашқы Олимпиада медалін жеңеді деген үлкен үміт болды. Ол күшпен жүгірді, бірақ соңғы түзуде шаршап, ақырында жеңімпаз Эллен ван Лангеннен кейін бесінші орынға табан тіреді. Сол Олимпиадада Мутола халықаралық чемпионатта сирек кездесетін 1500 м қашықтыққа қатысып, финалда тоғызыншы орын алды. Сол жылы ол Гаванада өткен 1992 жылғы IAAF әлем кубогында 800 м қашықтықта жеңіске жетті және жыл бойы Эллен ван Лангенді жеңген жалғыз әйел болды.
Over the next few years Mutola failed to improve on her best time, but still won gold at the African Championships in Cairo in 1990. She faced little opposition in Mozambique and only trained properly in the run up to big competitions. Attempts were made to organise scholarships for her to train abroad, but it was not until 1991 that, thanks to an IOC solidarity programme, she was awarded a scholarship to go to the United States to study and train. Springfield High School in Oregon was her host school, due to the fact that there was a Portuguese speaking staff member (since Mutola spoke no English). She quickly surprised many by finishing fourth in the final of the 1991 World Championships in Tokyo, where her time of 1:57.63 constituted a world junior record. Mutola lost out on a medal because she was severely impeded, elbowed twice by Ella Kovacs as she tried to pass in the final few metres. On the finish line, Kovacs fell across the line ahead of Mutola, reaching out and tripping race winner Lilia Nurutdinova as well. A protest was lodged but it was unsuccessful. At the 1992 Summer Olympics in Barcelona there were great hopes for Mutola to win Mozambique's first Olympic medal. She ran strongly but faded badly in the home straight, eventually finishing fifth behind winner Ellen van Langen. At the same Olympics, Mutola ran one of the few 1500 m races at an international championship, placing ninth in the final. That same year she also won the 800 m event at the 1992 IAAF World Cup in Havana, and was the only woman to beat Ellen van Langen throughout the whole year.
Спорттық үстемдік
Келесі бірнеше жылда Мутола 800 м жарысында үстемдік құрды, 1993 және 1995 жылғы жабық ғимараттағы әлем чемпионаттарында және 1993 жылғы әлем чемпионатында 800 м жүгіруде жеңіске жетті. Штутгартта өткен соңғы жарыста ол екі секундтан астам айырмашылықпен жеңіп алды, бұл әйелдердің 800 м халықаралық финалындағы ең үлкен жеңіс көрсеткіші болды. 1995 жылы да әлем чемпионатының фавориті болған ол, жартылай финалда өзінің жолағынан шығып кеткені үшін дисквалификацияланды. Бірақ ол әлем чемпионатынан кейін бірнеше апта өткен соң Брюссельдегі Ван Дамм мемориалында 2:29.34 уақытпен 1000 м қашықтығын екі жарым минуттан кем уақытта жүгірген алғашқы әйел болып, әлемдік рекордты жаңартты. Ол 1000 м жабық стадиондағы әлемдік рекордты да жаңартты. Сондай-ақ ол сол жылғы әлем чемпионы Ана Кироттан (3:0) жеңіліссіз өтті, тіпті маусымдық Гран-при финалында Киротты мүлдем жеңіп, 1-орынды алды, ал Кирот 5-орынға қанағат тұтты. Оның осы кезеңдегі үлкен жетістіктері мен жарысқа толық үстемдігі 1991 жылдан бері Марго Дженнингстің жетекшілігіне байланысты болды. Дженнингс Спрингфилд орта мектебінде жеңіл атлетикадан жаттықтырушы болды және Мутола Орегоннан Йоханнесбургке Орегондағы жоғары гүлденуге байланысты көшіп кеткеніне қарамастан, оны жаттықтыруын жалғастырды. Дженнингс Мутоланың жаттығу кестесін Оңтүстік Африкаға факспен жіберіп отырды, сонымен қатар Келли Холмс, намибиялық спортшы Агнес Самария және Мутоланың туысы Тина Паулино сияқты әлемдік деңгейдегі 800 м жүгірушілерін де жаттықтырды. 