Кіріспе
Испаниялық ұялы байланыс желісі операторы
Xfera Móviles, S. A. U., d/b/a Yoigo – Испаниядағы төртінші ірі ұялы байланыс желісі операторы және испандық Grupo MásMóvil телекоммуникациялық компаниясының еншілес компаниясы. Yoigo-ның GSM/2G, UMTS/3G және LTE/4G технологиялары үшін лицензиясы және өз ұялы байланыс желісі бар, сонымен қатар Orange және Movistar ұялы байланыс желілерінің 2G, 3G және 4G желілерін пайдалану үшін ұлттық роуминг туралы келісімшарты бар. Компания 2006 жылдың желтоқсанында коммерциялық қызметін бастағанмен, 2000 жылы құрылған және бастапқыда қиындықтарға тап болды. Құрылған сәттен бастап, ол негізінен TeliaSonera (қазіргі Telia Company) меншігінде болды, ал 2016 жылдың 21 маусымынан бастап CNMC (Испанияның Федералды байланыс комиссиясы сияқты реттеуші агенттік) оның акционерлік капиталының 100% сатып алынуына рұқсат бергеннен кейін Grupo MásMóvil-дің толық меншігіне өтті. Оның негізгі бәсекелестері – Movistar, Vodafone, Orange сияқты өз желілері бар Испанияның тағы үш компаниясы, сондай-ақ Tuenti, Lowi, Amena және Simyo сияқты MVNO операторлары.
Тарих
Бастапқыда оператор Xfera деп аталатын, бұл атау қазіргі тіркелген атауы Xfera Móviles, SA-да көрсетілген. 2001 жылы ол Испанияда жаңа UMTS лицензиясын алу үшін құрылған консорциум болды, нәтижесінде ол лицензияны жеңіп алды. Ол кезде оның негізгі акционерлері француздық Vivendi компаниясы, испандық Grupo ACS құрылыс компаниясы және скандинавиялық ұялы телефон операторы Sonera (қазіргі Telia Company) болды. 2001 жылы бірнеше технологиялық және нарықтық қиындықтарға байланысты, UMTS технологиясының Еуропа бойынша жалпы іске қосылуы кешіктірілді, нәтижесінде компания бірнеше жыл бойы дамымай тұрды. Осы кезеңде оның жалғыз қызметі – бренд имиджін қалыптастыру, жаңа құрылған 3G желісі үшін резервтік оператор ретінде жұмыс істеу үшін қолданыстағы желі операторымен келісімге келуге тырысу және UMTS лицензиясын жоғалтпау үшін бірнеше базалық станцияларды іске қосу болды. Лицензияны сақтау үшін белгілі бір мерзімге дейін желінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету қажет болды. 2003 жылдың маусым айында көптеген инвесторлар әлі іске қосылмаған жобада жоғалтқан үлкен қаржылық шығындарына наразылық білдірді. 2003 жылдың жазында Vivendi – өзі де сол кезде қиындықтарға тап болғандықтан – компаниядан шығып, акцияларын қалған акционерлерге 1 еуролық символдық бағамен сатты. 2003 жылдың желтоқсанында қалған акционерлердің қолдауымен директорлар кеңесі қосымша 135 миллион еуро инвестиция жасау туралы шешім қабылдады және Xfera желісі құрылғанша үшінші тарап желісін резервтік қамту ретінде пайдалану мақсатымен Amena (қазіргі Orange España) және Vodafone Spain компанияларымен келіссөздер жүргізді. Компания 2003 жылдан бастап заңдық себептермен бірнеше базалық станцияларды жұмыс істеуге мәжбүр болды, бірақ компанияда пайдаланушылар болмады, бұл операциялық шығындарды арттырды. Бұл Xfera-ға берілген лицензияның талаптарымен байланысты болды, талаптарды орындамау компанияны желісін қайта құруға немесе тіпті лицензияны сақтауға қиын жағдайға түсіретін еді. 2005 жылдың мамыр айындағы жағдай бойынша қалған акционерлер телекоммуникация саласында тәжірибесі жоқ испан компанияларынан тұрды (Grupo ACS – акциялардың 34,8%, Corporación Financiera Alba – 11,7%, Abertis – 8,4%, Fomento de Construcciones y Contratas – 7,5% және Abengoa – 5,4%). Техникалық қолдауды Sonera (қазіргі TeliaSonera, скандинавиялық ұялы телефон операторы) көрсетті, оның үлесі 32,2% құрады. Бірнеше жыл бойы Испания үкіметінің ұсынымдарын іске асыру кешіктірілді, содан кейін үкімет мемлекеттік шаралар қабылданбаса лицензияны қайтарып алатынын мәлімдеді. Нақты операциялар 2006 жылдың маусым айында басталды, ол кезде TeliaSonera, сол кезге дейін азшылық үлесіне ие болған компания, Xfera акцияларының 76,56% -ын сатып алып, UMTS желісін қайта құруды бастайтынын және жыл соңында ұялы байланыс қызметтерін ұсына бастайтынын мәлімдеді. 