Аргентинаның Ла-Плата Ұлттық Университеті

Кіріспе

Аргентинаның мемлекеттік университеті

Ла-Плата ұлттық университеті (ағылш. La Plata National University, ланг. es, UNLP) – Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясының астанасы Ла-Плата қаласында орналасқан ұлттық мемлекеттік ғылыми-зерттеу университеті. Онда 90 000-нан астам тұрақты студент, 10 000 оқытушы, 17 кафедра және 106 мамандық бар. UNLP құрамына Рафаэль Эрнандес атындағы ұлттық колледж, Виктор Мерканте лицейі, Көркем өнер бакалавриаты, Агрономия мектебі, Ла-Плата университеті радиосы, Ла-Плата университеті баспасы және көптеген ғылыми-зерттеу және қоғамдық жұмыстар орталықтары кіреді, оның ішінде Ла-Плата табиғи ғылымдар мұражайы, Университет қоғамдық кітапханасы, суретшілер мен жазушылар үшін Самай Хуаси демалыс үйі, Дене шынықтыру институты, Астрономиялық обсерватория және Санта-Каталина ауылдық бірлестігі бар. Мекеме 1897 жылдың 18 сәуірінде Дардо Роша ректор болып тағайындалған Ла-Плата провинциялық университеті ретінде қызметін бастады. 1905 жылы Мануэль Кинтана үкіметінің әділет және білім министрі Хоакин В. Гонсалес оны мемлекеттік меншікке беруге шешім қабылдады. Гонсалес сондай-ақ көптеген қалалық ғылыми мекемелерді университет құрамына қосты және бір жылдан кейін Ла-Плата ұлттық университетінің алғашқы президенті болды. Бүгінде университет Оңтүстік Америкадағы ең маңызды палеонтологиялық және антропологиялық коллекциялардың біріне ие.

Қор

Ұлттық астана Буэнос-Айрес 1880 жылы федералдық статусқа ие болды. Бұл Буэнос-Айрес провинциясын қаладан бас тартуға мәжбүр етті, нәтижесінде ол өзінің көптеген институтарын жоғалтты. Кейіннен 1882 жылы Ла-Платада жаңа провинциялық астана құрылды, бірақ жоғары білім беру және зерттеу орталығы болмады. Бұл жағдайды түзету мақсатында провинциялық сенаторлар Рафаэль Эрнандес, Эмилио Дж. Карранса, Марселино Аравина және Валентин Фернандес Бланко 1889 жылдың 12 маусымында Ла-Платада провинциялық университет құру туралы заң жобасын ұсынды. Бұл ұсыныс Ла-Плата қаласында дереу резонанс тудырды. 13 маусымда Ұлттық колледж, Аргентина институты және Әдебиет қоғамынан 150-ге жуық жасөспірім Рафаэль Эрнандестің үйінің төңірегіне жиналып, музыкалық сүйемелдеумен олардың қолдауын білдірді. Бұл заң провинциялық депутаттар палатасы 1889 жылдың 27 желтоқсанында қабылдады және губернатор Максимо Паз 1890 жылдың 2 қаңтарында оны 233-ші заң ретінде бекітті. Жаңа заң бойынша төрт факультет: құқық, медицина, химия және фармация, математика және физика ғылымдары бар жоғары оқу орны құрылуы тиіс болды. Жаңа университет сол жылы ашылатын болып күтілді, алайда губернатор тиісті ережелік жарлық жасамады, тіпті ол заң шығарушы органға жасаған соңғы мәлімдемесінде де бұл мәселеге тоқталған жоқ. Осы кешігудің салдарынан жергілікті азаматтар тобы 1891 жылдың 5 мамырында Үкімет министрлігіне өз балаларының Ла-Платада құқық саласын оқитынын білдіретін өтінішін ұсынды. Алайда, бұл өтініш бойынша ақпарат 1893 жылы жабылды. 1894 жылдың 28 мамырында жаңа губернатор Гильермо Удаондоға 233-заңды толыққанды жүзеге асыруды талап ететін ұқсас өтініш ұсынылды. Сол жылдың 28 шілдесінде үкіметтің кеңесші кеңсесі жасаған оң пікірге қарамастан, Экономика және үкімет министрлігі шығындарды анықтауға немесе ресурстарды бөлуге кіріспеді және 1896 жылдың желтоқсанында губернаторға жаңа хат жіберілді. Сонымен қатар, қаланың негізін қалаушы және алғашқы провинциялық губернатор Дардо Роша губернатор Удаондоның тапсырмасымен университеттің негізгі ережесін әзірледі. Бұл ереже 1897 жылдың 8 ақпанында – заң қабылданғаннан кейін жеті жыл өткен соң бекітілді. Университеттің алғашқы жиналысы 14 ақпанда өтіп, Дардо Рошаны университеттің алғашқы ректоры етіп тағайындады. Оқу 18 сәуірде "Banco Hipotecario" ғимаратында басталды – қазіргі уақытта ректор кеңсесі орналасқан жерде – Якоб Ларреннің құқық тарихы бойынша сабағымен.

