Кіріспе

Альберт Уэйд Хемсворт (23 қазан 1916 – 19 қаңтар 2002) – канадтық халық әншісі және ән жазушы. Ол өте көп ән жазбаса да, өмірі бойына барлығы 20 шамасында ғана ән жазған, оның бірнеше әні – ең белгілісі "Жабайы қаз", "Қара шыбық әні" және "Балдақ айдаушының вальсі" – канадтық халық музыкасы тарихындағы ең мәңгілік классикалардың қатарында саналады.

Өмір және мансап

Хемсворт Брантфордта (Онтарио, Канада) туып өскен. Жастық шағында гитара мен банджо ойнауды үйренген. Соғыстан кейін ол Солтүстік Онтарио, Квебек және Лабрадордың қалың орманды аймақтарында геодезист болып жұмыс істеді, осы жұмысы Хемсвортқа көптеген әндері үшін материал берді. 1952 жылы Монреальге көшіп, Канада Ұлттық темір жолында суретші болып жұмыс істеді, ал түндері қаланың фольклорлық музыка клубтарында өнер көрсетті. 1956 жылы өзінің алғашқы альбомын – «Канаданың Солтүстік ормандарының фольклорлық әндері» жариялады. Бұл альбомға Хемсворттың өзі жазған әндері де, түрлі жұмыстарында үйренген дәстүрлі әндері де енді. 1957 жылы Хемсворт Квебектегі Ду-Ливр өзеніндегі жылдық көктемгі ағаш ағыны туралы Канада Ұлттық кино басқармасының деректі фильмінің повествованисын оқып берді және әнмен сүйемелдеді. 1960 жылдардың басында Хемсворттың көптеген әндерін қазіргі таңда аңызға айналған «Mountain City Four» фольклорлық ансамблі орындады, оның құрамында жасөсперім шағындағы Кейт және Анна МакГарриглдер де болды. Ансамбльдің МакГарриглдердің орындауындағы «The Log Driver's Waltz» әні 1979 жылы Ұлттық кино басқармасының қысқаметражды анимациялық фильмінің саундтрегі ретінде танымал болды. Хемсворт кейде топпен бірге өнер көрсеткенімен, тұрақты мүшесі болған жоқ. МакГарриглдер дуэт ретінде жеке жолға шыққаннан кейін де Хемсворттың әндерін орындауын жалғастырды, соның ішінде 1975 жылы шыққан «Kate and Anna McGarrigle» альбомында «Foolish You» әнін де қосты. Хемсворт 1977 жылы CNR-ден зейнеткерлікке шығып, Монреальден 70 шақырым солтүстікке орналасқан Лоранс тауларындағы шағын Морин Хайтс ауылына көшіп барды. 1990 жылы «Уэйд Хемсворттың әндері» атты ән жинағын жариялады, осы жинаққа байланысты Уинипег фольклорлық фестивалінде CBC телеарнасы үшін деректі фильм түсірілді. 1995 жылы 79 жасқа келгенде Хемсворт екінші альбомын – «The Songs of Wade Hemsworth» жазды, оған 1990 жылғы ән жинағынан барлық 16 ән енді. Хемсворт 2002 жылы Монреальдегі Сен-Анн ветерандар ауруханасында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Уэйдтің қазасына байланысты генерал-губернатор Адриен Кларксон Хемсвортқа құрмет көрсетіп, оның әндері «біздің фольклорымыздың бір бөлігі және бізге соншалықты таныс болғандықтан, оларды кім жазғанын білмей қалдық» деді. Музыка зерттеушісі Питер Уэлдон Хемсвортты «осы елдің шығарған алғашқы шынайы әнші-ақыны» деп атады, ал Анна МакГарригл оны еске алып, өзінің және әпкесінің фольклорлық музыка сахнасына алғаш қадам басқанда екі маңызды үлгі болғанын айтты: Хемсворт пен Боб Дилан. Ол 2003 жылы қайтыс болғаннан кейін Канаданың Әнші-ақындар даңқы залына енгізілді.

Жеке өмір

Хемсворт өмірінде екі рет үйленген. Оның бірінші әйелі Айрин Хейвуд 1989 жылы қайтыс болды. Кейіннен ол Ширли Сингерге үйленді. Оның шөбересі, сондай-ақ Уэйд Хемсворт, The Hamilton Spectator газетінде журналист және бағанашы болып жұмыс істеді.