Кіріспе

Скандий(III) хлориді – ScCl3 формуласына ие бейорганикалық қосылыс. Бұл ақ түсті, жоғары температурада еритін иондық қосылыс, ол ылғалды ауада ерігіш және суда өте жақсы ериді. Бұл тұз көбінесе зертханалық зерттеулерде қолданылады. Сусыз түрі және гексагидраты (ScCl3•6H2O) коммерциялық түрде қол жетімді.

Құрылымы

ScCl3 октаэдрлі скандий орталықтары бар қабатты BiI3 мотивінде кристалданады. 900 К температурада бу фазасында мономерлік ScCl3 басым түр болып табылады, ал Sc2Cl6 димері шамамен 8% құрайды. Электрондық дифракция спектрі мономердің жазық екенін, димерде әр скандий атомына 4 координациялы екі көпірлік хлор атомы бар екенін көрсетеді. Тетрагидрофуран сияқты негізсіз лигандпен ScCl3 ақ түсті ScCl3(THF)3 аддуктын береді. Бұл THF-та ерігіш кешен органоскандий қосылыстарын синтездеу үшін қолданылады. ScCl3 додецил сульфат тұзына түрлендірілді, ол альдоль сияқты реакцияларда "Льюис қышқылы және беттік белсенді затты біріктіретін катализатор" (LASC) ретінде зерттелді.

Кішірейту

Скандий(III) хлоридін Фишер және авторлар қолданды, олар алғаш рет 700-800 °C температурада скандий(III) хлориді мен басқа тұздардың эвтектикалық қорытылған ерітіндісін электролиз арқылы металл скандийді дайындады. ScCl3 скандий металлымен реакцияласып, скандийдің +3-тен төмен окистелу дәрежесіне ие бірнеше хлоридтерді береді, мысалы ScCl, Sc7Cl10, Sc2Cl3, Sc5Cl8 және Sc7Cl12. Мысалы, цезий хлоридінің қатысуында скандий металлымен ScCl3-ті тотығу нәтижесінде ScIICl3− құрамындағы, ScIICl6 октаэдрлері қабырғаларын бөлісетін сызықтық тізбектері бар CsScCl3 қосылысы алынады.

Қолданылуы

Скандий(III) хлориді кейбір галогендік шамдарда, оптикалық талшықтарда, электрондық керамикада және лазерлерде табылады.