Кіріспе

Тайландтық Carabao тобы (คาราบาว) – Таиландта және басқа да Азия елдерінде танымал тай рок-тобы. Топ 1977 жылы университет студенттері Юэньонг Опакуль (Аэд) және Кирати Промасака На Сакон Нахон (Кео немесе Хиао) Филиппиндегі Мапуа технология институтында оқып жүргенде танысты. "Карабао" сөзі "буйвол" дегенді білдіреді, бұл күрес, еңбек және шыдамдылықтың символы. Олар Phleng phuea chiwit (เพลงเพื่อชีวิต), яғни "өмір үшін әндер" арқылы танымал, бұл стиль Таиландтағы 1970 жылдардағы саяси көтерілістердегі наразылық әндерінен пайда болды, әсіресе "Караван" тобының әндерінен. Carabao акустикалық/фольклорлық стильді 'phuea chiwit' пен тай музыкасының басқа түрлерімен, батыс рок және кантри музыкасымен, сондай-ақ латын музыкасы мен регги сияқты әлем музыкасының әртүрлі түрлерімен үйлестірді, осылайша "этникалық рок-музыканттар" және "3Cha патшалары" немесе "Азияның Rolling Stones" деген аталымдарға ие болды. MTV Asia оларды "өмірлік әндерді орындайтын тобы" деп атады. Carabao әндері көбінесе әлеуметтік және саяси мәселелерді қамтиды, әлеуметтік әділдік талап етеді және қарапайым тай халқының мүдделерін қолдайды, бірақ олар сонымен қатар махаббат туралы және жалпылама тақырыптарды қамтитын философиялық әндер де жазды. Әнші-сазгер Аэд Карабао көпшілікке өте жақын және өткір тілімен, сыбайлас жемқор саясаткерлерді, ірі бизнесті және қоршаған ортаның жойылуын ашық сынауымен де танымал. Тоқсанның ортасына дейінгі топтың көптеген альбомдарының кем дегенде бір-екі әні үкімет тарапынан тыйым салынды және топ туралы ақпарат мемлекеттік телеарналар мен радиода сирек жарияланды. Осының барлығына қарамастан, Carabao – барлық уақыттағы ең танымал тай рок-тобы.

Өмірбаян

Carabao бастапқыда Филиппинде үш мүшесімен құрылды: Аед, Кёо және үшінші мүшесі Хаи. Олардың барлығы ән шырқады және гитарада ойнады. Аед Таиландқа оралғаннан кейін олар бірге ойнауды тоқтатты. Бірақ Аед музыкамен айналысуын және әндер жазуын жалғастырды, тайлық мұсылман өміріне арналған "Hammer" тобының танымал әндеріне үлес қосты және "Hope" тобының қосалқы мүшесі ретінде өнер көрсетті. Басқа топтармен бірге ойнаған тәжірибесінен кейін, ол өзінің жеке тобы болу үшін Carabao-ны қайта құруды шешті. Ол Кёоны бас гитарадан басқа аспапқа ауысуға көндірді.

