Кіріспе

Америкалық таза тұқымды жарыс жылқысы

Тизнау (1997 жылдың 12 наурызында Калифорнияда туған) – американдық таза тұқымды жарыс жылқысы, ең бастысы 2000 және 2001 жылдары Breeders' Cup Classic жарыстарындағы жеңістерімен танымал. Ол осы жарысты екі рет жеңген жалғыз жылқы. Тизнау 2000 жылы Американың жыл жылқысы атанды және 2009 жылы Ұлттық жарыс мұражайы мен Даңқ залына енгізілді.

Өмірбаян

Тизнов – ақ торнадо тәрізді жалыны мен төрт ақ шұлық киген қоңыр ат. Калифорнияда туған, оның әкесі Cee's Tizzy, анасы Seattle Song тұқымды Cee's Song. Толық бауыры Будройел 1999 жылғы Breeders' Cup Classic жарысында екінші орын алды. Tiznow-тың жарысқа қатыспаған толық қарындасы Tizamazing 2013 жылғы Preakness Stakes жеңімпазы Oxbow-ты Awesome Again атты айғырдан тудырды. Tiznow-тың меншігі Cee's Stable-ға ауыстырылды. Оның дене бітімі сүйекті, бірақ құрылысы көбінесе дұрыс. WinStar айғыр шаруашылығында Tiznow есікті қалай ашуды үйреніп, өзі бас залға шығып кетті.

Жарыс мансабы

Тизнау аяғының сынуына байланысты екі жасар маусымын өткізіп жіберді.

2000: үш жылдық маусым

Үш жасында Тизнау өзінің алғашқы жеңісін алу үшін үш рет әрекеттенді, ақырында 31 мамырда 8 1/2 ұзындықпен жеңіске жетті. Келесі стартта, 1 шілдеде өткен "Аффирмациялы гандикапта" ол 1-сынып жеңімпазы Дикси Юнионды жарты мойынмен жеңіп, өзінің болашақтағы айрықша қасиетін – жанкештілігін көрсетті. Келесі жарысында, 23 шілдеде өткен Swaps Stakes-те, Тизнау қиын жағдайға түсіп, капитан Стивтен кейін екінші орын алды. Тынық мұхиты классикасында Тизнау алғаш рет ересек аттармен жарысты және Скимминг ерте басып кеткеннен кейін екінші орынға ие болды. Осы жарыста жокей Крис Маккарон Тизнаудың қамшыны ұнатпайтынын біліп, тактикасын сол бойынша өзгертті. "Сол сәттен бастап мен оны осылай шабуға үйрендім. Мен оны көп соқпадым. Мен оны шақырып, қолдарымды қозғап, жүгіруге ынталандырдым, ал қажет болса, таяқты көрсетіп, жеңіл соқтым", - деді Маккарон. Келесі жарысы үшін Тизнау Луизианаға 500 000 долларлық "Супер Дербиге" барды, ол сол кезде бірінші дәрежелі жарыс еді. Ол "старттан финишқа" (gate to wire) жүріп, алты ұзындықпен жеңіске жетті және 1 1/8 мильге жаңа рекорд орнатты. Калифорнияға оралған Тизнау Гудвуд Бридерс кубогында алғашқы орынға шығып, финиш сызығына жақында капитан Стивтің қарсылығын жеңіп, жарты ұзындықпен жеңіске жетті.

2000 жылы селекционерлер кубогының классикалық жарысы

2000 жылы Тизнаудың соңғы старты сол жылы Черчилль Даунста өткен "Бридерс Кубогының классикасында" болды. Тизнауды жарысқа қосу үшін 360 000 доллар төлеу қажет болды, себебі ол тай ретінде тіркелмеген еді. Жарысқа Ирландия чемпионы Гиантс Коузвей, Кентукки Дербиінің жеңімпазы Фусаичи Пегасус, Белмонт Стакс жеңімпазы Лемон Дроп Кид және Жокей Клубының Алтын кубогының жеңімпазы Ұлы Альберт қатысты. Тизнау мен Ұлы Альберт бастап кетті, ал Гиантс Коузвей олардан кейін қозды. Соңғы түзуге шыққанда Ұлы Альберт қарқынын жоғалта бастады, бірақ Гиантс Коузвей сырттан қарқынды жақындады. Гиантс Коузвей шамалы алға шықты, бірақ Тизнау қайта күш жинап, мойынның ұзындығымен жеңіске жетті. Бұл жарыс NTRA жылдың ең керемет сәті деп танылды. Аттар жарысынан кейін бірнеше күн өткен соң, Штрауб Рубенс қайтыс болды және өзінің үлесін балаларына қалдырды. 2001 жылдың қаңтар айында Тизнау 2000 жылғы жылдың жылқысы және үш жасар чемпионы үшін Eclipse Awards сыйлығын алды. 1956 жылы Суапстан бері осы құрметке ие болған алғашқы Калифорнияда туған жылқы ол болды.