1996 жылғы Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарында Мутола алтын медальді жеңіп алудың басты фавориті саналды, өйткені ол 1992 жылдан бері 800 м финалында жеңілген емес еді және оның жеңіс тізбегі қырықтан астам 800 м және 1000 м финалдарына созылды. Алайда, тұмауға шалдыққан ол күтпеген жеңімпаз Светлана Мастеркова мен Ана Кироттың артында үшінші орынды иеленді. Ресейліктер де командалық тактиканы қолданды, Мастеркованың әріптесі және британдық Келли Холмс Кирот пен Мутоланы қоршауға тырысты, ал Мастеркова алда болды, оларға соңында жете алу үшін тым көп қашықтық қалды. Кейін 1996 жылы Мутола Мастерковамен өткен қызықты бәсекеде 1000 м әлемдік рекордын жоғалтты. Мутола 800 метрлік жүгіруші ретінде толыққанды дайын спортшы ретінде танымал болды. Ол өте күшті болды және мансабында көптеген таңғажайып 1500 метрлік нәтижелер көрсетті. Оның жылдамдығы жоғары болды және финалда күшті спринтке қабілетті еді. Ол сондай-ақ, өзінің қарсыластарын, олардың күшті және әлсіз жақтарын жақсы білетін және жарыста өзін қалай орналастыру керектігін білетін епті және есептелген тактикалық жарыскер болды. Ол жарыстарды алдыңғы қатардан да, артқы қатардан да бастап жеңіске жете алатын. Ең бастысы, ол жеңіске жетуге деген бекем ниетке ие болды, және орта қашықтыққа жүгірудегі әйелдер арасында оған тең келгендер жоқ деуге болады.
Over the next few years, Mutola dominated the 800 m event, winning the 800 m title at the 1993 and 1995 World Indoor Championships and the 1993 World Championships. At the latter event, held in Stuttgart, she won by over two seconds, the biggest ever winning margin in an international women's 800 m final. A favourite for the world outdoor title in 1995 as well, she was disqualified in her semi final for stepping outside of her lane. Some consolation came at the Memorial Van Damme meeting in Brussels a few weeks after the World Championships, when she broke the world record for 1000 m with a time of 2:29.34, becoming the first woman ever to run the distance in less than two and a half minutes. She also went on to break the world indoor record for 1000 m. She also went undefeated (3 0) vs that years World Champion Ana Quirot, including crushing Quirot at the season ending Grand Prix final where she finished 1st to Quirot's 5th. Her immense success and her total domination of the event during this period can be attributed to the guidance that she has received since 1991 from Margo Jennings. Jennings was a track coach at Springfield High School and continued to coach Mutola, even when she had relocated from Oregon to Johannesburg to escape the high pollen count in Oregon. Jennings would fax Mutola's training schedules to her in South Africa, and has also coached other world class 800 m runners like Kelly Holmes, Namibian athlete Agnes Samaria and Tina Paulino, who is a distant relative of Mutola's. At the 1996 Summer Olympics in Atlanta, Mutola was a hot favourite for the gold, as she hadn't been beaten in an 800 m final since 1992 and her winning streak stretched to over forty 800 m and 1000 m finals. However, suffering from flu, she ended up finishing third behind surprise winner Svetlana Masterkova and Ana Quirot. The Russians had also used team tactics with Masterkova's teammate and Britain's Kelly Holmes working to box in both Quirot and Mutola with Masterkova in front, leaving them too much ground to make up near the end. Later in 1996 Mutola lost her world 1000 m record to Masterkova in a hard fought head to head duel. Mutola was known as the complete package as an 800 metre runner. She had tremendous strength, and would turn in numerous impressive 1500 metres performances through her career. She had blazing speed, and a very strong finishing kick. She also was a smart and calculated tactical racer, who understood her competitors and their strengths and weaknesses well, and how to position herself throughout a race. She was comfortable running and winning races from either the front or the back. Most of all she had an unwavering determination to win, rarely ever matched in women's middle distance running.