Алғашқы альбомдары

Carabao 1981 жылы Lung Khii Maw (Лุงขี้เมา; "Мастыққа бой алған қарт") атты алғашқы альбомын шығарды, Аед пен Хиао «Үміт» тобының мүшесімен бірге орындады, себебі жаңадан құрылған топтың барабаншысы, жетекші гитарисі немесе клавишшісі болмады. Бұл альбомда қарапайым, примитивті фольклорлық дыбыс болды, ол сол дәуірдегі басқа Songs for Life топтарынан көп ерекшеленбеді, бірақ көзге түсетін рок әсері болды, бұл Caravan және Hammer сияқты бұрынғы Songs for Life топтарында жетіспеген нәрсе еді. Кейбір мелодиялар Азия немесе Тайланд халықтық немесе рок әндерінен алынған, ал атау трегі филиппин халық әуеніне негізделген. Альбом көп сатылмады, бірақ Аед топтың басқа мүшелерін тартуға кірісті, осылайша топтың тікелей эфирде тиімді өнер көрсетуіне мүмкіндік туды. Маңызды табысқа гитарист/вокалист Прееча Чанапай (Лек) қосылуымен қол жеткізілді. Лек ерекше, күшті, Сантанаға ұқсас стильге ие болды, және Аед бұл оған топқа деген сенімділігін арттырды деді. Сол кезде Лек «The President Band» деп аталатын топта ойнап жүрді, ал топтың екінші альбомында осы топтың мүшелері Аед, Лек және Кеоға қолдау көрсетті, соңғысы сол кезде қайтадан гитараға қайтып ойнады. Бас партияларын President Band бассисті Анупонг Пратомпатама (От) орындады, ол содан бері Carabao-ның ең ұзақ жұмыс істейтін мүшелерінің бірі болды. Нәтижесінде шыққан альбомда дебютіне қарағанда рокқа бағытталған аранжировкалар байқалды, сонымен қатар американдық тамырлық музыка стилінің үлкен әсері болды. Carabao үшінші альбомы «Waniphok» (วณิพก; «Жорғалаушы музыкант») арқылы ұлттық назарға түсті. Оның атау әнінде соқыр көше музыкантының оқиғасы баяндалды және ол үлкен хитке айналды. Әннің ерекше «Самча» ырғағы бар, бұл Мо Лам және Лук Тунг сияқты Солтүстік-Шығыс тай халық ырғақтарының латындық биттермен үйлесімі. Келешектегі Carabao альбомдарында осы стильде жасалған көптеген әндер болады. Аед мақтанышпен айтты, Waniphok шыққанға дейін Таиланд дискотекаларында тек батыс әндері ойнатылған, бірақ әннің тартымды жергілікті ырғақтары бұл кедергілерді жоя алды. Альбомдағы басқа әндерде осы стильде орындалған әндер болмаса да, онда дәстүрлі тай мелодияларының күшті әсері болды. Екінші альбом сияқты, Waniphok-та Аед, Хиао және Лек, Президент тобының мүшелері, соның ішінде бас аспапта От болды. Төртінші альбомына дейін олар тұрақты барабаншы Амнаат Лукжанды (Пао) қосты. Сонымен қатар, Эд Отты топтың ресми бассисті болуға шақырды, бірақ The President Band АҚШ-қа гастрольге шығуды жоспарлағандықтан, ол қол жетімді емес еді. Оның орнына топ бас гитарада Пхарат Фомчалатты (Рат) қосты. Альбомға сондай-ақ ағаш үскілігін ойнаушы Танит Сиклинди (Аджан) және қосымша вокалдан Тьерри (Ри) де қатысты, екеуі де жақын арада топтың ресми мүшелеріне айналды. Альбомда олардың ертедегі альбомдарының фольклорлық дыбысы жалғасты, бірақ сонымен қатар олардың өсіп келе жатқан эклектизмін көрсетті.

Жұлдыздық атақ

Карабао тобының ең танымал альбомы "Made In Thailand" (เมดอินไทยแลนด์) 1984 жылы жарық көрді және төрт миллионнан астам данасы сатылды. Альбомның атау әні көрші елдерде де хитке айналды. Альбомда рок, фольк, Лук Тунг және Мо Лам сияқты тай стильдері, сондай-ақ регги мен латын ырғақтары, тіпті "Refugee" әнінде тай классикалық музыкасы да бар. Осы кезде ағаштан жасалған үрмелі аспаптарда ойнайтын Танит Сиклинди (Аджан) топтың тұрақты мүшесіне айналды, ал гитарист және вокалист Тьерри Мекваттана да қосылды. Ал Кёоның рөлі тағы да өзгеріп, бэк-вокалмен қатар концерттерде көп аспапты орындаушы болды. "Made in Thailand" турнесіне дейін Рат топтан кетіп, От қайтадан қосылды, бұл жолы ресми мүше ретінде. Нәтижесінде Аед, Кёо, Лек, От, Пао, Аджан және Тьерриден тұратын 7 мүшелі топ көптеген жанкүйерлер тарапынан олардың классикалық құрамы деп есептеледі. Бұл құрам 1980-ші жылдары тағы бірнеше хит-альбомдар жазды, нәтижесінде "Welcome to Thailand", "Khon Jon Phuyingyai", "Mae Sai" және "Thaplang" сияқты хит әндері бар күшті, әртүрлі және саяси мазмұнды туындылар жасалды. Соңғы ән Тайландтың қасиетті пердесі Пхра Нарайдың ұрлануы туралы жазылған, ол кейін американдық мұражайда пайда болды және пердені қайтару мақсатымен тайлық наразылықтардың себебіне айналды. Әннің қосымы "Майкл Джексонды қайтарып ал, бізге Пхра Нарайды қайтар!" деп аударылады. Осы кезеңде Карабао Тайландтың барлық уақыттағы ең танымал музыкалық тобы ретінде бекінді. Музыкалық стиль тұрғысынан алғанда, топ тай және халықаралық стильдердің кең ауқымын үйлестіре отырып, өте әртүрлі болып қала берді.

