Кіріспе

Нью-Орлеан қаласында, Луизиана штаты, АҚШ, «қала орталығы» термині тарихи тұрғыдан Миссисипи өзені бойындағы, Канал көшесінен төмен (шамамен солтүстік-шығысқа қарай) орналасқан аудандарды – Француз кварталын, Треме, Фобур Мариньи, Байвотер, 9-шы округ және басқа да аудандарды білдірген. Басқа қалалардағы «қала орталығы» терминінің қолданылуынан өзгеше, осы тарихи мағынасы Нью-Орлеанның орталық бизнес ауданын қамтымаған. Бұл термин әлі де тарихи мағынасында қолданылып келеді, бірақ көптеген жастар мен елдің басқа аймақтарынан келген адамдар «қала орталығы» терминін басқа жерлердегідей, яғни Орталық бизнес ауданы/қойма ауданы деген мағынада қолданады.

Тарих

19 ғасырда Нью-Орлеанның орталық бөлігінің көп бөлігі (Канал көшесінен өзенге қарай) әлі де басымдықпен франкофондық болды. Қаланың орталығы француз тілін сөйлейтін креол қауымдастықтарына орталық болды. Канал көшесінің ар жағындағы, басымдықпен ағылшын тілді Нью-Орлеанмен дәстүрлі бәсекелестік болды. Канал көшесінің кең ортасы «бейтарап аймақ» деп белгілі болды, онда қаланың екі бөлігінің жақтастары бір-бірінің аумағына баспай, пікірталас жүргізіп, іс-әрекеттермен айналыса алатын. «Бейтарап аймақ» термині жергілікті тілде кеңейіп, қазір жалпы орталық жолақтарды білдіреді. Қала көп жылдар бойы Орталық және Жоғарғы қалаларға бөлінді. Төменгі «Артқы қаланың» (даму шебінен Поншартрен көлінің жағалауына дейін солтүстікке қарай созылған батпақтар мен құрғақ жерлер) дамуы 1900 жылдан кейін ғана басталды, себебі ұзақ жылдар бойы шешілмей келген су ағызу мәселесі шешілді. Қаланың орталық/жоғарғы бөлігіне жасаған бөлініс кейде шамадан тыс көрсетілгенімен (19 ғасырдың соңында жоғарғы қалаларда тұратын көптеген франкофондық және орталық қалаларда тұратын ағылшын тілді адамдар болды), ол 21 ғасырға дейін Нью-Орлеан мәдениетінің маңызды факторы болып табылады, мысалы, Марди Гра үндістерінің Жоғарғы және Орталық тайпаларға бөлінуіне себеп болады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары «Артқы қаланың» қарқынды дамуы нәтижесінде Лейквью және Джентилли сияқты толыққанды аудандар пайда болды, соның салдарынан аудандарды «Жоғарғы» немесе «Орталық» деп жіктеу қиынға соқты. Жаңа Орлеанның шығыс бөлігінің және Джефферсон облысының өсуі жағдайды одан әрі усложнитті. 1990 жылдарға қарай бұл терминдер көбінесе қолданыстан шығып, Ұлы Нью-Орлеан халқының өте аз бөлігі ғана бір кезде Жоғарғы және Орталық аймақтарға бөлінген аймақта тұрды. Бүгінде «Орталық қала» деген сөз көбінесе CBD/қойма ауданындағы жерді (яғни DDD құзыретіндегі аумақты) білдіреді, ал жеке аудандардың немесе округтердің атаулары «Орталық қала» терминінің тарихи қолданысын ығыстырды, бірақ «Жоғарғы қала» қолданыста қалды – бірақ енді шекарасы Канал көшесі емес, Пончартрен тас жолы бойымен созылады.