800 м жарыстың тарихындағы мәртебесі
Мутола көбінесе барлық уақыттағы ең үздік 800 м жүгіруші әйелдердің бірі деп саналады, ал кейбіреулер тіпті ең жақсысы деп есептейді. Ол осы жарыста әлемдік рекордты жаңартпаса да, оның тұрақтылығы, маңызды чемпионаттардағы өнері және екі онжылдық бойы спорттың ең жоғары деңгейінде бәсекелесу қабілеті теңдесі жоқ. 2008 жылғы Олимпиада ойындары оның қатарынан алтыншы Олимпиадасы болды. Дегенмен, ол әлемдік және Олимпиадалық жарыстарда өзінің қарсыласы Ана Киротқа қарсы 0–4 есебімен ұтылып қалды, ал Кирот Мутоланың мансабындағы ең жақсы көрсеткіші 1:55.16-ға қарсы екі рет 1:55-тен төмен нәтиже көрсеткен. Бірақ әлемдік чемпионаттағы алтын медальдар бойынша Мутола Кироттан Олимпиадалық титулдар (1–0), ашық ауадағы әлемдік титулдар (3–2) және жабық үй чемпионаттарындағы әлемдік титулдар (7–0) бойынша басымдық танытты. Мутола мен Кирот бүгінгі күнге дейін жақсы достас және бір-біріне жиі хат жазады. Мутола Киротқа трассаға қайта оралуға шақыратын көптеген хаттар жазды, өйткені ол өрттен салдарынан жарақат алғаннан кейін жазылуға тырысты. Мутола 1997 жылы IAAF жеңіл атлетика әлем чемпионатында қола медаль, ал 1999 жылы күміс медаль жеңіп алды. Сондай-ақ ол 1997 жылы IAAF жабық үй жеңіл атлетика әлем чемпионатында жеңіске жетті, бұл оның әкесі көлік апатында қаза болғаннан кейін бірнеше апта өткен соң болды. Ол жарысқа қара лента тағып, жеңісін оның естелігіне арнады. Барлығында ол жабық және ашық үй чемпионаттарын қоса алғанда, 800 м-де тоғыз әлемдік титул жеңіп алды. 1995 жылы Мозамбик Ұлттар Достастығына қабылданғаннан кейін ол Ұлттар Достастығы ойындарында екі рет жеңіске жетті және Африка құрамасынан төрт рет қатарынан IAAF әлем кубогында жеңіске жетті. Бірақ оның ең жарқын сәті 2000 жылы Сидней Олимпиадасында болды, онда Мутола Олимпиаданың алтын медалін жеңіп алды. Ол өзінің басты қарсыластары Стефани Граф пен Келли Холмсті жеңді. Олимпиада жеңісінен кейін ол Мозамбикке оралды, оны құттықтауға көптеген адамдар келді және Мапуто қаласындағы бір көшеге оның есімі берілді. Ол 2001 жылғы маусымдағы табыстарын жалғастырып, Эдмонтонда және 2003 жылы Парижде әлем чемпионы атанды. 2003 жылғы жарыста Мутоланың жаттығу серіктесі Келли Холмске көмектесу үшін баяу қарқынмен жүгіргені көпке белгілі болды. Осы стратегияның нәтижесінде Холмс күміс медаль жеңіп алды. Мутола 2003 жылы жеңіліске ұшырамады және сол жылы Бельгиядағы Мемориал Ван Дамм жарысында тағы да жаңалықтардың назарына ілікті. Онда жеңіске жеткенімен ол 2003 жылғы IAAF Алтын лигасының бір миллион долларлық джекпотының жалғыз иегері атанды, бұл маусымның барлық алты жарысында жеңіліске ұшырамаған спортшыларға берілді. Ол жеңісінің бір бөлігін Мозамбикте өз атымен құрылған қайырымдылық қорына жұмсады. 2004 жылы Олимпиадалық 800 м-де жеңіске жеткен алғашқы әйел болуды көздеген Мутола төртінші орынды иеленді. Аяқ-қол жарақатымен күресіп тұрса да, ол соңғы бірнеше метрге дейін алтын медальді жеңіп алуға мүмкіндік алды, бірақ үш спортшы оны басып өтті, оның ішінде соңғы чемпион, оның бұрынғы жаттығу серіктесі Келли Холмс. 2005 жылы жарақаттары сарқылып, ол әдетте оңай жеңіп алатын қарсыластарына бірнеше рет жеңіліске ұшырады. Мутола 2005 жылы Хельсинкиде өткен әлем чемпионатында 800 метр қашықтықта төртінші орынды иеленді, үшінші орын алған Татьяна Андрианова 2015 жылы допингтік бұзушылық үшін кейіннен дисквалификацияланды. Кейінгі тест Андрианованың 2005 жылдың 9 тамызынан 2007 жылдың 8 тамызына дейінгі нәтижелерін жарамсыз деп таныды. 