Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көпіршіктермен толтырылған ванна – 2016 жылғы Poppy EP.
Filled bathtub with a layer of foam
the 2016 Poppy EP
Көпіршік ваннасы – су бетінде сабын көпіршіктерінің қабаты бар толтырылған ванна. Көбінесе, газдалған немесе карбонатталған ванналар да көпіршік ваннасы деп аталады. Судың үстіндегі көпіршіктер, көбік ваннасы деп белгілі (суретке қараңыз), көбік түзетін беттік белсенді заттарды қамтитын өнімді суға қосу және оны уақытша араластыру арқылы (көбінесе ваннаны толтыратын судың құйылуы арқылы) ауамен қатыру арқылы алынуы мүмкін. Бұл практика жеке гигиена үшін танымал, себебі ол теріні тазартады, көпіршіктер ванна суын жылуды сақтап, ұзақ уақыт бойы ыстық ұстайды және (сабынның ерітіндісі ретінде) ваннадағы және одан төменгі деңгейдегі шөгінділердің пайда болуын немесе азаюын қамтамасыз етеді ("ванна шеңбері" және сабын қалдықтары деп аталады). Ол суға түсушінің денесін жасырып, ұялмаушылықты сақтайды немесе театр мен кинода киім киген актердің қалыпты суға түсуі сияқты көрінеді. Балалар көпіршік ваннасын ұнатады, сондықтан оларды ваннаға шақыруға көмектеседі. Бұл мақсатқа арналған беттік белсенді заттар "ванна көбігі", "көпіршік ваннасы" немесе "көпіршік ванна" деп аталады және көбінесе ваннаны жақсартуға арналған қосымша ингредиенттерді қамтиды. Әлдеқайда жоғары концентрацияда (мысалы, жуу кенепшесінде) қолданылатын мұндай препараттар (әсіресе сұйық түрінде) тері мен шашты жууға да қолданылуы мүмкін, сондықтан олар кейде біріктірілген мақсаттар үшін сатылады; кейбір жағдайларда, қолмен жууға арналған жеңіл шаруалық жуғыш заттар да осындай мақсаттар үшін немесе ваннадағы сабын қалдықтарының алдын алу үшін (көбікті немесе көбіксіз) таңбаланған.
A bubble bath is a filled bathtub with a layer of soap bubbles on the surface of the water. Less commonly, aerated or carbonated baths are called bubble baths. Bubbles on top of the water, less ambiguously known as a foam bath (see photo), can be obtained by adding a product containing foaming surfactants to water and temporarily aerating it by agitation (often merely by the fall of water filling the tub). The practice is popular for personal bathing because of the belief that it cleanses the skin, that the foam insulates the bath water, keeping it warm for longer, and (as a lime soap dispersant) prevents or reduces deposits on the bath tub at and below the water level (called "bathtub ring" and soap scum, respectively) produced by soap and hard water. It can hide the body of the bather, preserving modesty or, in theatre and film, giving the appearance that a performer who is actually clothed is bathing normally. Children often find bubble baths enjoyable, so they are an enticement to get them into the bathtub. Surfactant preparations for this purpose are themselves called "bath foam", "foaming bath", or "bubble bath", and frequently contain ingredients for additional purposes common to bath enhancers. Used at much higher concentration (for instance on a washcloth), such preparations (especially in liquid format) may also be used to wash skin or hair, so they are sometimes marketed for combined purposes; in a few cases, mild household detergents for hand washing of articles have also been labeled for such purposes, or for preventing soap scum on the bathtub (with or without foaming).