The national capital of Buenos Aires was federalized in 1880. This forced the surrounding Province of Buenos Aires to cede the city, and as a result it was left without the greater part of its institutions. The new provincial capital in La Plata was subsequently founded in 1882 but lacked a center of higher education and investigation. With the purpose of rectifying this situation, the provincial senators Rafael Hernández, Emilio J. Carranza, Marcelino Aravena, and Valentín Fernández Blanco presented a bill on 12 June 1889 to create a provincial university in La Plata. The proposal had immediate repercussions in the city of La Plata. On 13 June, about 150 youths from the National College, the Argentine Institute, and the Literary Society mobilized around the home of Rafael Hernández, accompanied by a band, in order to display their support. The law was once and for all passed by the provincial Chamber of Deputies on 27 December 1889 and was enacted as Law Number 233 by Governor Máximo Paz on 2 January 1890. The new law established the creation of a university of tertiary studies with four faculties: Law, Medicine, Chemistry and Pharmacy, and Mathematical and Physical Sciences. The new university was expected to open that same year; however, the governor had not written the corresponding regulatory decree, nor had he even mentioned the issue in his final address to the legislature. Due to this delay, a group of local citizens presented a request to the Ministry of Government on 5 May 1891 declaring their intentions that their children study law in La Plata. However, the file on that request was closed in 1893. On 28 May 1894, a similar request was presented to the new governor, Guillermo Udaondo, insisting on the full completion of Law 233. Despite a favourable report made by the Consultancy Office of the government on 28 July of that year, the Ministry of Economy and Government did not advance on the determination of expenses or assignation of resources and a new note was sent to the governor in December 1896. Concurrently, Dardo Rocha, the founder of the city and first provincial governor, was developing the founding bylaws at the request of Governor Udaondo. This was finally sanctioned on 8 February 1897 — seven years after the passing of the law. The first University Assembly came together on 14 February and designated Dardo Rocha himself as the first rector of the university. Studies began on 18 April in the Banco Hipotecario building — the present day site of the Rector's office — with a class on Law History given by Jacob Larrain.