Фрагментация

1988 жылы "Thaplang" альбомынан кейін топ мүшелері жеке мансаптарын бастау үшін кетіп, ыдырай бастады. Бірінші болып Тьерри, Аян және Пао кетті, олар қысқа мерзімге қосалқы топ құрды. 10-шы альбомы "Хам Йот Кхвай" ("ห้ามจอดควาย") альбомында топ 4 мүшеден тұрды, бұл жолы тайлық "Таван" тобының музыканттарымен бірге орындады. Альбомды жазып, гастрольдік сапардан кейін, Khiao классикалық құрамның келесі мүшесі болып кетті, және топ тарап кетуді жариялады. Бірақ, көп ұзамай Аед, Лек және От жаңа музыканттармен бірге қайта ойнай бастады, олардың ішінде Лүчай Нгамсом (Дюк) клавишада, вокал мен трубада, ал Чучат Нудуанг (Ко) барабанда орындады. Бастапқыда бұл топ "Carabao" деп емес, қалған классикалық құрам мүшелерінің лақап атымен – "Aed, Lek, Ot" деп аталды. Алайда, Aed көп ұзамай "Carabao" атауын қайта жаңартуға көндірілді, және топ жаңа құрамымен жұмысын жалғастырды. Кейо (Хиао) кеткеннен кейін, Aed техникалық тұрғыдан топтың жалғыз түпкі мүшесі болды, бірақ Лек пен От та топпен дерлік бастаудан бері ойнап келді. 12-ші альбомы "Satja 10 Prakan" шыққаннан кейін, "Carabao" жанкүйерлері Лек кеткеніне тағы бір рет қатты таң қалды, оның орнына Kajonsak Hutawatthana (Mee) гитарада ойнады. Көптеген жанкүйерлер топ құрамындағы өзгерістерге наразы болғанмен, топтың бұл құрамы 1990 жылдардың басында 3 альбом шығарды, бұрынғыдан коммерциялық табысы төмен болды, бірақ Тайландтың ең танымал топтарының бірі болып қала берді, ал "Raeng Koi", "Yai Samang" және "Luang Phaw Khun" сияқты хит-синглдары Тайланд радиостанцияларында жиі ойнатылып тұрды. Жаңа құрамға көп ұзамай 6-шы тікелей орындаушы мүшесі, перкуссияда ойнайтын және қосалқы вокалға қатысатын Саяфун Сингтун (Нонг) қосылды, ол кейіннен топтың ресми мүшесі атанды. Осы кезеңде топтың классикалық құрамы кейде тікелей эфирлерде қайтадан жиналатын.

Реюнион

1995 жылы топтың "классикалық" құрамы топтың 15 жылдығын тойлау үшін қайта бірігуге шешім қабылдады. Олар екі альбом жазды, "Хак Хуажай Ян Рак Кхвай" ("หากหัวใจยังรักควาย" – "Егер жүрегіңіз әлі де буйволдарды жақсы көрсе"), ол топтың соңғы жылдардағы ең үлкен хитіне айналып, оларды Тайландтың ең танымал тобы ретінде қайта орнатып берді. Дегенмен, қайта бірігу ұзаққа созылмады, және Aed Ot Duk Mi Ko Nong құрамы қызметін жаңадан бастады, бұл жолы Keo-дан өндірістік көмек алды. 18-ші альбомы – "Amerikan Anthaphaan" үшін Lek, Thierry және Keo тағы да топқа қосылды. Keo-ның топқа оралуы ұзаққа созылмаса да, Lek және Thierry Carabao мүшелері болып қала берді. Соның нәтижесінде "классикалық" топтың 4 мүшесі (Aed, Lek, Thierry және Ot) 4 кейінгі мүшесімен (Duk, Ko, Mee және Nong) және жаңадан келген перкуссияшы, флейташы және барабаншы Тепажон Фантуфонгтай (Uan) бірікті.

