Кіріспе
Жаммербугт муниципалитеті (Jammerbugt Kommune) – Солтүстік Ютландия аймағындағы Солтүстік Ютландия аралында орналасқан муниципалитет (дан. kommune). Ол солтүстікте Скагеррак жағалауында, оңтүстікте Лимфьорд бойында жатыр. Тистед, Вестхиммерланд, Аалборг, Брондерслев және Хьорринг муниципалитеттерімен шекаралас. Жаммербугт муниципалитеті 2007 жылғы әкімшілік реформа кезінде құрылды, оған Бровст, Фьеррицлев, Пандруп және Абибро муниципалитеттері біріктірілді. Муниципалитет құрылған 2007 жылдан бері мэрлікке Venstre партиясының Могенс Кристиан Гаде тағайындалған. Могенс Кристиан Гаде 2002 жылдан бастап Бровст муниципалитетінің мэрі болды және ол 2007 жылы таратылғанға дейін қызмет етті. Аймақтың атауы – Жаммербугт, «Қайғылы шығанақ» деп аударылады, бастапқыда ондағы көптеген кеме қазаларына байланысты берілген. Муниципалитетке Фруенсхолм және Трольдхолм сияқты адам тұрмайтын аралдар кіреді.
Тарих
Орта ғасырларда Дания сисселдерге бөлінген. Қазіргі Jammerbugt муниципалитетінің аумағы Хан жүзі (дани: Han Herred) деп белгілі болды және Тиссел сисселіне қарасты. Кейіннен ол Аалборгус иелігіне кірді. 1662 жылы Хан жүзі бірнеше жүздермен біріктіріліп, Åstrup, Sejlstrup, Børglum округіне қосылды. Округ 1793 жылға дейін сақталды. Қазіргі Jammerbugt муниципалитетінің шекарасының шамамен жартысын құрайтын Vester Han жүзі Тистед округіне, ал қалған жартысын құрайтын Øster Han жүзі және Hvetbo жүзі Hjørring округіне қарасты. Бұл округтер 1970 жылғы Данияның әкімшілік реформасына дейін болды, содан кейін олар Солтүстік Ютландия округіне енді. 1842 жылы Дания кішігірім әкімшілік бөлімдерге, атап айтқанда, приход муниципалитеттеріне (дани: sognekommunner) бөлінді. Бұл муниципалитеттердің шекаралары елдің приходтарына негізделген. 1970 жылғы әкімшілік реформада бұл приход муниципалитеттері таратылды. Үш приход муниципалитеті біріктіріліп, Абыбро муниципалитеті құрылды, үш муниципалитет Пандруп муниципалитетін, ал жеті муниципалитет Фьеррицлев муниципалитетін құрады. Бес приход муниципалитеті 1966 жылы Бровст приход муниципалитетін құру үшін біріктірілді. Бұл приход муниципалитеті 1970 жылы Бровст муниципалитеті болып өзгертілді.
Абибро
Абибро муниципалитеттің бас қаласы және муниципалитет кеңесінің орналасқан жері. Ол муниципалитеттің шығыс бөлігінде орналасқан. Қаланың солтүстігінде 1888 жылдан бері жұмыс істейтін мұзқаймақ фабрикасы, Aabybro Dairy (даниялық: Aabybro Mejeri) орналасқан. Солтүстіктегі жатақ мектебі (efterskole), сондай-ақ Абибро шіркеуі және көптеген тұрғын үйлер бар. Қаланың басты жолының батыс жағында дүкендер мен қажетті қызметтер, оның ішінде мектеп және кітапхана орналасқан. Абиброның қалған батыс, орталық және шығыс бөліктері көбінесе тұрғын үйлерден тұрады. Қаланың оңтүстік бөлігінде өнеркәсіптік аймақ бар, онда бірнеше дүкен мен мектеп те орналасқан.
Фьеррицлев
Фьеррицлев Аабродан батысқа қарай 28 км, Тистедтен солтүстік-шығысқа қарай 35 км және Лёгстёрден солтүстікке қарай 13 км жерде орналасқан. Қала ішінде кинотеатр сияқты көптеген дүкендер мен ыңғайлы жағдайлар бар. Фьеррицлев сыра зауыты және Жергілікті мұражай (Fjerritslev Bryggeri og Egnsmuseum) да қалада орналасқан, ол сыра зауытының және жергілікті тарихтың тарихын баяндайды. Жазда Фьеррицлевтің бас көшесінде апталық базар өткізіледі.