2006 жылдың қазан айында Xfera өзінің жаңа бренді Yoigo атымен желтоқсан айында коммерциялық қызметті бастайтынын хабарлады. Жаңа атау тарифтердің қарапайымдылығы мен қызметтерді пайдаланудың оңайлығын көрсетеді. 2006 жылдың желтоқсанында Yoigo шектеулі UMTS желісімен жұмысын бастады. Қазіргі таңдағы Yoigo ұлттық қамтудың 80% -ын қамтиды және 2013 жылдың жазынан бастап клиенттері үшін 4G LTE технологиясын қолданады. Yoigo логотипі Three's және Vivo логотиптерінің стиліне ұқсас, олар да бір түске ие емес. Grupo MásMóvil компанияны 2016 жылдың маусым айында сатып алды.
Брендтің орналасуы
Yoigo өзінің коммерциялық стратегиясын «қарапайымдық, тиімділік және төмен баға» мен бәсекелестерден ерекшелену үшін ұсақ шрифттердің болмауына негіздейтінін мәлімдейді. Ол өзін «қарапайым, әділ, епті, адал және тиімді» деп сипаттауға ұмтылады. Оның жарнамалары қарапайым, тұтынушылардың сенімін жеңіп алу үшін балалар дауыстарын және «шынайы шындық» немесе «шын-шыннан» сияқты тіркестерді пайдаланады. 2014 жылдың желтоқсанында Yoigo брендтік позициясын өзгертіп, басқа операторлардан өзгешелігін көрсетті. Сондай-ақ, оның логотипі әртүрлі түстердегі бірнеше нұсқада бар, бұл оның басқа операторлардан ерекшеленетін ерекшелігін көрсетеді, олар Yoigo жарнамасына сәйкес тек түсте ғана айырмашылығы бар.
2014 жылға дейін
2007 жылдың желтоқсанына дейін алдын ала төлемнен келісімшартқа немесе керісінше ауысу техникалық қиындықтар туғызды, бұл FACUA тұтынушылар қауымдастығын Yoigo-ға шағымдануға итермеледі. Бұл мәселені Yoigo дүкенінің кез келгенінде немесе Yoigo клиенттерге қызмет көрсету орталығына қоңырау шалу арқылы шешуге болады. 2008 жылдың қазан айында Yoigo, басқа жаңалықтармен қатар, HSDPA арқылы интернетке қол жеткізу мүмкіндігін қосты (бұрын тек UMTS және GPRS арқылы ғана қол жетімді болған). Yoigo нарыққа енген кезде, 2006 жылдың соңында, CMT операторды бірнеше тарифтік жоспар ұсынуға және міндетті ең төменгі тұтынуды белгілемеуге міндеттеді. Осының нәтижесінде, ең төменгі тұтыну шарттары жоқ, жарнамаланбайтын қосымша тарифтік жоспарлар пайда болды. Жаңа тарифтік жоспарларды рәсімдеудегі қиындықтар FACUA-дан Yoigo-ға шағымдар түсуіне себеп болды (осы тарифтік жоспарлар қазір қолжетімді емес). Басқа жағынан, 2008 жылдың қаңтарында тегін қоңырауларды шектеу туралы хабарлады, бұл клиенттердің арасында үлкен оқиға және наразылық тудырып, цифрлық медиада кеңінен таралды. FACUA немесе Астуриядағы испан тұтынушылар одағы сияқты тұтынушылардың әртүрлі бірлестіктері Yoigo-ға қарсы түрлі себептермен шағымдар жолдады немесе оны жолдау ниеттерін білдірді. Yoigo компаниясының саясатына сәйкес, клиенттермен дос тонмен сөйлейді. Егер клиент компанияның оған осылай қатынасуын қаламаса, онда ол бұл туралы тікелей өтініш беруі керек. 2013 жылы Movistar Yoigo-ның жаңа "Infinite" тарифтік жоспарлары Movistar желілерін артық жүктеді деп шағымданды. Жаңа LTE желісі іске қосылғаннан кейін Yoigo құрылғыларында Twitter, Facebook және WhatsApp Messenger сияқты әртүрлі қосымшалардағы хабарламалармен байланысты кейбір қателер пайда болды. Мәселе желі конфигурациясын түзетуді қажет еткен, хабарламаларды қабылдаудағы кешігулерге байланысты болды. FACUA мәліметінше, 2007 жылы Yoigo ұялы телефондарға қатысты шағымдардың 9,3%-ын алды, бұл нарық үлесінің 1%-дан кемі болды. 2012 жылдан бері, Yoigo FACUA-дан шағымдар алған төртінші компания (Vodafone, Movistar және Orange-тан кейін), жалпы шағымдардың 2,9%-ын құрайды. Алайда, Yoigo – өзінің желісіне ие испандық телекоммуникациялық компаниялардың арасында ең аз шағымдарды қабылдайтынына назар аудару қажет. Интернетке қол жеткізу саласында Yoigo, әртүрлі деректер жылдамдығымен келісімшартқа байланысты Huawei E220 модемін сатты.