Университет реформасының дәуірі

Аргентинадағы университет реформасы – 1918 жылы Кордова ұлттық университетінде бастау алған қозғалыс. Ол Аргентина университет жүйесінде тегін білім беру, студенттердің университет басқару органдарына қатысуы, автономия, оқу бағдарламасының икемділігі және университет кеңейтуі сияқты түрлі өзгерістерді көздеді. Бұл идеология Аргентинадағы және Латын Америкасының көптеген университеттерінде кеңінен тарады. Ла-Плата ұлттық университеті құрылған кезде университет кеңейтуіне ерекше мән берілді, алғашқы жылдары жалпыхалыққа ашық конференциялар мен курстар жүйелі түрде ұйымдастырылды. Дегенмен, реформа қозғалысымен байланысты басқа да мәселелердегі ұстанымы дау тудырды. 1918 жылдың наурыз айында Родольфо Риварола университет басшысы болды. Оның сайлануына қарсы болған Хосе Николас Матиенцо (кейін Аргентинаның бас прокуроры болды) 1920 жылғы Жарғылар реформасы туралы: «Ла-Плата ұлттық университетінің жарғыларына ұсынылған реформаларды қарастырғанда, республикадағы барлық университеттердің ішінде осы уақытқа дейін ең олигархиялық режимді осы университет сақтап келгенін айтуға болады», – деді. Оның сын-ескертпелері президенттің шектен тыс билігіне, ұзақ мерзімді мандаттарға, сайлаудың нақты ережесінің болмауына және оқытушыларды тағайындауға қатысудың жоқтығына бағытталды. Кордовадағы оқиғалар сол жылы Ла-Платада аз әсер етті, тек 1918 жылдың шілдесінде Университет федерациясы Агрономия және Ветеринария факультетіндегі оқыту жағдайларына қатысты ұсыныс жасады. Алайда, осы сыртқы тыныштық астында қарқынды қозғалыс пісіп жетіп, студенттік журналдар Atenea (Ұлттық мектепте) және Renovación (Университет федерациясында) беттерінде көрінді. 1919 жылдың басында Жоғарғы кеңес студенттердің университет басқаруына қатысуын дауыс беру арқылы мақұлдады. Сол жылдың 20 қазанында Агрономия және Ветеринария факультетіндегі қайта жағдайдан туған ереуіл бүкіл университетке тарады. 1920 жылдың басында наурыз айында студенттер митингісіне жасалған қатыгездік шабуылдан кейін қақтығыс күшейді, нәтижесінде Медицина ғылымдары мектебінде емтихан кезінде студент Дэвид Виера қаза тапты. Осы оқиғадан кейін студенттік топтар арасында күшті бәсекелестік пайда болды: Ла-Плата университетінің федерациясындағы реформаторлар мен Университет концентрациясы тобы. 5 маусымда президент Риварола отставкаға кетті, оны Карлос Мело қабылдады. Осы аралықта Жоғарғы кеңестің мүшесі профессор Алехандро Корн реформалық қозғалыстың ең белгілі өкіліне айналып, студенттердің талаптарын орындады, мысалы, студенттер фаворитизм мен жезөкшелік ошағы деп санайтын университет интернатын жапты. Студенттік белсенділік 1921-1927 жылдар аралығында Назар Анхорена университет президенті болған кезде қайта жанданды. Маңызды өзгерістерге қол жеткізбесе де, ол «Жаңарту» тобы арқылы реформаның идеалдарын сақтап, Ла-Плата университетінің федерациясын өзгертуді мақсат етті. Бұл кезде федерация FULP (Federación Universitaria de La Plata) деген атаумен танымал болды. Бұл топ университет кампусындағы мәдени өмірдің орталығы болды. Сондай-ақ, ол университет театры мен Valoraciones журналының тікелей алғысы болды. Соңғысы реформатор Алехандро Корн және Педро Энрикес Уреня сияқты профессорлардың пікір білдіру орнына айналды. Осы кезеңде LR11 радиостанциясы құрылды. 