Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Омар Әміралай (عمر أميرالاي) (20 қазан 1944 – 5 ақпан 2011) – сириялық деректі фильмдер режиссері және азаматтық қоғам белсендісі. Ол фильмдеріндегі саяси сынмен көзге түсті және 2000 жылғы Дамаск көктемінің оқиғаларында белгілі бір рөл атқарды.
Omar Amiralay (عمر أميرالاي) (20 October 1944 – 5 February 2011) was a Syrian documentary film director and civil society activist. He is noted for the political criticism in his films, and played a prominent role in the events of the Damascus Spring of 2000.
Өмір және жұмыс
Әмиралай 1944 жылы 20 қазанда Дамаскіде дүниеге келген. Ол 1966-1967 жылдары Парижде Théâtre de la Ville театрында, кейіннен La Fémis-те оқыды, сосын 1970 жылы Сирияға оралды. Осылайша, оның көркемдік білімі Кеңес Одағында немесе Шығыс Еуропада оқыған көптеген сириялық кинорежиссерлерден ерекшеленді. Оның фильмдеріне Евфрат өзеніндегі Табка бөгеті туралы деректі фильмдерден тұратын трилогия кіреді. Біріншісі – «Евфрат бөгеті туралы фильмдік эссе» (1970), Сирияның ең ірі даму жобасына арналған құрмет, бірақ екінші және үшінші фильмдері көбірек сынға ұшырайды. «Сириядағы ауылдың күнделікті өмірі» (1974) бөгеттің жақын маңдағы ауылдың қарапайым халқының өміріне тигізген күмәнді әсерін көрсетеді және олардың билікпен қарым-қатынасын бейнелейді, олар алыс және олардан бөлініп тұрғандай көрінеді. Әмиралай 2003 жылы аймаққа «Баас еліндегі су тасқыны» фильмімен қайта оралды, онда өткір саяси сын бар (фильмнің жұмыс атауы – «Баас партиясын жек көрудің он бес себебі»). Фильм үкіметке қарсы айыптаушы болғандықтан Карфаген кинофестивалінен алынып тасталды. Әмиралайға қолдау көрсету мақсатында араб кинорежиссерлері Юсри Насралла, Аннемари Жасир, Низар Хасан, Жоана және Халил Жорейге, сондай-ақ Даниэль Арбид өз фильмдерін фестиваль бағдарламасынан алып тастады, бұл фестивальдің әрекетіне наразылық білдірді. Нәтижесінде «Баас еліндегі су тасқыны» қайтадан көрсетілімге қойылып, көрермендердің ыстық ықыласына ие болды. Тағы бір ерекше фильм – «Айтуға әлі де көп нәрсе бар», ол сириялық драматург Саадалла Ваннуспен рактан қайтыс болған кезде жасалған сұхбаттарға негізделген. Фильм Ваннустың сөздерін Сирияның Израильге қарсы соғыстары мен палестиналық Бірінші интифадасының кадрларымен үйлестіреді, драматург жоғалған мүмкіндіктерге өкінішпен, палестиналық күрестің бір буынның рухани өмірінің орталық бөлігіне қалай айналғанын еске алады. Оның басқа фильмдерінің ішінде Ливанның бұрынғы премьер-министрі Рафик әл-Хариридің портреті «Алтын табанды адам» (Хала Аль Абдалла Якубпен бірлесіп түсірілген) және Ливан азаматтық соғысы кезінде Бейрутта қаза тапқан француз ғалымы және Таяу Шығыс қоғамын зерттеуші Мишель Сератқа арналған «Жай зорлық күні, досым Мишель Серат» бар.