Нарық
Yoigo операцияларын TeliaSonera Испания үкіметінің қысымымен асығыс түрде нарыққа енгізді, себебі UMTS лицензиясын пайдалануға алты жыл кешігу болған еді. Дегенмен, Yoigo компаниясының бас директоры олар ұялы байланыс компаниясын нарыққа шығару бойынша еуропалық рекордты жасағанын мәлімдеді, өйткені TeliaSonera компаниясы бақылауға алған сәттен бастап ресми іске қосылған күнге дейін бар болғаны 150 күн өткен. Yoigo өзінің кең емес қамту аймағымен дүниеге келді, Vodafone-тың GSM желісімен ұлттық роуминг келісіміне көп жүйкеленді. Осылайша, Yoigo-ның өз қамту аймағындағы жылдам 3G интернетке қол жеткізу сияқты қызметтер ірі қалалармен ғана шектелді, ал бейне қоңыраулар сияқты басқа қызметтер мүлдем болған жоқ. Сату желісіне қатысты, Yoigo The Phone House (The Carphone Warehouse компаниясының испандық филиалы) компаниясымен өнімдерін физикалық дүкендерде тарату үшін 3 айлық эксклюзивті келісімге қол қойды, ал көп бөлігін онлайн дүкеннен сатты. 2007 жылдың сәуір айында Carrefour және El Corte Inglés сияқты басқа дистрибьюторлармен келіссөздер басталды, себебі Yoigo өз сату желісін құруды жоспарламады. Оларда The Carphone Warehouse және басқа да кіші топтарға тиесілі франчайзинг түріндегі брендтік дүкендер бар. Алайда, Yoigo ұсынған қарапайым және арзан тарифтер (минутына 0,12 € және Испания ішіндегі кез келген уақытта немесе нөмірге қосылу үшін 0,12 €) және қолжетімді деректер жоспарлары (күнде 1,20 € дейін 0,12 €/KiB) клиенттерді қызықтырды. Компания өзінің алғашқы айларында күткен нәтижелерін үш есеге арттырғанын хабарлады және бұл күтпеген табыстың себебін тапсырыстарды жеткізудегі кешігумен байланыстырды. 2009 жылдың қаңтар айында Yoigo өзінің бірінші миллион абонентіне жетті. 2016 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында Yoigo кірісін 10,6%-ға арттырып, 221 миллион еуроға жеткізді, деп хабарлады оның бас компаниясы TeliaSonera. Yoigo-ның бәсекелестері Испаниядағы үш ірі телефон операторынан (Movistar, Vodafone Spain және Orange España) бастап, Simyo, Carrefour Móvil, Euskaltel Móvil, Happy Móvil (The Carphone Warehouse) және Lebara сияқты жаңа MVNO-ларға дейін жетеді.