Пандруп
Пандруп муниципалитеттің солтүстік бөлігінде, Кас қаласының солтүстігінде 1 км, Абибродан солтүстікке қарай 4 км және Брондерслевтен оңтүстік-батысқа қарай 15 км жерде орналасқан. Ол жақын маңдағы демалыс үйлеріне жақын орналасқан және жазда жыл сайын сауда шарасы өткізіледі. Қаланың ішінде спорт орталығы да бар.
Бровст
Бровст муниципалитет орталығында, Аабибродан оңтүстік-батысқа қарай 15 шақырым және Фьеррицлевтен шығысқа қарай 16 шақырым қашықтықта орналасқан. Қаланың ыңғайлы орналасуы муниципалитет орталығындағы көптеген табиғи аймақтарға оңай қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Табиғат
Муниципалитетте көптеген табиғи аймақтар бар, олардың көпшілігі қорғалған. Муниципалитет сонымен қатар Лимфьорд жағасында орналасқан, бұл Солтүстік Ютландия аралын материктік Ютландиядан бөлетін үлкен фьорд. Фьордта өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлі әлемі мекендейді. 1972 жылы Грённестранд және Свинклов аталған жағажай, қырат және құмды аймақ қорғауға алынды. Бұл аймақ құстардың көбейіп өсуі үшін маңызды орын болып табылады, мұнда құстардың көптеген түрлері ұялайды. Хингельбьерге – 1968 жылдан бері қорғалған орман және қырат. 129 акр жер қорғауға алынған. Фьеррицлевтің оңтүстік-шығысында 136 акр қорғалған қырат және орман бар. Бұл аймақ Ска́рхёйене деп аталады. Орман ішінде еуропалық жасыл тоқылдақ және еуразиялық ағашқар сияқты бірнеше құс түрлері кездеседі. Муниципалитеттегі басқа қорғалған табиғи аймақтарға 40 акр жерді қамтитын Альсбьерг төбелері (даниялық: Alsbjerg Bakker) жатады. Сонымен қатар, Янум Кьёт үлкен тасының айналасында шамамен 9 акр жер қорғалған.
Дюналық плантациялар
Муниципалитеттің солтүстік-батыс бұрышында, Тистед муниципалитетімен шекаралас Вестер Торуп құм плантациясы (даниялық: Vester Thorup Klitplantage) орналасқан. Оның ішінде шағын қорғалған аймақ бар. Бұл – Вальбьерг Санде деп аталатын ерекше флорасы бар сазды жартас. Вестер Торуп құм плантациясында бай флора өседі, оның ішінде дәрілік эйбрайт, бұғы мүжігі, қысқы жасыл, қалың атқұйрық, кішігірім қос жапырақ, батпақты гелеборин, майлы гүл, ай гүлі, Даниялық бүйрек және далалық жәндік сияқты өсімдіктер кездеседі. Флораның көп бөлігі муниципалитет жағалауындағы құм плантацияларындағы флораға ұқсас болғанымен, шағын айырмашылықтар бар. Фьеррицлев пен Бровст арасында орналасқан Фосдал плантациясында Данияда сирек кездесетін қасқыр қақпағы өсетін шалғынды алқап бар. Муниципалитеттің құм плантацияларында көптеген құстар мен жәндіктер мекендейді. Мысық алқаптарында сүтқоректілер көптеп кездеспесе де, мысықтар мен қояндар сияқты сүтқоректілер бар. Пандруптан батысқа қарай орналасқан Транум құм плантациясында, сондай-ақ солтүстіктегі Блокхус құм плантациясында еліктердің популяциясы бар. Вестер Торуп құм плантациясында ағаш кесетін құмырсқаны кездестіруге болады. Данияда сирек кездесетін батпақты көбелек Транум құм плантациясында табылған. Плантацияларда түнгі құс, қызылқұс, еуропалық аққанат және қызыл арқалы құс сияқты құстар ұялайды. Қыс айларында Свинклёв плантациясы мен Коллеруп плантациясында ақ кеуекті суқұс кездеседі. 3000 акр аумақ, оның ішінде Фосдал плантациясы мен Лангдал плантациясының бөліктері қорғауға алынған. Ол 1902 жылы қорғауға алынып, кейін 1954, 1956, 1962 және 2009 жылдары кеңейтілген. Сонымен қатар, Рёхус пен Лёккен арасында орналасқан, жалпы көлемі 415 акр болатын жеті бөлек аймақ қорғалады. Клима құм плантациясы да муниципалитетте орналасқан, ол Вестер Торуп пен Коллеруп плантацияларының арасында жатыр.