25 жылдығы

Содан бері топ тағы бірнеше альбом жазды, және соңғы кезде сыншылардың және коммерциялық табыстың қайта өркендеуі байқалды. Қазіргі таңда олардың 28 ресми студиялық альбомы жарық көрді (Vol. 1 – Vol. 28 / 1981 – 2013), сонымен қатар бірнеше арнайы альбомдар, көптеген концерттік альбомдар мен жинақтардың саны 60-тан асты. Топ құрамы тұрақты сақталды, алайда 25-ші альбомынан кейін перкуссионист Нонг ауруға шалдығып, топтан кетіп, кейін дүние салды. Бұған қоса, классикалық дәуірдің өкілдері Кёо (Хиао) және Ажан мыңжылдықтан кейінгі альбомдарында және концерттерінде эпизодты түрде пайда болды, бірақ көп жылдар бойы топтың ресми мүшесі болған жоқ.

30 жылдығын тойлау және одан кейінгі мерекелер

2011 жылы Таиландтың және одан тыс жерлердің барлық аймақтарында 30 жылдығына арналған концерттер сериясы өтті, олардың ең ірісі – "Velodrome Returns". Бұл концертте топ шамамен 50 ән орындады, соның ішінде 17 «сам ча» әнінен 20 минуттық попурри кірді, әр әннің тек бір немесе екі шумасы орындалды. ("Velodrome Returns." 2011. Carabao 30 жылдығына арналған концерт, DVD. Warner Music. eThaiCD.com сайтында қолжетімді.) Сол жылы желтоқсанның 21-27 аралығында «Карабао» конвенциясы – «Карабао жаңа жылдық көрмесі» (7 күн, 7 тақырып) өтті. Күндіз конвенцияға келгендер «Карабао» туралы естелік заттарды қарады, музыкалық шеберлік сабақтарына қатысты, караоке ойнады және сатушылардан «Карабао» тауарын сатып алды. Көрменің әр кешінде, жеті күн бойы, әртүрлі тақырыпта «Карабао» концерті өтті. (Аид Карабаоның жеке жұмыстарын есептемегенде, 500-ге жуық «Карабао» әні бар.) Топ мүшелерінің кейбіреулері плейлисттегі көптеген әндерді іздеп, қайта үйренуге тура келгенін айтты, себебі олар оларды студиядан тыс жерде ешқашан орындаған емес. Кейо, Ажан және классикалық құрамның басқа өкілдері де көрмеге және 30 жылдық мерекелік концертке қатысты. ("Карабао жаңа жылдық көрмесі (7 күн, 7 тақырып), желтоқсанның 21-27 аралығында өтті. DVD нұсқасы eThaiCD.com сайтында қолжетімді.) 30 жылдық мерекеге арналған «Gamlang Jai» («Рух күші» немесе «Моральдық қолдау») атты жаңа әндер альбомы шықты, оның тақырыбы – жанкүйерлер мен топ бір-біріне рух күші мен моральдық қолдау көрсетеді. Бұл альбомға сонымен қатар кейбір әндердің музыкалық бейнеклиптері бар DVD кірді. ("Gamlang Jai" (กำลังใจ). 2011. Carabao 30 жылдығына арналған альбом, CD/DVD жинағы. eThaiCD.com сайтынан алуға болады.) «Карабао» тобының барлық бұрынғы альбомдары 30 жылдық мерекеге орай қайта шығарылды. Содан бері «Карабао» тағы бір альбом шығарды – «Sawadii Phrathet Thai» («Сәлем, Таиланд») және 8 адамнан тұратын ұзақ жылдардан бері сақталған құрамымен концерттер беріп келеді, кейде классикалық дәуірдің басқа мүшелері де оларға қосылады.

