Кіріспе

Клингон тіліндегі Гамлет нұсқасы – Клингондық Гамлет немесе Кхон императорының ұлы Хамлеттің трагедиясы – Уильям Шекспирдің «Гамлет» пьесасының клингон тіліне аудармасы. Клингон тілі алғаш рет ғылыми-фантастикалық «Жұлдызды жол» франшизасында пайда болған. Пьесаны «Клингон Шекспирін қайта жаңғырту жобасының» Ник Николас және Эндрю Страдер бірнеше жыл бойы аударған, ал Марк Шоулсон, д’Армонд Спирс және Уилл Мартин пікір білдіріп, редакциялық көмек көрсеткен. Жобаға түрткі болған нәрсе – «Жұлдызды жол VI: Ашылмаған ел» фильміндегі канцлер Горконның: «Шекспирді түпнұсқа клингон тілінде оқығанша, сіз оны толық сезінбедіңіз» деген сөзі болды. Ескертуде жоба Горконның сөзімен байланысты сатирикалық стильде жазылғаны айтылады – Шекспир шын мәнінде клингон (аты «Вильям Шекспир») болған және Клингон империясындағы төңкеріс әрекеті туралы жазған.

Импульс

"Жұлдыздар жолы VI" фильмінің бір көрінісінде клингон канцлері Горкон үшін кеш ұйымдастырылады. Ол "жаңа ашылмаған ел, болашақ" деп тост айтады. Спок цитатаны танып, "Гамлет, 3-ші акт, 1-ші көрініс" деп жауап береді, ал Горкон Шекспирдің "түпнұсқа" клингон мәтіні туралы айтады. Горкон "түпнұсқа" клингон мәтінінен тікелей үзінді келтірмесе де, басқа кейіпкер Чанг клингон тілінде "таХ пагх таХбе'" ("Болу немесе болмау") деген сөздерді айтады. Фильм Шекспирге қатысты басқа да цитаталар мен сілтемелерге толы. "Жаңа ашылмаған ел" фразасы Гамлеттің монологынан алынған. Фильмнің режиссері Николас Майер клингондардың Шекспирді өздеріне жатқызу идеясының негізінде нацистік Германияның Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Уильям Шекспирді неміс ақын ретінде мойындауға жасаған әрекеті жатқанын айтты. Осыған ұқсас көрініс соғыс жылдары түсірілген "Пимпернел Смит" (1941) британдық фильмінде де бар, онда неміс генералы Шекспирдің сөздерін келтіріп: "Біздің ұлы неміс ақыны айтқандай, 'Болу немесе болмау' дейді". Бұл идея Владимир Набоковтың "Пнин" романында да қолданылған, онда басты кейіпкер американдық колледж студенттеріне Шекспирдің "түпнұсқа орыс тілінде" гөйшік әсерлі екенін үйретеді.

Стил және пішім

Пьесаның ағылшын тіліндегі нұсқасы "түпнұсқа клингон" мәтінімен бірге келтіріледі. "Түпнұсқа клингон" нұсқасы ағылшын нұсқасынан пьесаның клингон мәдениетінен тарағаны жөніндегі тарихын көрсететін айырмашылықтармен ерекшеленеді. Кітаптағы анықтамалық бөлімдер клингон мәтінінің сөзбе-сөз аудармаларының адам оқырмандары үшін түсінікті болуы үшін ағылшын тіліндегі "аударма" деп есептелетін нұсқада қалай "безелгенін" көрсетеді. Кіріспеде пьесаның клингондық тегі оның сюжетінің негізінен клингондық тақырыптар мен мотивтерге, ал емес адамзат тақырыптары мен мотивтеріне негізделгендігінен көрінеді деп түсіндіріледі. Адамзат мәдениеті сол кезде мұндай шығарманы жасауға тым жабайы болған. Клингон нұсқасының "серпінді, тікелей және жарқын өлеңін" ағылшын нұсқасының "әлсіз, ауыр, қиялы жоқ бұралаңдауымен" салыстыру оның туынды екенін анық көрсетеді. Кіріспеде сондай-ақ, Шекспирдің 16 ғасырдың соңында өмір сүрген адам ақыны туралы ұғым Біріккен планеталар федерациясы адамдарды клингондарға қарсы біріктіру және "тарихты бұрмалау арқылы клингон мәдениетінің жетістіктерін жоққа шығаруға үміттене отырып" үлкен үгіт науқанын бастағаннан кейін ойлап табылды делінеді. 2000 жылы Pocket Books бұл аударманы қағаздан жасалған кітап ретінде қайта басып шығарды.