2001: төрт жылдық маусым

Tiznow өзінің 4 жастағы маусымын San Fernando Breeders' Cup Stakes-ті жеңіспен бастады, содан кейін Strub Stakes-те Wooden Phone-нан екінші орын алды. Санта-Анитадағы жоғары салмақта Tiznow, Wooden Phone-мен бір шақырым бойы шайқасып, ақырында 5 ұзындыққа еселеп жеңіске жетті. Tiznow кейін арқасының ауруына байланысты жылдың көп бөлігін өткізе алмады және Woodward Stakes және Goodwood Handicap-та жеңіліс тапқаннан кейін Classic-ке келді.

2001 жылы селекционерлер кубогының классикалық жарысы

2001 жылғы Breeders' Cup қазан айында Ground Zero-дан он екі шақырым қашықтықтағы Belmont Park-та, жоғары деңгейдегі қауіпсіздік шараларымен өтті. Бұл Манхэттеннің оңтүстігіндегі бірнеше шақырым жерде болған қорқынышты террористік шабуылдан кейін алты апта мен төрт күн өткен соң болды, бірақ 2001 жылғы Breeders' Cup жоспарланғандай өтті, алайда Belmont Park-тың төбесінде қарулы снайперлер орналастырылды. Classic жарысына Еуропаның үздік жұлдыздары – Epsom Derby және Irish Derby жеңімпазы Галилео, сондай-ақ Prix de l'Arc de Triomphe жеңімпазы Сахи қатысты, екеуі де алғаш рет жол үстінде жүгірді. Tiznow он үш аттың ішінде төртінші болып бағаланды. Tiznow көшбасшыларды арт жағынан қуып, бұрылыста бес жолмен ілгері шықты. Ол Albert the Great-пен күресті, бірақ оны озуға мүмкін болмады, содан кейін екеуі де Sakhee-мен жарыс ортасында озылып кетті. Маккарон Tiznow-ты сол қолымен бір рет шапалақтады, ал Tiznow соңғы күшпен жауап беріп, мұрындықпен жеңіске жетті, сол кезде жол комментаторы Том Дюркин: "Tiznow Америка үшін жеңіске жетті!" деп дауыстады. Оның тегі ұлы ат үшін ерекше; ол Darley Arabian желісімен аяқталмайтын сирек кездесетін заманауи толыққанды аттардың бірі. Tiznow Man o' War-дың тікелей еркек ұрпағы, оның аталық желісі Godolphin Arabian-ға дейін жетеді. Ол осы желінің 21-ші ғасырға дейін сақталуының ең үлкен үміті деп есептеледі. Ол әйгілі тұқымдық ат ретінде мансабын сәтті бастады, 2005 жылы жаңадан келген тұқымдық аттар тізімінде көшбасшы болды. Оның алғашқы ұрпақтарының ішінде 2005 жылғы Eclipse Award жүлдесінің иегері, жасөспірім бике Folklore бар, ол 2005 жылғы Breeders' Cup Juvenile Fillies жарысын жеңіп алды. 2008 жылы ол американдық жалпы тұқымдық аттар тізімінде үшінші, ал 2009 жылы төртінші орынды иеленді. Оның ұрпақтарының толыққанды дамуына уақыт керек, көбінесе бір шақырымнан асатын қашықтықта жақсы нәтижелер көрсетеді.

Шежіре

Тизновтың әкесі Cee's Tizzy, оны Сесилия Страуб Рубенс жарыстырған, Калифорнияның ең табысты әкелерінің бірі болды. 2015 жылдың қазан айында қайтыс болған кезде ол 39 жүлделі жарыс жеңімпазы және көптеген Калифорния чемпиондарының әкесі болды. Оның ұрпақтарының табысы 37 миллион доллардан асты. Тизновтың анасы, Cee's Song, де Страуб Рубенспен жарыстырылды. Cee’s Song, Cee's Tizzy арқылы тоғыз жорғалатушы тудырды, оның ішінде Тизнов, сондай-ақ жүлделі жарыс жеңімпаздары Budroyale, Tizbud және Tizdubai, және екі I санатты жүлделі жарыс тудырған қыздары: Tizso (Paynter анасы) және Tizamazing (Oxbow анасы). Страуб Рубенс қайтыс болғаннан кейін, Cee’s Song 2001 жылы Keeneland қарашадағы асыл тұқымды мал саудасында Tizamazing күтіп жүрген күйінде 2,6 миллион долларға сатылды. Кентуккиге көшірілген Cee’s Song тағы төрт ұрпақ тудырды, оның ішінде Storm Cat-тен C’Mon Tiger және оның жеңімпаз әпкесі You’re Beautiful. Cee's Song 2011 жылы қарттықтан туындаған аурулар салдарынан қайтыс болды. * Тизнов Northern Dancer атты тоқтының 4S × 4D инбриді, яғни ол өз тегінің әкелік жағынан төртінші және аналық жағынан төртінші буын болып көрінеді.