Amiralay was born in Damascus on 20 October 1944. He studied in Paris at Théâtre de la Ville between 1966–7 and later at La Fémis, before returning to Syria in 1970. He thus had a different artistic formation from the majority of Syrian film makers, who studied in the Soviet Union or in Eastern Europe. His films include a trilogy of documentaries concerning the Tabqa Dam on the Euphrates. The first, Film Essay on the Euphrates Dam (1970), is a tribute to Syria's greatest development project, but the second and third take a more critical approach. Everyday Life in a Syrian Village (1974) shows the dam's ambiguous impact on the lives of ordinary people in a nearby village, and portrays their relationship with the authorities, seen as distant and disconnected from them. Amiralay revisited the region in 2003 with A Flood in Baath Country, which contains trenchant political criticism (it had the working title Fifteen reasons why I hate the Baath Party). Due to the films strong indictment of the government, the film was removed from the Carthage Film Festival. In act of solidarity with Amiralay, Arab filmmakers Yousry Nasrallah, Annemarie Jacir, Nizar Hassan, Joana and Khalil Joreige, and Danielle Arbid subsequently pulled their films out of Competition to protest the festival's actions. As a result, A Flood in Baath Country was re programmed and screened to enthusiastic crowds. Another notable film was There Are So Many Things Still to Say, based on interviews with the Syrian playwright Saadallah Wannous recorded while the latter was dying of cancer. The film juxtaposes Wannous' remarks with scenes from Syria's wars against Israel and the Palestinian First Intifada, as the playwright recounts, with some regret for the lost opportunities that resulted, how the Palestinian struggle became a central part of intellectual life for an entire generation. His other films include a portrait of former Lebanese prime minister Rafiq al Hariri, The Man with the Golden Soles, co directed with Hala Al Abdallah Yacoub and one of French academic and student of Middle Eastern society Michel Seurat, who died in Beirut during the Lebanese Civil War, On a Day of Ordinary Violence, My Friend Michel Seurat
Омар Әмиралай 2011 жылғы 5 ақпанда жүрек тоқтауынан немесе ми тромбозынан қайтыс болды. Хала Аль Абдалла Якубтың «Омар Әмиралай: Қайғы, уақыт және үнсіздік» (2021) фильмінде Омардың өлімінен бұрынғы жеке сұхбаттарының эпизодтары көрсетілген, бұл оның өмірінің бірегей куәлігі.
Omar Amiralay died on 5 February 2011, either from cardiac arrest or a cerebral thrombosis. In her film Omar Amiralay Sorrow, Time and Silence (2021), Hala Al Abdallah Yacoub features private moments of her discussions with Omar before his death, a unique testimony of his life.
Белсенділік
2000 жылы Амиралай "99-дың декларациясына" қол қойды, бұл манифестке 99 белгілі сириялық зиялы қол қойды. Онда 1963 жылдан бері сақталып келе жатқан төтенше жағдайды тоқтату, барлық саяси тұтқындар мен саналылық тұтқындарын босату, сондай-ақ саяси партиялар мен тәуелсіз азаматтық қоғам ұйымдарына рұқсат беру талап етілді. Бұл Сирия демократиялық оппозициясының және жалпы "Дамаск көктемі" қозғалысының басты мақсаттарын білдіретіндей болды. Амиралай "Дамаск көктемі" кезеңінде өткен пікірсайыстар мен петицияларға белсенді қатысты. 2005 жылы Ливанның бұрынғы премьер-министрі Рафик Харириге жасалған қастандықтан кейін Амиралай сириялық зиялылардың Ливаннан Сирия әскерін шығаруды және сол елде сириялық жұмысшыларға жасалған шабуылдарды тоқтатуды талап ететін декларациясына қол қойды. Осы қызметтеріне қарамастан, Амиралай өзін саясатқа араласпаған, "азаматтық қоғам" өкілі деп есептейді.
In 2000 Amiralay was a signatory to the "Declaration of the 99", a manifesto signed by 99 prominent Syrian intellectuals calling for an end to the state of emergency in force since 1963, the release of all political prisoners and prisoners of conscience, and the permitting of political parties and independent civil society organizations. This was seen as an expression of the general goals of the Syrian democratic opposition and of the movement known as the Damascus Spring in general. Amiralay was a prominent participant in the various debates and petitions that marked the Damascus Spring. In 2005, in the aftermath of the assassination of former Lebanese prime minister Rafic Hariri, Amiralay signed a declaration by Syrian intellectuals calling for a Syrian withdrawal from Lebanon and an end to the attacks on Syrian workers in that country. Despite these activities, Amiralay does not consider himself to be involved in politics, but in "civil society".