Мобильді құрылғыларға субсидия
Yoigo-ның бас директоры Йохан Андсjö нарыққа енген кезде басқа операторлардың сыйлық терминал стратегиясын бірнеше рет сынап, олар ешқашан тегін терминалдар ұсынбайтынын айтты. Бұл Испаниядағы қалған операторлардан өзгеше стратегияны білдіреді, себебі 2005 жылы жасалған зерттеулерге сәйкес, көптеген пайдаланушылар тарифтер мен қызметтерге байланысты операторды жиі ауыстырады. 2008 жылдың маусымынан бастап Yoigo бұл тәжірибені тоқтатып, терминалдарды дерлік тегін ұсына бастады, бірақ 2012 жылы жаңа телефондар мен смартфондарға субсидия беруді қайта тоқтатты, Movistar және Vodafone бастамасына қосылып, Orange компаниясын Испанияда осы типтегі стратегияны қолданатын жалғыз оператор ретінде қалдырды.
Смартфонды жалға беру
2014 жылдың наурыз айының бірінші аптасында Yoigo компаниясы бірнеше смартфон моделіне «автомобильге ұқсас» лизинг шартын енгізе бастайтынын хабарлады. Оператор әзірге бұл жоспар бойынша қолжетімді телефондардың тізімі мен нақты бағалары туралы мәлімет бермеді, бірақ клиенттер алдымен белгілі бір сома төлеуі керек екенін, содан кейін 24 ай бойы ай сайын төлем жасауы керектігін, төлем сомасының таңдалған смартфон мен тарифтік жоспарға байланысты болатынын түсіндірді. 24 ай ішінде клиенттер телефонды қайтарып, жаңа модельге жазыла алады немесе телефонды өзіне қалдыру үшін соңғы төлемді жүзеге асыруы мүмкін.
Компанияның құрылымы
Шығындарды азайту ниетімен Yoigo компаниясы бірнеше қосалқы компаниялармен ынтымақтастықта жұмыс істейтін, құрылымдық компания ретінде ұйымдастырылды: Ericsson – UMTS желісін салу, басқару және күтіп ұстау; Dextra Móviles – телефондарды сатып алу және логистика; Seur – жеткізу; ал Emergía – сату және клиенттерге қызмет көрсету. Қысқа мерзімдер, күшті бастапқы сұраныс және Yoigo-ның ерекше құрылымы компанияның алғашқы айларында мәселелер тудырды, әсіресе тапсырыстарды жеткізуге қатысты (телефондар мен SIM-карталар). Кейіннен жеткізу қызметі Seur орнына Испанияның ұлттық пошта компаниясы – Correos компаниясына берілді. Қазіргі таңда бұл мәселе шешілді және Yoigo клиенттерге қызмет көрсетудегі жетістіктері үшін марапатталды.
Техникалық келісімдер
Yoigo іске қосылған кезде тек тоғыз қалада (Мадрид, Барселона, Бильбао, Валенсия, Куэнка, Севилья, Малага, Кадис және Пальма-де-Майорка) өз 3G желісімен қамтуды ұсынды. 2011 жылдың 4-тоқсанынан бастап Yoigo-ның өз 2G желісі де болды. Компания басқа желілерді пайдалану арқылы қызмет көрсетуді болдырмау үшін оның енгізілуі жылдамдатылатынына үміттенді. Оның 2G желісі 1800 МГц жиілік диапазонында жұмыс істейді және EDGE технологиясын ұсынады, ал 3G желісі 2100 МГц жиілік диапазонында жұмыс істейді және HSPA+ жылдамдықтарын қолдайды. 2013 жылдың 22 шілдесінен бастап Yoigo белгілі бір аймақтарда 1800 МГц жиілік диапазонында 4G LTE ұсынады. Yoigo, Pepephone клиенттеріне өзінің LTE желісін пайдалануға мүмкіндік беретін келісімге келді. Бұл Movistar компаниясының Yoigo арқылы MVNO операторларына дерек желісін ашуға құлшынбауына байланысты наразылық тудырды.
Ортақ инфрақұрылым мен орналасу туралы келісімдер
2007 жылдың шілдесінде Yoigo компаниясы өзінің бәсекелесі Movistar компаниясымен антенналардың орналасқан жерлерін бөлісу туралы келісімге қол қойды. Бұл ортақ пайдалану келісімінде әрбір компанияға бір-бірінен жалға алынған жерлерге UMTS антенналарын орнатуға рұқсат берілді, соның арқасында екі компанияның да жалға алу шығындары азаятын болды. Дегенмен, бұл келісім Yoigo абоненттеріне толық жабылуды немесе Movistar желілік қызметін қамтамасыз етпейді. 2008 жылдың қаңтар айында компания Orange компаниясымен де ортақ орналасқан жерді пайдалану туралы ұқсас келісімді жариялады.