2016 жылдың 14 сәуірінде Спорттық төрелік соты (CAS) Андрианованың екі жылдық допингтік тоқтауын жойды, өйткені оның үлгісі сегіз жылдық мерзімнен кейін қайта тексерілді. "Салмақ қолданудың сегіз жылдық мерзімі 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін аяқталғандықтан, 2015 жылғы жаңа допингке қарсы ережелерде қарастырылған 10 жылдық мерзім қолданылмайды", - делінген CAS мәлімдемесінде. Мутола жаттықтырушысы Марго Дженнингспен жақсы қарым-қатынаста болып, 2006 жылы жақсы формаға оралды, ол әлемнің жабық үй чемпионатында жетінші рет жеңіске жетті. 2007 жылғы IAAF әлем чемпионатында Мутола медаль үшін күресіп, соңғы метрде жарыстан шықты. 2008 жылы Мутоланың 800 метрлік Африка рекордын Кениялық жас Памела Джелимо жаңартты. Мутола 2008 жылғы Олимпиада ойындарын өзінің соңғы маңызды чемпионаты деп шешті және 800 метрлік Олимпиада финалында бесінші орынды иеленді. Ол Олимпиададан кейін бірден өткен Weltklasse Zürich кездесуінде 21 жылдық жеңіл атлетика мансабын аяқтады. Ол 800 метрде 1:58.71 нәтижемен төртінші орынды иеленді, бұл жолы да Желимо 1994 жылдан бері сақталған Мутоланың кездесу рекордын жаңартты. 2008 жылғы Олимпиада ойындарында оның қатысуы оны жеңіл атлетикада алты Олимпиадаға қатысқан төртінші әйел спортшы ретінде таныстырды, бұрынғылары – Лиа Манолиу (диск), Тесса Сандерсон (найза/жекелей сайыс) және жеті рет Олимпиада чемпионы болған Мерлене Отти (жүгіру).
Mutola is often ranked as one of the greatest female 800 m runners of all time, and to some even the best. She has not gained a world record in the event, but her consistency, her performances at major championships and her ability to compete at the highest levels of the sport for two decades are unmatched – the 2008 Olympics were her sixth consecutive Olympics. She does however have a 0–4 record against her rival Ana Quirot in World and Olympic competition, and Quirot ran sub 1:55 twice vs. Mutola's career best of 1:55.16. In terms of global championship gold medals however, Mutola bests Quirot in Olympic titles (1–0), outdoor World titles (3 2) and indoor World titles (7 0). Mutola and Quirot are good friends to this day and often write one another, and Mutola often wrote Quirot letters of encouragement to return to Track and Field following her near fatal heavy burn explosion. Mutola won bronze in the 1997 IAAF World Championships in Athletics and silver in 1999. She also won the IAAF World Indoor Championships in Athletics in 1997, only weeks after her father had been killed in a car accident. She raced wearing a black ribbon and dedicated the victory to his memory. In total she has won nine world 800 m titles, including both indoor and outdoor championships. She won the Commonwealth Games twice, after Mozambique was admitted to the Commonwealth in 1995, and has also won the IAAF World Cup event, representing the Africa team, four times consecutively. Her greatest moment, though, came at the Sydney Olympics in 2000, when Mutola finally won Olympic gold. She beat her major rival Stephanie Graf and Kelly Holmes. She returned to Mozambique after her Olympic victory, huge crowds came to cheer her and a road was named after her in Maputo. She continued her successes in the 2001 season, grabbing the world title in Edmonton and again in 2003 in Paris. It was widely felt that Mutola ran tactically during the 2003 race by setting a slow pace in order to aid her training partner Kelly Holmes. As a result of such a strategy Holmes was able to take silver. Mutola was unbeaten throughout 2003 and grabbed the headlines again that year, at the Memorial Van Damme race in Belgium. By winning here, it meant that she became sole winner of the 2003 IAAF Golden League one million dollar jackpot, awarded to athletes who remained undefeated in all six competitions in the season. She put part of her winnings towards the foundation that she had established in her name in Mozambique. Aiming to become the first woman to successfully defend the Olympic 800 m title in 2004, her fifth Olympics, Mutola