Сақтау Vildmose
Store Vildmose – Аабибродан солтүстікке қарай орналасқан батпақ. Бұл – 20 ғасырдың басында жасалған каналдардың нәтижесінде кеңінен кептірілген, үлкен көлемді жоғары жатқан торф батпағының қалдығы. Кейбір аймақтары әлі де бұрынғы күйінде сақталған және осы батпақтың бастапқы табиғатын көрсетеді. 1895 акр жер қорғауға алынған. Бұл батпақта Данияда сирек кездесетін бұлтжеміс өседі. Еуразиялық сусар да осы жерде кездеседі.
Жаммербугтен теңіз түбi
Жаммербугт жағалауы Жаммербугтен деп аталатын ішкі қисық шығанақтағы құмды жағалаулардың бір бөлігін құрайды. Теңіз түбінде көптеген кемелердің қалдықтары бар, олар теңіз жануарларына өмір сүру ортасын ұсынады. 2020 жылы Даниялық саяхатшы Клаус Тиманн жүргізген теңіз түбін зерттеу жобасы, теңіз түбінің әртүрлі орталарында бұрынғыдан гөрі әлдеқайда көп түрліліктің бар екенін көрсеткенге дейін, Жаммербугтен теңіз түбінің көбісі құмды және түрлердің саны аз деп есептелді. Қазір бұл аймақ, зиянды балық аулаудан қорғау және бұрын бұл аймақта тіркелмеген, мысалы, "өлген адам саусағы" кораллы сияқты жаңадан ашылған түрлерді сақтау мақсатында қосымша зерттеулерге ұшырауда.
Экономика
Жұмыскерлер саны бойынша Jammerbugt муниципалитетіндегі ең ірі салалар – әлеуметтік мекемелер, бөлшек сауда, егіншілік және балық шаруашылығы. Муниципалитетте штаб-пәтері орналасқан компаниялардың ішінде ірі дәнекерлеу машиналарын өндіретін Migatronic компаниясы бар. Компанияның бас кеңсесі Фьеррицлев қаласында орналасқан және компания 1970 жылдан бері қызмет етеді. Сондай-ақ, муниципалитетте Аабибро сүт зауыты (дани: Aabybro Mejeri) орналасқан. Зауыттың ішінде Ryå Is компаниясына қарасты мұзқаймақ фабрикасы бар.
Демография
Жаммербугт муниципалитетінде 38 324 адам тұрады (2020). Олардың 49,40% әйел, ал 50,60% ер адам. Муниципалитеттегі жас құрамы төменде көрсетілген.
Білім
Муниципалитетте 12 негізгі мектеп, 4 efterskoles, 4 жекеменшік мектеп және 1 музыка мектебі бар. Муниципалитетте 4 кітапхана бар.
Көрікті жерлер
Қалалық муниципалитет жазғы демалысқа танымал аймақ, онда көптеген демалыс үйлері орналасқан аудандар бар. Сондықтан, аймақтағы көрікті жерлер көбінесе жаз айларында ашық болады. Fårup жазғы паркі (дан.: Fårup Sommerland) Пандруптың солтүстігінде орналасқан ойын-сауық паркі. Парк 90 акр жерді алып жатыр және алғаш рет 1975 жылы есігін ашты. Бұл Скандинавиядағы алғашқы жазғы парк болды. Қағаз өнері мұражайы (дан.: Museum for papirkunst) Хун ауылында орналасқан. Мұражай қағаз өнерінің экспонаттарын ұсынады, сонымен қатар тамақтану және іс-шаралар өткізу қызметтерін де ұсынады. Блокхус мүсіндер паркі (дан.: Blokhus Skulpturpark) Хунда орналасқан. Бұл құмнан жасалған мүсіндер паркі. Жергілікті жинақ (дан.: Egnssamlingen) – Салтумдағы жергілікті мұражай. Мұражайдың негізгі назары айналасындағы аумақтың тарихына, шамамен бұрынғы Пандруп муниципалитетінің аумағына арналған. Мұражай сонымен қатар аймақтың жергілікті мұрағаты ретінде де қызмет етеді. Тролльдер мұражайы (дан.: Troldemuseet) Томас Дам жасаған тролльдер туралы мұражай. Мұражай Гьолде орналасқан. Fjerritslev сыра зауыты және жергілікті мұражай (дан.: Fjerritslev Bryggeri og Egnsmuseum) Фьеррицлевте орналасқан. Бұл сыра зауытының және жергілікті мұражайдың үйлесімі.