1927-1930 жылдар аралығында президенттікке Рамон Лоярте келді, ал 1930 жылдың 1 желтоқсанында жаңа президент Рикардо Левен сайланды. Оның қызметі генерал Хосе Феликс Урибурудың төңкерісінен туындаған алабұдынды бақылады және ол тек алты айға созылды. Төңкерістен кейін Буэнос-Айрес университеті мемлекеттік бақылауға алынды, оның әкімшісі ретінде Ла-Плата университетінің бұрынғы президенті Назар Анхорена тағайындалды. Ла-Плата студенттері мұны университет автономиясын бұзу деп қарастырды. Екі университет арасындағы шиеленіс Левеннің және UCR үкіметіне адалдығы үшін қызметтен алынған Габриэль дель Мазоның Буэнос-Айрес университетінен қуылғандығымен аяқталды. Студенттік ереуіл болды, содан кейін Жоғарғы кеңес үкіметтік жарлықпен таратылды, нәтижесінде Левен және барлық кеңесшілер мен факультеттердің декандары отставкаға кетті. Университет «араластырылды» (яғни, мемлекет тағайындаған президент басқаруына берілді), Федерико Уолкерге ерекше өкілеттік берілді, ол қарсы студенттерді университеттен шығаруға ниеттенгенін мәлімдеді, нәтижесінде 31 студент және бірнеше профессор қызметтен босатылды. Тамыз айына қарай жаңа режим толыққанды орнады. «Ұятты онжылдық» (1931–1943) деп аталатын кезеңде, «отандық (яғни, сайлау) алаяқтықпен» сипатталатын кезеңде студенттердің қатысуы шектелді. Бұл жабық кеңістік студенттер мен білім берушілер тарапынан қарсылыққа ұшырады, соның салдарынан 1932 жылдың 14 қаңтарында Рамон Лоярте университет президенті болып тағайындалды, бірақ сол жылдың мамырында студенттер мен Жоғарғы кеңестің қысымы оны отставкаға келуге мәжбүр етті. Бұрын университеттен қуылған студенттер мен білім берушілердің көпшілігі 17 наурызда қайта қабылданып алынды. 25 маусымда доктор Левен университет қолдауымен таңдалды. 1935 жылы Хулио Кастиньейрас университет президенті болып кірісті, осы кезеңде студенттерге өзара көмек қоры құрылды. Бұл қоғам университет және студенттер тарапынан қаржыландырылды, денсаулық сақтау және тіс қызметтері, сондай-ақ аспаздық және дәріхана қызметтерін ұсынды. Сондай-ақ, осы кезеңде университет басшылығы мен провинция губернаторы Мануэль Фреско арасында күшті дау туды, Фресконың көңілі итальяндық фашизмге жақын болды. 1938 жылы Хуан Карлос Ребора ректор болып тағайындалды, Хулио Кастиньейрастың орнына келді. Осы жылы студенттердің саны 9 443-ке жетті. Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы институт ішінде күшті шиеленіске әкелді, себебі бейтараптық саясаты студенттер мен жұртшылықтың саяси демонстрацияларын өткізуге мүмкіндік бермеді. 1941 жылдың 27 маусымында Альфредо Паласиос президент болды. Ол Хоакин В. Гонсалес ұсынған негізгі көзқарасқа оралуға шақырды, онда университет институттары мен факультеттері «федералдық республика» сияқты ұйымдастырылды, сонымен қатар пәнаралық синергия мен интеграцияға мүмкіндік берді. Бұл көзқарас университет заңында бекітілді, ол талап етті: 1) ғылым саласындағы барлық түлектер үшін философияны оқу; 2) көптеген пәндерге ортақ тарихи және идеологиялық негізді қамтамасыз ететін курстарды әзірлеу. Бұл бастамалар 1943 жылы Рикардо де Лабугль басқару кезінде тоқтатылды, нәтижесінде фрагментация күшейді. 1943 жылдың 4 маусымындағы төңкерістен кейін жаңару орын алып, Театр институты, Мәдени фонография комиссиясы және Латын Америкалық институты құрылды. Осы кезеңде Самай Хуаси (Демалыс үйі) университет мүлігіне қосылды.