ended up finishing fourth. Despite carrying a hamstring injury, Mutola was in the gold medal position until the final few metres, when three athletes passed her, including the eventual champion, her former training partner Kelly Holmes. In 2005, her injuries were still lingering and she suffered several losses to opponents she would normally easily beat. Mutola finished fourth in the 800 m at the 2005 World Championships in Helsinki; third place winner Tatyana Andrianova was retroactively suspended for a doping violation in 2015. A later test invalidated Andrianova's results from 9 August 2005 through 8 August 2007. On April 14, 2016, the Court of Arbitration for Sport (CAS) overturned Andrianova's two year doping suspension because her sample had been re tested beyond the eight year statute of limitations. "As the eight year statute of limitations had expired prior to January 1, 2015, the 10 year statute of limitations provided under the new 2015 anti doping rules cannot apply", CAS said in a statement. Mutola parted amicably with her coach Margo Jennings, before returning to good form in 2006, when she won the World Indoor Championships title for a record seventh time. At the 2007 IAAF World Championships, Mutola was in contention for a medal entering into the home straight, but pulled out of the race in the dying metres. In 2008, the 800 metres African record held by Mutola, was beaten by the young Pamela Jelimo of Kenya. Mutola had decided that the 2008 Olympic Games would be her last major championships, and she finished fifth in the 800 metres Olympic final. She publicly called an end to her 21 year long athletics career at the Weltklasse Zürich meeting immediately after the Olympics. She finished fourth with a run of 1:58.71 in the 800 m, again behind Jelimo, who completed a symbolic feat by beating Mutola's meet record which had stood since 1994. Her appearance at the 2008 Olympics made her only the fourth female track and field athlete to compete at six Olympics, after Lia Manoliu (discus), Tessa Sanderson (javelin/heptathlon), and seven time Olympian Merlene Ottey (sprints).
Басқа жұмыстар
Ол 2003 жылы Мапутодағы салтанатты шарада өзінің көрнекті спорттық жетістіктері үшін БҰҰ-ның құрметті жастар елшісі болып тағайындалды. Басқа жастар елшілерінің қатарында музыкант Бааба Маал және баскетболшы Дикембе Мутомбо да бар. Ол Африкадағы жастар арасындағы HIV/AIDS мәселелерін көтеріп, олардың хабардар болу маңыздылығын атап өтті, сондай-ақ спорттың жастарға сыйақысын айтты. Шындығында, оның Lurdes Mutola Foundation қоры мозамбиктік жастарды спортқа тарту және олардың спорттық және білім беру мүмкіндіктерін дамытуға көмектесуді мақсат етеді. Мутола мен оның қоры қатысқан басқа да жобаларға Денсаулық сақтау министрлігі мен ЮНИСЕФ-тің қызылша және полиомиелитке қарсы иммунизация науқаны, сондай-ақ Мапутодағы тұрғын үй құрылысы кіреді. Ол осы қор құрылмас бұрын Мапутодағы спортты қолдауға белсенді қатысты. Ол 15 жасында жаттыққан спорт алаңына жасанды жол салуға қажетті қаржылық көмек көрсетті. Сонымен қатар, ол өзінің суреті бар футболкаларды сатуға рұқсат берді, одан түскен табыс Grupo Desportivo de Maputo клубының қаржылық қиындықтарын шешуге жұмсалды. 2006 жылғы Қысқы Олимпиаданың ашылу салтанатында ол Олимпиада туын алып жүрген сегіз спортшының бірі болды. Спорттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол футболға қайта оралды, өйткені футбол – оның бірінші сүйікті спорты. Ол Оңтүстік Африка әйелдер лигасының «Мамелоди Сандаунз» командасы үшін ойнады. 2011 жылы Мапутода өткен Бүкіл Африка ойындарында Мозамбик әйелдер құрамасының капитаны болды. 2012 жылы ол Оңтүстік Африкалық спортшы Кастер Семеньяны Лондон Олимпиадасында күміс медаль жеңіп алуға көмектесті.