Тарих
Ең алғашқы көбік ванналар сабынмен көбіктірілген, бұл сабын ұсақ-түйектері сатылымға шыққаннан кейін көп ұзамай болған. Сапониндер де машинамен ауа толтырылған ванналарды көбіктіру үшін қолданылды. Көбік ванналар кейінірек табиғи беттік белсенді заттармен танымал болды; алкил сульфаты беттік белсенді затты көбік ванна ретінде пайдаланудың алғашқы жарияланған мысалы 1936 жылғы "Қыздар" пьесасының түпнұсқалық қойылымында болды, бірақ 1933 жылы Dreft сатылымға шыққаннан бастап ванна суретінде көрінетін көбіктерді жасау үшін ұқсас құрамы қолданылған болуы мүмкін. 1960 жылдар шамасында супермаркеттерде кеңінен сатыла бастаған өнімдердің арқасында көбік ванналар балаларды тазалаудың стандартты тәсіліне айналды, ал Bub және Matey АҚШ-та 1960 жылға дейін жақында сатылымға түсті. Олардың қалыпты қолданылуы (ванна суында еңкейтілгенде) сабынның орнына және/немесе теріні сүртіп тазалаудың орнына қолданылатыны туралы күмәнді мәлімдеме жасалды.
The earliest foam baths were foamed with soap, a practice which came about shortly after soap flakes were marketed. Saponins were also used to foam machine aerated baths. Foam baths became more popular with later surfactants; an early publicized use of an alkyl sulfate surfactant as bath foam was in the original 1936 production of the play The Women, but it is possible that a similar composition was used to produce foams seen in bath photos since the marketing of Dreft in 1933. Foam baths became standard practice for bathing children after the mass marketing of products so positioned in supermarkets during the 1960s and thereabouts, Bub and Matey in the United States having been marketed shortly before 1960. The dubious claim had been made that their normal use (diluted in a tubful of water) would substitute for soap and/or rubbing to clean skin.
Композициялар
Дайындалатын көбікті монша құрамындағы заттар, әдеттегі "қатаңдығындағы" суда жоғары концентрацияда көбік түзетін және оны белгілі бір уақытқа сақтайтын болуы керек. Бұл көбінесе аниондық, ионсыз немесе цвиттериондық беттік белсенді заттардың әрекеті арқылы жүзеге асырылады. Катиондық беттік белсенді заттардың ішінде бетаиндерді көбікті моншаларда қолдануға болады, бірақ олардың изоэлектрлік нүктесінде аниондық беттік белсенді заттармен үйлесімсіздік туындайды. Жалпы, катиондық беттік белсенді заттар қолданылмайды, себебі олардың көпшілігі аниондық беттік белсенді заттармен үйлесімсіз және жақсы көбік түзгіш емес. Катиондық беттік белсенді заттардың басты қызметі – теріге күтім жасау, сондықтан олар көбінесе шампунь және кондиционер сияқты жеке гигиена өнімдерінде қолданылады. Амфотерлік немесе цвиттериондық беттік белсенді заттар, мысалы алкил амидоалкил амин (CAPB) пайдаланылады. Әдетте, әртүрлі беттік белсенді заттардың қоспасы қолданылады. Аниондық заттардың ішінде сабын көбікті монша құрамына қасақана қосылмайды, себебі ол судағы "қатаңдық" катиондарымен жылдам реакцияға түсіп, көбікті жоятын әк сабындарын түзетіп шығарады. Көбінесе, бір немесе бірнеше ингредиент көбікті тұрақтандырғыш болып табылады – көбіктің бұзылуын баяулататын зат; олар өзі беттік белсенді заттар немесе пленканы тұрақтандыратын полимерлер болуы мүмкін. Көбік түзетін құрамдарда қолданылатын кейбір беттік белсенді заттар көбік түзетін және көбікті тұрақтандыратын қасиеттердің комбинациясына ие болуы мүмкін. Көбікті монша құрамындағы беттік белсенді заттар көбік түзетін мақсаттан басқа да мақсаттарда қолданылуы мүмкін: сұйық өнімді өндіру кезінде басқа компоненттерді еріту немесе сабынмен қолданғанда ваннада сақина пайда болуын болдырмау үшін әк сабынын тарату. Көбікті монша құрамы сұйық (немесе гель) түрде сумен, немесе ұнтақ, дән немесе таблетка түрінде қатты заттар ретінде болуы мүмкін. Сұйық құрамдар сақтау кезінде күтілетін температурада ерітінді ретінде немесе басқа түрде біркелкілігін сақтап тұруы және микробиологиялық өсім мен тотығудан сақталуы тиіс. Ұнтақтарда әртүрлі қатты сұйытқыш компоненттер болуы мүмкін, олар кейбір жағдайларда сұйық компоненттерді сіңіріп алады және әртүрлі тығыздыққа ие компоненттерді бөліп шығару кезінде біркелкілігін сақтау тұрғысынан қиындықтар тудыруы мүмкін. Әртүрлі себептерге байланысты, ұнтақ өнімдер бастапқыда кең таралған болса да, сұйық өнімдер нарықта басымдыққа ие болды. Сұйық және қатты көбікті монша құрамына ванна тұздары мен майларына ұқсас, көбік түзетіннен басқа да мақсаттарға арналған ингредиенттер қосылуы мүмкін. Құрамды жасау, сонымен қатар, теріге және моншаға шомылатын адамның шырышты қабықтарына тигізетін зиянды әсерлерді азайтуға бағытталған. Көбік түзетін қабілеттің төмендеуіне, жұмсақтыққа немесе көбік түзетін емес әсерлерге, мысалы, емдік әсерге қол жеткізу үшін келісім беруге болады.