University reform in Argentina was a movement that was initiated at the National University of Córdoba in 1918. It sought various changes to the Argentine university system, including free university education, student participation in the administrative bodies of the university, autonomy, curricular flexibility, and university extension. These were to become the pillars of an ideology that spread throughout the universities of Argentina, as well as many others in Latin America. The National University of La Plata had been founded with a strong impulse for university extension which had developed, in its early years, into the form of systematic programs of conferences and courses that were open to the general public. Nevertheless, in other aspects related to the reform movement, its position was a source of controversies. In March 1918 Rodolfo Rivarola took charge of the university. One of the opponents of his election, José Nicolás Matienzo (who would later become Attorney General of Argentina) said about the reform of the Statutes in 1920: "Examining the proposed reforms to the statutes of the National University of La Plata, I believe that amongst all the universities of the republic, this is the one that has endured the most oligarchic regime until now.". His criticism centered principally on the excessive decision making power of the president, the excessively long mandates, the possibility of undefined elections and the lack of participation in the designation of instructors. The events of Córdoba had little impact in La Plata that year, with the exception of the proposal by the University Federation carried out in July 1918 on the teaching conditions in the Faculty of Agronomy and Veterinary Medicine. Nevertheless, beneath this calm façade was brewing an intense movement that was reflected in the pages of the student magazines Atenea of the National School, and Renovación of the University Federation. In early 1919, the Upper Council approved the participation of members of the student body in the government of the university by a voice vote. On 20 October of that year, a strike broke out in the entire university, ignited by the resurgence of the conflict in the Faculty of Agronomy and Veterinary Medicine. At the beginning of 1920, after a ferocious crackdown on a student rally in March, the conflict turned violent, culminating in the murder of the student David Viera during an examination in the School of Medical Sciences. In the meantime, a strong rivalry exploded between opposing student factions: the reformers in the University Federation of La Plata and the University Concentration group. On June 5 President Rivarola tendered his resignation, which was accepted by Carlos Melo. In the meantime, Professor Alejandro Korn, a member of the Upper Council, became the most prominent representative of the reformist movement, carrying out some of the demands of the student body, such as the closure of the boarding school of the university which the students considered to be a source of favoritism and nepotism. Student activism staged a return during the university presidency of Nazar Anchorena, from 1921 to 1927. Despite not having achieved significant changes, it maintained the ideals of reform through the group Renovación (Renewal), named after its goal of transforming the Federation of the University of La Plata. The federation had at this time become more commonly known by the initials, FULP (Federación Universitaria de La Plata). The group was at the center of intense cultural campus activity. It was also the direct antecedent of what would become the university's theater group and the magazine Valoraciones (Appraisals). The latter would become a venue of expression for the reformer Alejandro Korn and such professors as Pedro Henríquez Ureña. During this period, the radio station LR11 Radio University was created. Between 1927 and 1930, the presidency was held by Ramón Loyarte and on December 1, 1930, the new president, Ricardo Levene, was elected. His tenure oversaw the turbulence produced by the coup d'état of General José Félix Uriburu, and lasted only six months. The University of Buenos Aires was taken under state control after the coup d'état, with Nazar Anchorena, former president of University of La Plata as administrator. The student body of La Plata considered this a violation of university autonomy. The tension that was generated between the two universities concluded with the expulsion from the University of Buenos Aires of Levene, and of Gabriel del Mazo, dismissed for his loyalty to the overthrown UCR government. There was a student strike, and the Upper Council was abolished by governmental decree, upon which Levene and of all the counselors and deans of the faculties resigned. The university was then "intervened" (that is, managed by a state appointed president); extraordinary powers were bestowed upon Federico Walker, who declared his intention to exclude any opposing students, leading to the dismissal of 31 students and various professors. By August of that year, the new regime was well entrenched. During the so called "infamous decade" (1931–1943), characterized by "patriotic (i. e., electoral) fraud", student participation was much restricted. This enclosed opening was fought by students and educational, and despite those conditions Ramón Loyarte being was appointed as the president of the university January 14, 1932, in May from that year the pressure of the students and of the Upper Counsel forced it to renounce. Already the majority of the students and educational exclude you had been reincorporated the 17 March. On June 25, Dr. Levene was chosen with the support of the University. In 1935 Julio Castiñeiras took office as the university's president, and in that era the Association of Mutual Aid for the students was created. The company was subsidized by the university and by the students that offered health care and dental services, as well as a community kitchen and a pharmacy. Also in this era a strong dispute between the conduction of the university arose, and the governor of the Province, Manuel Fresco, arose; Fresco's sympathies lay with Italian fascism. In 1938, Juan Carlos Rébora was appointed rector, succeeding Julio Castiñeiras. In that year the number of students reached 9,443. The start of World War II generated strong tensions within the institution, because the politics of neutrality did not allow political demonstrations by public and students. On June 27, 1941, Alfredo Palacios became president. He urged a return to the foundational view of Joaquín V. González, whereby university institutes and faculties were organized as in a sort of "federal republic", while allowing for synergy and a degree of integration across disciplines. That vision is reflected in a university by a law that mandated: 1) studies of philosophy for all the graduates in the sciences; 2) the development of a series of courses that could provide a historic and ideological background common to may disciplines. These initiatives were eventually abandoned in 1943 during the management of Ricardo de Labougle, leading to an increasing fragmentation. During the era that began with the coup d'état of 4 June 1943, some renewal took place, leading to the creation of the Institute of Theatre, the Commission of Fonografía Cultural, and the Latin American Institute. During that time, the Samay Huasi (House of Rest) was incorporated as patrimony of the university.

Университеттердің дербестігінің шектелуі (1943-1955 жж.)

1943-1945 жылдары барлық ұлттық университеттерді біріктіретін ортақ мәселе болды: де-факто үкімет пен кейін Демократиялық одаққа біріккен реформаторлық топтар арасындағы шиеленіс. 1943 жылдың қазан айында Альфредо Паласиостың басшылығы күшіне тоқтатылды, себебі ол Ұлттық атқарушы билік шығарған қаулыларға қарсы шықты. 1952 жылдан 1955 жылға дейін оқу орны Ева Перон атындағы Ұлттық университеті деп аталды, содан кейін Ла-Плата қаласы Ева Перон қаласы болып өзгертілді.