She was appointed an honorary United Nations youth ambassador in 2003 at a ceremony in Maputo, in recognition of her outstanding athletic achievements. Other youth ambassadors are musician Baaba Maal and basketball star Dikembe Mutombo. She cited the importance of raising awareness of HIV/AIDS issues amongst young people in Africa and also highlighted the benefits that sport can bring to young people. Indeed, her Lurdes Mutola Foundation aims to bring more young Mozambicans to sport and to assist in helping them achieve their sporting and educational potential. Other initiatives that Mutola and her Foundation have been involved in include a Ministry of Health / UNICEF immunisation campaign against measles and polio and housing development initiatives in Maputo. Even before the establishment of the Foundation, she had played an active role in supporting sport in Maputo. She gave financial support that allowed an artificial track to be constructed on the sports ground at which she had originally trained as a fifteen year old. She also authorised the sale of T shirts that featured her image, profits from which went towards helping the Grupo Desportivo de Maputo out of financial difficulty. At the 2006 Winter Olympics she was one of the eight Olympic flag bearers at the Opening Ceremony. After retiring from athletics she returned to her first sporting love, football. She played for Mamelodi Sundowns team in the South African women's league. In 2011, she was captain of the Mozambique women's national football team at the All Africa Games in Maputo. In 2012, she coached South African runner Caster Semenya to a silver medal at the Olympic Games in London.
Халықаралық жарыстар
1988 Африка Чемпионаты Аннаба, Алжир 2-орын 800 м 2:06.55 Жазғы Олимпиада Сеул, Оңтүстік Корея 21-орын (h) 800 м 2:04.36 1990 Африка Чемпионаты Каир, Египет 1-орын 800 м 2:13.54 1-орын 1500 м 4:25.27 1991 Әлем Чемпионаты Токио, Жапония 4-орын 800 м 1:57.63 Барлық Африка Ойындары Каир, Египет 1-орын 800 м 2:04.02 1992 Жазғы Олимпиада Барселона, Испания 5-орын 800 м 1:57.49 9-орын 1500 м 4:02.60 1993 Әлем Чемпионаты (ішкі) Торонто, Канада 1-орын 800 м 1:57.55 Африка Чемпионаты Дурбан, Оңтүстік Африка 1-орын 800 м 1:56.36 (CR) Әлем Чемпионаты Штутгарт, Германия 1-орын 800 м 1:55.43 IAAF Grand Prix Final Лондон, Ұлыбритания 1-орын 800 м 1:57.35 1995 Әлем Чемпионаты (ішкі) Барселона, Испания 1-орын 800 м 1:57.62 Әлем Чемпионаты Гетеборг, Швеция — (sf) 800 м DQ Барлық Африка Ойындары Хараре, Зимбабве 1-орын 800 м 1:56.99 IAAF Grand Prix Final Фонтвий, Монако 1-орын 800 м 1:55.72 1996 Жазғы Олимпиада Атланта, АҚШ 3-орын 800 м 1:58.71 1997 Әлем Чемпионаты (ішкі) Париж, Франция 1-орын 800 м 1:58.96 Әлем Чемпионаты Афина, Греция 3-орын 800 м 1:57.59 IAAF Grand Prix Final Фукуока, Жапония 2-орын 800 м 1:56.93 1998 Африка Чемпионаты Дакар, Сенегал 1-орын 800 м 1:57.95 Достастық Ойындары Куала-Лумпур, Малайзия 1-орын 