Preparations to produce a foam bath must be able at high dilution in water of common "hardness" to produce a foam and hold it for a useful duration. This is practically always done primarily by the action of an anionic, nonionic, or zwitterionic surfactant. Among cation surfactants betaines can be used in foam baths, but at their isoelectric point they are incompatible with anionic surfactants. In general cationic surfactants are not used as most of them are not compatible with anionic surfactants and are not good foaming agents. Main function of cationic surfactants is conditioning and are hence used more in personal care products such as shampoos and conditioners. Amphoteric surfactants or zwitterionic surfactants like alkyl amido alkyl amine (CAPB) are used. Typically a mixture of different surfactants is used. Of the anionics, soap is not a common deliberate constituent of bath foam preparations because they react rapidly with "hardness" cations in water to produce lime soaps, which are anti foams. Usually one or more ingredients is primarily a foam stabilizer—a substance which retards the breakage of foams; these may themselves be surfactants or film stabilizing polymers. Some surfactants used in foaming preparations may have a combination of foam producing and foam stabilizing properties. Surfactants used in bath foam preparations may also be included for primarily non foaming purposes: solubilization of other components in the manufacturing of a liquid product, or lime soap dispersion to prevent bathtub ring when used with soap. Bath foam preparations may be in the form of liquid (or gel) with water, or as solids in the form of powders, grains, or tablets. Liquids must be formulated to retain uniformity as solution or otherwise on storage at expected temperatures, and preserved against microbial growth and oxidative breakdown. Powders may contain various solid diluent ingredients which in some cases will have liquid components adsorbed to them, and have their own challenges in terms of retaining uniformity against sifting of different densities of components. For various reasons, although powdered products were more common at first, liquids have come to dominate the market. Liquid and solid bath foam preparations may also include ingredients for purposes other than foaming, similarly to bath salts and oils. Formulation is also directed at minimizing adverse effects on the skin and exposed mucous membranes of bathers. Sometimes foaming ability is compromised to achieve mildness or non foaming effects such as emolliency.