ADSL және FTTH
Yoigo, Movistar-мен оның ADSL және FTTH желісін пайдалану туралы келісім жасады, соның нәтижесінде Movistar және Yoigo-ның ұялы және тоқсанды интернет желілері біріктірілді. Бұл келісімді CNMC зерттеп отыр, және бәсекелестікті қорғау заңын бұзу мүмкіндігін анықтау үшін екі компанияға да жеделдетілген санкция салу процедурасын бастады.
Басқа желілер арқылы қамту
Yoigo нарыққа енген кезде Vodafone компаниясымен ұлттық роуминг келісіміне қол жеткізді, ол 2012 жылға дейін оның GSM желісіне қол жеткізуді қамтамасыз етті, бұл 99% ұлттық қамтуды ұсынды, оның аумағы мен қамту сапасын едәуір кеңейтті, бірақ Vodafone желісі арқылы интернетке қол жеткізу GPRS жылдамдығымен (максималды 64 кбит/с) шектелді. Сондықтан, жоғары сыйымдылық пен жылдамдық талап ететін, мысалы, жылдам интернетке қол жеткізу сияқты кейбір 3G желі қызметтері Yoigo 3G желісінің қамтуындағы пайдаланушылармен ғана шектеледі. Vodafone желісі арқылы интернетке кіргісі келетін клиенттер GPRS арқылы, бірақ кішігірім өткізу қабілетімен кіре алады. Yoigo халық тығыз қоныстанған ірі қалаларда желісін кеңейтуде, бірақ жаңа антенналарды орнату кезіндегі жергілікті корпорациялардың кедергілері кеңейту жылдамдығын шектейді. Дегенмен, Yoigo Ericsson арқылы желісін қарқынды түрде кеңейтуде. 2008 жылдың 11 наурызында Yoigo мен Movistar арасында жаңа ұлттық роуминг келісімі жарияланды. 2008 жылдың маусымынан бастап ол Yoigo клиенттеріне Movistar-дың GSM және UMTS желілерін пайдалануға мүмкіндік береді, бұл Испания аумағындағы ең кең ауқымды желілер. Келісімнің бастапқы мерзімі 5 жылды құрады. Келісім Movistar желісін ұлттық аумақта, HSDPA протоколының ішінде пайдалануға рұқсат берсе де, деректерді максималды жылдамдықпен беруіне кепілдік бермейді. Xataka Móvil хабарлағандай, Vodafone-пен келісім жалғасады, бірақ Movistar арқылы қосылуға басымдық беріледі. 2011 жылдың 21 ақпанында Yoigo өз желісінде қамту таба алмайтын клиенттерге қызмет көрсету үшін Movistar желісін пайдалануды жалғастыратынын мәлімдеді. 2013 жылдың 1 тамызында Yoigo-ға Movistar-дың 2G және 3G желілеріне қол жеткізуді қамтамасыз ететін ұлттық роуминг келісімінің мерзімі 2016 жылға дейін ұзартылғаны туралы хабарланды.
LTE желісін кеңейту
Yoigo компаниясы 2016 жылдың мамыр айында Испания халқының шамамен 80%-ына қызмет көрсету мақсатында 4G LTE желісін кеңейту жұмыстарын бастады. Қазіргі таңда Yoigo-ның LTE технологиялық желісі Испания халқының шамамен 66%-ын қамтиды. Компания хабарлағандай, жобаға шамамен 25 миллион еуро инвестиция жұмсалды. Yoigo LTE технологиясын 50 провинцияда сақтап, оны Испанияның 1163 муниципалитетіне дейін кеңейтуді жоспарлап отыр, бұл 7,5 миллион тұрғынға қолжетімділікті ұсынады.
Мәселелер
Yoigo есеп айырысу бөлімінде кейбір қиындықтар туындады, бірақ олар клиенттерге арналған "Mi Yoigo" қосымшасын іске қосу арқылы шешілді. Кез келген стандартты процедура жылдам және тиімді орындалады, бірақ егер есеп айырысу бөлімінің араласуы қажет болса, жауап беру баяулап, қиынға соғып, тіпті жағадан жабуға дейін жетеді. Егер жаңа абонент басқа оператордан келіп, өзінің нөмірін сақтап қалғысы келсе, сол ID нөмірін көрсетуі керек. Әйтпесе, нөмірді көшіру процесі ("portabilidad" испан тілінде) сәтсіз аяқталып, қайтадан жасалуы қажет.