800 м 1:57.60 1999 Әлем Чемпионаты (ішкі) Маэбаши, Жапония 2-орын 800 м 1:57.17 Әлем Чемпионаты Севилья, Испания 2-орын 800 м 1:56.72 Барлық Африка Ойындары Йоханнесбург, Оңтүстік Африка 1-орын 800 м 1:59.73 IAAF Grand Prix Final Мюнхен, Германия 1-орын 800 м 1:59.10 2000 Жазғы Олимпиада Сидней, Австралия 1-орын 800 м 1:56.15 2001 Әлем Чемпионаты (ішкі) Лиссабон, Португалия 1-орын 800 м 1:59.74 Әлем Чемпионаты Эдмонтон, Канада 1-орын 800 м 1:57.17 IAAF Grand Prix Final Мельбурн, Австралия 1-орын 800 м 1:59.78 2002 Африка Чемпионаты Радес, Тунис 1-орын 800 м 2:03.11 Достастық Ойындары Манчестер, Ұлыбритания 1-орын 800 м 1:57.35 2003 Әлем Чемпионаты (ішкі) Бирмингем, Ұлыбритания 1-орын 800 м 1:58.94 Әлем Чемпионаты Париж, Франция 1-орын 800 м 1:59.89 IAAF World Athletics Final Фонтвий, Монако 1-орын 800 м 1:59.59 2004 Әлем Чемпионаты (ішкі) Будапешт, Венгрия 1-орын 800 м 1:58.50 Жазғы Олимпиада Афина, Греция 4-орын 800 м 1:56.51 2005 Әлем Чемпионаты Хельсинки, Финляндия 4-орын 800 м 1:59.71 2006 Әлем Чемпионаты (ішкі) Мәскеу, Ресей 1-орын 800 м 1:58.90 Достастық Ойындары Мельбурн, Австралия 3-орын 800 м 1:58.77 Африка Чемпионаты Бамбус, Маврикий 2-орын 800 м 2:01.08 2007 Әлем Чемпионаты Осака, Токио — (f) 800 м DNF 2008 Әлем Чемпионаты (ішкі) Валенсия, Испания 3-орын 800 м 2:02.97 Африка Чемпионаты Аддис-Абеба, Эфиопия 2-орын 800 м 2:00.47 Жазғы Олимпиада Бейжің, Қытай 5-орын 800 м 1:57.68 Өкілдік етеді Африка 1992 IAAF World Cup Гавана, Куба 1-орын 800 м 2:00.47 1994 IAAF World Cup Лондон, Ұлыбритания 1-орын 800 м 1:58.27 1998 IAAF World Cup Йоханнесбург, Оңтүстік Африка 1-орын 800 м 1:59.88 2002 IAAF World Cup Мадрид, Испания 1-орын 800 м 1:58.60
Representing 1988 African Championships Annaba, Algeria 2nd 800 m 2:06.55 Summer Olympics Seoul, South Korea 21st (h) 800 m 2:04.36 1990 African Championships Cairo, Egypt 1st 800 m 2:13.54 1st 1500 m 4:25.27 1991 World Championships Tokyo, Japan 4th 800 m 1:57.63 All Africa Games Cairo, Egypt 1st 800 m 2:04.02 1992 Summer Olympics Barcelona, Spain 5th 800 m 1:57.49 9th 1500 m 4:02.60 1993 World Indoor Championships Toronto, Canada 1st 800 m 1:57.55 African Championships Durban, South Africa 1st 800 m 1:56.36 (CR) World Championships Stuttgart, Germany 1st 800 m 1:55.43 IAAF Grand Prix Final London, United Kingdom 1st 800 m 1:57.35 1995 World Indoor Championships Barcelona, Spain 1st 800 m 1:57.62 World Championships Gothenburg, Sweden — (sf) 800 m DQ All Africa Games Harare, Zimbabwe 1st 800 m 1:56.99 IAAF Grand Prix Final Fontvieille, Monaco 1st 800 m 1:55.72 1996 Summer Olympics Atlanta, United States 3rd 800 m 1:58.71 1997 World Indoor Championships Paris, France 1st 800 m 1:58.96 World Championships Athens, Greece 3rd 800 m 1:57.59 IAAF Grand Prix Final Fukuoka City, Japan 2nd 800 m 1:56.93 1998 African Championships Dakar, Senegal 1st 800 m 1:57.95 Commonwealth Games Kuala Lumpur, Malaysia 1st 800 m 1:57.60 1999 World Indoor