Газбен және газдалған ванналар судағы көпіршіктер
Судағы көпіршіктерді ваннада, ыстық ваннада немесе бассейнде тұрақты немесе уақытша орнатылған жабдықтарды пайдалану арқылы механикалық түрде (кейбір жағдайларда суды қозғайтын форсункаларды пайдалану арқылы) ауаландыру арқылы немесе ваннада газды өндіру арқылы жасауға болады. Соңғысы ваннаға арналған ширақтар деп аталатын кішкентай гранулалар немесе ванна бомбасы деп аталатын ірі түйін түрінде келеді және олар бикарбонат немесе карбонаттың органикалық қышқылмен реакциясы арқылы көмірқышқыл газын бөліп шығарады. Көпіршіктейтін ванна өнімдері 20 ғасырдың басында эфервесцентті ванна тұздары ретінде пайда болды, ал ванна бомбасы сол ғасырдың соңында кең танымал болды. Ванна ширақтары сұйық түрінде қолдануға қолайсыз, себебі қоспаның мерзімінен бұрын реакцияға түсуіне жол берілмейді. Бұл көбікті ванналардан (жоғарыда қараңыз) өзгеше, олар сұйық немесе қатты күйде ұсынылуы мүмкін. Механикалық ауаландырылған ванналар 20 ғасырдың басында терапиялық мақсатта пайда болды және джакузидің енгізілуімен кеңінен қолданыла бастады. Бастапқыда тыныш суы бар ыстық ванналар, олардың танымалдылығы артып, жиі қолданылатын гидромассаждық ванналарға айналды. 20 ғасырдың соңында үйге орнату үшін форсункалы ванналар танымал болды. Судың ішінде де, үстінде де бірдей көпіршіктермен ванна жасауға болады (құйылған сырадағыдай), бірақ бұл комбинация кең таралған жоқ. Көбікті ваннаны механикалық ауаландыру қажеттіден гөрі әлдеқайда көп көбік тудыруы мүмкін – мұндай тәжірибелер туралы көптеген бірінші қол деректер мен суреттер интернетте кездеседі. Көптеген механикалық ауаландырылған ванналар – ыстық ванналар, олар бірнеше адаммен пайдаланылады және әр пайдаланғаннан кейін суы ауыстырылмайды, сондықтан оларды күтіп-ұстау материалдарынан таза ұстау қажет. Күйгендердің тіндерін тазарту үшін механикалық ауаландырылған ванналарға кейде көбікқарсы заттар қосылады, бұл кейбір дәрілік қоспалардың пленка түзетін қосалқы әсерін күштендіреді. Бірақ балаларға жағымдырақ сезім беру үшін көбікқарсы заттар кейде азайтылады немесе алынып тасталады. Көбік шығаратын ванна ширақтары көбік шығаруға рұқсат берілгенде көбінесе көңіл көншітпейтіндей аз көбік шығарады, ал суды ауаландыру ширақтан газды жоғалтады. Егер интернетте "көпіршік ваннасы" термині газбен қанықтырылған ваннаға немесе бассейнге қатысты қолданылса, бұл көбінесе ағылшын тілінде еркін сөйлейтін адамдардың салдары болуы мүмкін, олар оның көбікті ванналарды білдіретінін білмейді (жоғарыда қараңыз). Басқа тілдерде бұл айырмашылық әртүрлі сөздерді қолдану арқылы сақталуы мүмкін.
Bubbles in the water can be produced either by aerating it mechanically (in some cases using jets that also move the water) using equipment installed permanently or temporarily in a bathtub, hot tub, or pool, or by producing gas in the water in a bathtub through the use of effervescent solids. The latter can come as small pellets known as bath fizzies or as a bolus known as a bath bomb, and they produce carbon dioxide by reaction of a bicarbonate or carbonate with an organic acid. Fizzing bath products came into use as effervescent bath salts early in the 20th century; the bath bomb became a popular form late in that century. Bath fizzies are infeasible as liquids because of the inability to keep the mixture from reacting prematurely. This is a distinction from foam bath (see above) preparations, which may be supplied as liquids or solids. Machine aerated baths originated in the early 20th century for therapeutic use, becoming more widely used with the introduction of the jacuzzi. Trends merged when the hot tub, which originally had still water, with its increasing popularity became more commonly a communal whirlpool bath. By the late 20th century jetted bathtubs had become popular for home installation. It is possible to produce baths with bubbles simultaneously in and on top of the water (as in a poured beer), but the combination has not been popular. Mechanical aeration of a foam bath may produce much more foam than is sought—the Internet is replete with first hand accounts and sometimes photographs of such experiences—and many mechanically aerated baths are hot tubs which are shared and not drained between uses and so are desired to be kept free of non maintenance materials. Mechanically aerated baths for tissue debridement of burn victims typically have added anti foaming agents to counteract the film forming properties that some medicinal additives have as a side effect, but the anti foam is sometimes omitted or reduced for children to give them more of a pleasant distraction during debridement. Bath fizzies that also foam tend to produce disappointingly little foam when allowed to do so from their own fizz, and aeration of the water loses the gas from the fizz. When the term "bubble bath" is encountered on the Internet referring to a gas infused bath or pool, it is more often by a non native user of English who may not be aware of its use to refer to foam baths (see above). In other languages the distinction is more likely to be kept by use of different words.