Қалдықтар мен әулеттер
Біркелсе – Аабиброның батысында орналасқан шаруашылық. Оның аты жақын маңдағы қайың орманы – Біркелсе Сковының атымен аталған. Бұл шаруашылық 1600 жылдардың ортасынан бері Скил әулетіне тиесілі. Біркумгаард – Гьолдің шығысында орналасқан шаруашылық. 1465 жылдан 1536 жылға дейін Борглум монастыріне қарасты болған, содан кейін патшалыққа өтті. Братсков – Бровсттың солтүстігінде орналасқан шаруашылық. Ол кем дегенде 1317 жылдан бері бар екені белгілі, алайда дереккөздерде 1200 жылдардың соңынан бастап кездеседі. 1317 жылы Торстенсен әулетіне тиесілі болды және 1558 жылға дейін олардың меншігінде болды. 1976 жылы Бровст муниципалитеті бұл шаруашылықты сатып алды. 2007 жылғы әкімшілік реформада ол Яммербугт муниципалитетіне берілді. Көккедейл – Торслевтің оңтүстігінде орналасқан шаруашылық. Ол кем дегенде 1327 жылдан бері бар екені мәлім. Отыз жылдық соғыс кезінде Көккедейл ормандары кесіліп, қалпына келтірілмеді. 1948 жылы Әлеуметтік істер министрлігі шаруашылық үйін сатып алып, оны ұлдарға арналған мектепке айналдырды. 1988 жылы ол қайтадан жеке меншікке өтті. Оксхолм – Бровсттың оңтүстігінде орналасқан шаруашылық. Бұл бұрынғы монастырь, бұрынғы атауы – Ø Kloster. Rævkærgaard – Аабиброның солтүстік-батысында орналасқан шаруашылық. Бұл шаруашылық 1500 жылдардан бері бар және 1600 жылдардан бері Скил әулетіне тиесілі. Aagaard – Фьеррицлевтен оңтүстікке қарай орналасқан шаруашылық. Ол кем дегенде 1355 жылдан бері бар екені белгілі, сол кезде ол Gyldenstierne әулетіне тиесілі болған. 1438–1441 жылдардағы шаруалар көтерілісі кезінде шаруашылық көтерілісшілер тарапынан басып алынды. Ол тоналып, өртелді. Aagaard 1627 жылға дейін, Кнуд Gyldenstierne қайтыс болғанға дейін Gyldenstierne әулетіне тиесілі болды. Оның әйелі Софи Линденов 1630 жылы шаруашылықты анасына сатты, соның арқасында Gyldenstierne әулетінің шаруашылыққа билігі аяқталды.
Оқиғалар
Saltum жүн фестивалі (Дания: Uldfestival Saltum) – жыл сайын Saltum қаласында өтетін шара. Фестиваль жүн, жіп және киім-кешекке арналған және 2007 жылдан бері өткізіліп келеді. Бұл Скандинавиядағы осы сияқты ең ірі шара.
Қауымдар
Жаммербугт муниципалитетінде 28 приход бар. Төмендегі кестеде әрбір приходтың халқы, сондай-ақ сол халықтың Дания шіркеуінің мүшелері болып табылатын пайыздық үлесі көрсетілген. Барлық сандар 2020 жылдың 1 қаңтарына сәйкес. # Приход Халқы % Source1Vust10377.672Vester Torup61080.003Klim61082.304Gøttrup54284.695Kollerup Fjerritslev3,76187.006Kettrup54788.487Bejstrup32592.318Haverslev58286.439Skræm31693.9910Hjortdal45788.8411Lerup14278.8712Øster Svenstrup72082.6413Torslev84686.7614Øland55891.2215Brovst3,09780.5616Tranum72180.8617Koldmose23085.6518Langeslund1,39187.3519Vedsted1,21388.9520Gjøl1,17787.9421Biersted3,64188.0322Aaby12,21970.1423Jetsmark6,14486.0424Hune1,56784.4925Saltum1,28182.8326Ingstrup66881.8927Vester Hjermitslev46186.1228Alstrup7386.30
Таңбалар
Жаммербугт муниципалитетінің гербі Fuglen деп аталады (дания тілінде "Құс"). Ол 2006 жылғы 6 маусымда қалалық кеңеспен бекітілді. Гербтің ортасынан ақ құс екіге бөліп тұрады. Бір жартысы көк, екінші жартысы жасыл. Көк түс Жаммербугт муниципалитетінің төңірегіндегі мұхитты, ал жасыл түс – жерді көрсетеді. Құс еркін, бүкіл аймақты қамтиды және Жаммербугт муниципалитетінің жағалауын белгілейді. Құс алға қарай қарап тұр, бұл муниципалитеттің көрегенділігі мен ұмтылыстарын көрсетеді. Ол бірлік, ашықтық, болашаққа бағытталғандық және рекреациялық табиғи аймақтарды символдайды.