Championships Maebashi, Japan 2nd 800 m 1:57.17 World Championships Seville, Spain 2nd 800 m 1:56.72 All Africa Games Johannesburg, South Africa 1st 800 m 1:59.73 IAAF Grand Prix Final Munich, Germany 1st 800 m 1:59.10 2000 Summer Olympics Sydney, Australia 1st 800 m 1:56.15 2001 World Indoor Championships Lisbon, Portugal 1st 800 m 1:59.74 World Championships Edmonton, Canada 1st 800 m 1:57.17 IAAF Grand Prix Final Melbourne, Australia 1st 800 m 1:59.78 2002 African Championships Radès, Tunisia 1st 800 m 2:03.11 Commonwealth Games Manchester, United Kingdom 1st 800 m 1:57.35 2003 World Indoor Championships Birmingham, United Kingdom 1st 800 m 1:58.94 World Championships Paris, France 1st 800 m 1:59.89 IAAF World Athletics Final Fontvieille, Monaco 1st 800 m 1:59.59 2004 World Indoor Championships Budapest, Hungary 1st 800 m 1:58.50 Summer Olympics Athens, Greece 4th 800 m 1:56.51 2005 World Championships Helsinki, Finland 4th 800 m 1:59.71 2006 World Indoor Championships Moscow, Russia 1st 800 m 1:58.90 Commonwealth Games Melbourne, Australia 3rd 800 m 1:58.77 African Championships Bambous, Mauritius 2nd 800 m 2:01.08 2007 World Championships Osaka, Tokyo — (f) 800 m DNF 2008 World Indoor Championships Valencia, Spain 3rd 800 m 2:02.97 African Championships Addis Ababa, Ethiopia 2nd 800 m 2:00.47 Summer Olympics Beijing, China 5th 800 m 1:57.68 Representing Africa 1992 IAAF World Cup Havana, Cuba 1st 800 m 2:00.47 1994 IAAF World Cup London, United Kingdom 1st 800 m 1:58.27 1998 IAAF World Cup Johannesburg, South Africa 1st 800 m 1:59.88 2002 IAAF World Cup Madrid, Spain 1st 800 m 1:58.60
Жеке рекордтар
Іс-шара түрі Белгісі Күні Орналасуы
Ашық 200 м 23.86 20 шілде 1994 Langenthal, Швейцария
400 м 51.37 2 тамыз 1994 Монако
600 м 1:22.87 27 тамыз 2002 Лиеж, Бельгия
800 м 1:55.19 17 тамыз 1994 Цюрих, Швейцария
1000 м 2:29.34 25 тамыз 1995 Брюссель, Бельгия
1500 м 4:01.50 12 шілде 2002 Рим, Италия
Бір миль 4:36.09 21 маусым 1991 Юджин, АҚШ
2000 м 6:03.84 1 қаңтар 1992
3000 м 9:27.37 8 маусым 1991 Спрингфилд, АҚШ
5000 м 18:15.10 18 шілде 1990
Жабық 600 м 1:25.79 7 наурыз 1999 Маэбаши, Жапония
800 м 1:57.06 21 ақпан 1999 Ливинь, Франция
1000 м 2:30.94 25 ақпан 1999 Стокгольм, Швеция
1500 м 4:17.93 1 ақпан 1992 Портленд, АҚШ
Type Event Mark Date LocationOutdoor 200 m 23.86 20 July 1994 Langenthal, Switzerland 400 m 51.37 2 August 1994 Monaco 600 m 1:22.87 27 August 2002 Liège, Belgium 800 m 1:55.19 17 August 1994 Zürich, Switzerland 1000 m 2:29.34 25 August 1995 Brussels, Belgium 1500 m 4:01.50 12 July 2002 Rome, Italy One mile 4:36.09 21 June 1991 Eugene, United States 2000 m 6:03.84 1 January 1992 3000 m 9:27.37 8 June 1991 Springfield, United States 5000 m 18:15.10 18 July 1990 Indoor 600 m 1:25.79 7 March 1999 Maebashi, Japan 800 m 1:57.06 21 February 1999 Liévin, France 1000 m 2:30.94 25 February 1999 Stockholm, Sweden 1500 m 4:17.93 1 February 1992 Portland, United States