Фильмдер, телесериалдар және басқа да жаңалықтар

2013 жылы "Young Bao" ("Bao" – "Carabao" дегеннің қысқартылған түрі) атты фильм түсірілді. (Шындығында, бұл оқиғаны баяндайтын екінші фильм болды, алғашқысы – 1985 жылы шыққан "Санг Плэнг Хенг Серипап", яғни "Еркіндік әні", онда топ мүшелері өздерін ойнаған.) "Жас Бао" фильмінде жас шағында "Карабао" тобының мүшелерін сомдаған актерлердің көпшілігі белгілі музыканттар болды. Мысалы, Тьерри рөлін оның ұлы Джесси Мекватна (жасөспірім кезінде) және Хьюго (жас ересек кезінде) сомдады. ("Жас Бао", 2013 жыл. Фильм. Grand Big Bang компаниясының өндірісімен. eThaiCD сайтынан DVD-де алуға болады.) 2013 жылы топ мүшелері өзінің ең үлкен музыкалық ықпалы болған Сантанамен бірге орындау арманына қол жеткізді. Бұл қалай өтті деген мәселе (екі топ та алдын ала келісімсіз Сантананың әндерін орындады, ал Эд жұлдызға батып, бірнеше сөзден артық ән айта алмады), нәтижесінде топтың Сантанадан шабыттанған 28-ші ресми "Карабао" альбомы жарық көрді (жинақтарды, концерттік альбомдарды және Парнмен жасалған ынтымақтастық сияқты арнайы альбомдарды есептемегенде студиялық альбомдардың ресми тізіміндегі 28-ші альбом). "Карабао" тобының 2013 жылдың қараша айында жарық көрген 28-ші альбомы "Sawadee Prathet Thai" ("Hello Thailand") құрамында "Santana Carabao" атты ән бар, ол Сантана мен "Карабао" есімдерімен байланысты дыбыстардың 50/50 үйлесімінен тұрады. ("Сауади Пратет Тай" (Таиландқа сәлем). 2013 жыл. "Карабао" тобының 28-ші альбомы. CD-сі eThaiCD сайтынан алуға болады.) 2013 жылдың қыркүйегінде "Carabao The Series" атты апталық бір сағаттық телешоу басталды және қазірге дейін (2014 жылдың наурызы) жалғасуда, әр бөлімі "Карабао" тобының әр әнінің мәтініне негізделген. "Карабао" әндері көркемдік тақырыптарымен және әңгімелеу өнерімен танымал, ал әндердің кейбір тақырыптары, мысалы, "Уанипок" әніндегі соқыр көше музыканты немесе "Буа Лой" әніндегі мейірімді әскер, мифтік мәртебеге ие болды. Сондықтан "Carabao The Series" телешоуының әр бөлімінде "Карабао" тобының әртүрлі әні қолданылып, 40 минуттық драмаға айналдырылады. Драмалар түпнұсқа мәтіннің сюжетінен ауытқуы мүмкін, бірақ олар әннің мағынасына жақын болады. Топ мүшелерінің үшеуі – Эд, Лек және Тьерри, әр драманы апталық ән туралы қысқаша әңгімелеу арқылы ұсынады, содан кейін драма көрсетіледі, ал әр бөлімнің соңында жас топтың әнге жасаған кавер нұсқасы орындалады. ("Карабао сериалы". Телешоу. 2013 жылдың қыркүйегі ?) 2014 жылы топтың бұрынғы мүшесі Нонг Карабао 50 жасында қайтыс болды. Ол 1995 жылдан 2007 жылға дейін топ құрамында болды, содан кейін ауруға байланысты топтан кетіп қалды. (Таиландтық дәстүр бойынша топ мүшесі әдетте (бейресми) өзінің тобының атын тегі ретінде қолданады.) 2023 жылдың қазанында топ мүшелерінің жасы ұлғайғандықтан, музыка орындау мен концерттер беру қиынға соқты. Эд, топтың жетекшісі және негізін қалаушысы ретінде, 2024 жылдың сәуір айында топты тарату туралы жариялады. 2024 жылдың наурызында клавиштерші Луечай Нгамсом, немесе Дук 70 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Дук Чонбуриде дүниеге келген және 1991 жылдан бері "Карабао" тобының "Wi Chaa Pae" ("Көпірлік сабақтар") альбомына қосылған. 2024 жылдың 3 сәуірінде Ломванг Ла Карабаодағы BCC Hall Central Ladprao концерт залында "Карабао" тобының соңғы концерті өтті. Концерт барысында Эд капиталистерге қарсы күресті жалғастыру үшін топты таратудан бас тартатынын мәлімдеді.

Қатысу мерзімі

Carabao-ның ұзақ және күрделі тарихы бар, көптеген құрамы мен бірнеше рет топтан шығып, қайта оралған мүшелері бар. Топ жетекшісі, гитарист және вокалисті Аед – олардың барлық альбомдары мен гастрольдеріне қатысқан жалғыз мүше, алайда көптеген құрамдарында бас гитарист От және гитарист Лек болған.